Poradnik Lekarski

Idolomania

2011-05-13T22:18:00.000+02:00

W sensie religijnym idol to symbol bóstwa, bożek, bożyszcze, ideał itp., czyli wzór doskonałości i obiekt kultu. W kulturze młodzieżowej idole odgrywają znacznie większą rolę niż w życiu dorosłych.

Młodzieńcze marzenia

Większość dzieci już w pierwszych latach szkoły zaczyna marzyć i fantazjować o konkretnych osobach i wielbić je. Najczęściej są nimi: bohater książki, komiksu czy filmu science fiction, gwiazdy muzyki pop albo aktorki filmowe z popularnego serialu telewizyjnego, chociaż zdarza się, że są to zwykli nauczyciele z otoczenia dziecka. Wysoko notowani są też sławni sportowcy.

Dzięki wszechobecności mediów, głównie telewizji, internetu, wideo i pism młodzieżowych, dzieci i młodzież mają do dyspozycji szerokie spektrum postaci, nadających się na idoli. Idolami starszych dzieci są już przeważnie osoby autentyczne, największym marzeniem staje się kontakt osobisty z takim idolem.

Istnieje kilka charakterystycznych cech, będących typowym przejawem idolomanii:

Marzenie o idolu ma inny charakter niż związek uczuciowy z członkami rodziny i dlatego wywołuje psychiczne uzależnienia.
Posiadanie konkretnego idola otwiera drogę do określonych grup, czy nawet fanklubów, które wspólnie składają hołd idolowi.
Rozbudzona zostaje potrzeba uzyskania jak największej ilości informacji o swoim idolu. Rozpoczyna się zbieranie przedmiotów, mających związek z nim (zdjęcia, płyty, autografy), czy też zapamiętywanie ważnych dat z życia bohatera, jego przyzwyczajeń, czy upodobań. Wszystko to stanowi elementy kultu idola, tak samo, jak próby naśladowania go i maksymalnego upodobnienia się do niego.
Rzadko uwielbienie idola utrzymuje się przez lata. Często uczucie to wygasa tak szybko, jak się pojawiło i zastąpione zostaje nowymi przedmiotami kultu.

Idole a rodzice

Niepokój i niechęć rodziców wobec idolomanii swoich dzieci wiąże się nierzadko z poczuciem zagrożenia - to już nie oni są wzorami usytuowanymi w centrum uwagi dziecka. Rodzice powinni raczej postrzegać te marzenia jako normalny fenomen związany z dojrzewaniem dziecka.

Cechy typowe dla wieku i płci

Dziewczynki, co wynika z procesu ich dojrzewania, wcześniej niż chłopcy zaczynają fascynować się idolami płci przeciwnej i łatwiej przychodzi im przyznawanie się do tego. Nie oznacza to jednak, że idole tej samej płci tracą na znaczeniu. Niezmiennie sygnalizują: taką chciałabym być, tak chciałabym wyglądać.

Wybór idola jest ponadto wyrazem budzącego się zainteresowania i preferencji dotyczących jej/jego wyglądu.

Niebezpieczeństwo idolomanii

Istnieją pewne ugrupowania polityczne i sekty, które świadomie próbują wykorzystywać skłonności młodych ludzi do idolomanii i przyciągać naiwnych zwolenników, np. poprzez stwarzanie fałszywego i przerysowanego prestiżu ideowego czy materialnego. Rodzice powinni być szczególnie wyczuleni, jeśli ofiarami takich manipulacji padają ich dzieci. Wskazane jest używanie pełnego rozeznania problemu, zanim zacznie się stosować np. zakazy. Mogą one bowiem wywołać skutek przeciwny do oczekiwanego. Poprzez otwarte, szczere rozmowy z młodymi ludźmi, ich przyjaciółmi i rodzicami, można pokazać młodym, że mają wsparcie i zrozumienie dorosłych. Uchroni to młodszych od stania się ofiarą tego typu ugrupowań.

Jaką rolę spełniają idole?

W dzieciństwie rodzice zwykle są jedynymi wzorami. Jednak wraz z rozpoczęciem nauki w szkole, kiedy uwaga przenosi się na skomplikowany świat kontaktów socjalnych, następuje proces stopniowego rozluźniania więzi i krytycznego rozprawienia się z tym, co dotąd przekazywali im rodzice. Proces ten osiąga szczyt w okresie dojrzewania. Dzieci i młodzież ulegają przemianom, dlatego też ewoluują wzorce i idole, które są dla nich punktem odniesienia (nie oznacza to, że jednak rodzice zostają odrzuceni jako wzorzec, lecz teraz są postrzegani w inny sposób.

Młodzi ludzie postrzegają siebie jako niedojrzałych, niedocenianych i niepełnowartościowych. To wewnętrzne rozdarcie zostaje dodatkowo wzmocnione przez fakt, że obecnie młodzi ludzie później niż kiedyś usamodzielniają się i uniezależniają od dorosłych.

Odnalezienie własnej tożsamości

Młody człowiek postrzega swój stan jako dyskomfortowy: trwa bolesny i burzliwy proces poszukiwania własnego ja, obraz świata jest zamazany, wiele wartości postawionych jest na głowie. Porządkowanie i opanowywanie tak silnego chaosu odbywa się poprzez równie silne fascynacje - np. godnymi podziwu osobistościami z życia publicznego. W ten sposób młodzi ludzie poprzez identyfikowanie się z innymi dochodzą do własnej tożsamości.

Dieta pełnowartościowa

2011-05-02T23:00:00.001+02:00

Zdrowa dieta pełnowartościowa polega na takim doborze składników pożywienia i przyjmowaniu ich w takiej formie, aby dostarczyły one organizmowi wszystkich niezbędnych substancji w jak najprostszy sposób. Jednak nadal wiele osób błędnie sądzi, że pożywienie pełnowartościowe, to to samo, co wegetariańskie. Ktoś, kto będzie chciał stosować dietę pełnowartościową, zawsze znajdzie w swoim jadłospisie miejsce na rybę, choć może w mniejszych niż zwykle ilościach.

Ważne

Pożywienie pełnowartościowe musi być porządnie i długo żute. W przypadku słabych i chorych zębów wymóg ten jest niemożliwy do spełnienia. Należy więc zadbać o zęby! Ważne jest też, aby przed zmianą diety zasięgnąć porady lekarza. Osoby cierpiące na dolegliwości żołądkowe mogą stosować dietę pełnowartościową tylko w ograniczonym zakresie.

Kiedy jedzenie jest pełnowartościowe?

W pożywieniu powinny znajdować się substancje, które dostarczają organizmowi:

energię (białka, węglowodany, tłuszcze),
witaminy, sole mineralne i substancje balastowe
związki umożliwiające budowę i odbudowę tkanek - białka, kwasy tłuszczowe a także sole mineralne

We współczesnym, produkowanym na skalę przemysłową pożywieniu, znajduje się jednak także wiele substancji, których obecność w organizmie staje się szkodliwa. Są to przede wszystkim cholesterol, puryny, azotany, toksyny, alergeny oraz substancje rakotwórcze.

Pełnowartościowa jest na ogół każda żywność, która jest bogata w niezbędne dla organizmu substancje oraz jest naturalna.

Faktem jest jednak i to, że nie wszystko, co oferuje natura, nadaje się do spożycia przez człowieka bez uprzedniego przetworzenia. Wszyscy, którzy pragną się odżywiać pełnowartościowo, powinni przestrzegać następującej zasady: Pożywienie powinno się przyjmować pod postacią jak najbardziej naturalną.

Sposoby przygotowania

Obok metody mechanicznego rozdrabniania pożywienia, istnieje także oddzielanie. Różnica może wydawać się niezbyt wyraźna. Na przykład świeża, obrana i rozdrobniona marchewka zawiera wszystkie istotne witaminy i elementy śladowe. Natomiast świeżo wyciśnięty sok z marchwi, już tylko znikomą część zawartej w warzywie witaminy A i C. Całkowitemu zniszczeniu ulegają wtedy także elementy śladowe, takie jak żelazo. Utrata ta spowodowana jest tym, że niektóre witaminy wrażliwe są na działanie tlenu i światła.

Stany związane z podgrzewaniem

Decydując się na podgrzewanie środków żywnościowych, należy pamiętać, że będzie temu towarzyszyć utrata kolejnych ważnych składników. Nie zawsze jednak można tego uniknąć, choć ze względu na wartości odżywcze zjawisko to jest niepożądane. Badania wykazują, że przy podgrzewaniu traci się na przykład do 100% witaminy C, aminokwasów nawet ponad 20%.

Podstawowa zasada: im wyższa temperatura, tym większe straty. Lepiej podgrzewać przez krótki czas (na przykład w szybkowarze lub w woku) niż długo na słabym ogniu.

Wskazówki

Dobrze jest stosować następującą zasadę: Jeżeli mamy do wyboru dwa sposoby przygotowywania posiłków, rozdrabnianie i rozdzielanie, zawsze powinniśmy zdecydować się na ten pierwszy. Im mniej czasu upłynie między przygotowaniem i spożyciem, tym mniej składników ulegnie zniszczeniu.
Enzymy i niektóre mikroorganizmy podnoszą wartość nawet już pełnowartościowych środków spożywczych. Najlepszymi przykładami są jogurt i ser.
Warzywa szklarniowe absorbują szczególnie dużo azotanów, lepiej więc spożywać warzywa gruntowe.

Dostateczna ilość płynów

W diecie pełnowartościowej ważne jest zapewnienie dostatecznych ilości płynów. Należy pić co najmniej 1,5 litra napojów bezkalorycznych dziennie, a nawet więcej. Zaleca się picie naturalnej wody mineralnej. Pobudzające krążenie kawa i herbata nie są najlepszym wyborem.

Wyważony skład

Połowę dziennego pożywienia powinny stanowić produkty świeże. 50% tych świeżych produktów z kolei powinno stanowić zboże, orzechy, mleko surowe i inne. Natomiast drugą połowę świeże warzywa, owoce i sałatki. Pozostałe 50% całego pożywienia - gotowane i pieczone produkty spożywcze, głównie potrawy zbożowe z pełnego ziarna, owoców strączkowych i duszonych warzyw.

Osoba stosująca dietę pełnowartościową może z czystym sumieniem spożywać raz bądź dwa razy w tygodniu rybę oraz dodatkowo maksymalnie cztery jaja. Ze względu na konieczność pokrycia zapotrzebowania organizmu na białko zwierzęce, stałym składnikiem pożywienia powinno być masło oraz wszelkie produkty mleczne.

Prawidłowe doprawianie

Podobnie jak lepiej jest unikać soli, zastępując je przyprawami, także cukru powinno się używać tylko w niewielkich ilościach. Do słodzenia z powodzeniem można używać miodu oraz syropów i soków zagęszczanych.

Głóg dwuszyjkowy

2011-04-27T00:12:00.000+02:00

Jest to zazwyczaj około 2-metrowy krzew, mogący jednak osiągać wysokość 8-metrowego drzewa. Jego białe lub białoróżowe kwiaty, zakwitające w maju i czerwcu, wydzielają mocną i nieprzyjemną woń. Roślina wydaje okrągłe, czerwonobrunatne owoce, zwane jarząbami mącznymi. Mają one słodkawy smak, a dawniej ludom skandynawskim służyły jako pożywienie w czasach niedostatku. Sporządzano z nich także napoje alkoholowe.

Zastosowanie głogu dwuszyjkowego

Starcze serce.
Osłabienie serca w wyniku stresu i chorób infekcyjnych.
Zaburzenia rytmu serca.
Rekonwalescencja po zawale serca.
Wspomaga wydolność w przypadku nadciśnienia tętniczego krwi.
Działa lekko moczopędnie o rozkurczowo.

Gdzie można spotkać głóg dwuszyjkowy?

Krzew ten należy do rodziny różowatych. Rośnie najchętniej w przerzedzonych lasach liściastych i sosnowych. Czasem spotkać można grupę tych roślin rosnącą dziko na otwartym terenie, szczególnie, jeśli jest to obszar podmokły.

Do tej samej rodziny co omawiany tutaj głóg, należy szereg innych odmian głogu służących do tworzenia ciernistych żywopłotów.

Jakie działanie ma głóg dwuszyjkowy?

Wywar z liści głogu poprawia ukrwienie naczyń wieńcowych i zwiększa siłę mięśnia sercowego. Głóg zawiera substancje wpływające na rytm serca i nie wykazuje przy tym działania toksycznego. Pod tym względem głóg dwuszyjkowy różni się od innego ważnego naturalnego środka stosowanego przy dolegliwościach sercowych, a mianowicie naparstnicy. Ogólnie rzecz biorąc głóg nie ma działania ubocznego i nie są znane żadne przeciwwskazania.

Głóg jest lekiem, który nie zadziała w ciągu jednego dnia. Pożądane efekty terapeutyczne osiąga się przez dłuższe, regularne stosowanie. Lek ten stosowany jest głównie przy tzw. starczym sercu, czyli sercu osłabionym wskutek niedostatecznego ukrwienia naczyń wieńcowych i niewydolności mięśnia sercowego. Głóg dwuszyjkowy stosuje się także u młodych osób, których serce jest nadwyrężone z powodu choroby i stresu. Preparaty z głogu normalizują również ciśnienie krwi, polepszając wydolność serca. Także w okresie rekonwalescencji po zawale stosowanie preparatu głogowego przynosi dobre rezultaty.

Które części rośliny są wykorzystywane?

Dawniej stosowano owoce głogu (np. przeciwko biegunce), dziś są one składnikami licznych produktów gotowych. Wykorzystywano także korzeń do robienia okładów. Obecnie stosuje się głównie kwiaty i listki z młodych szczytów gałązek tego krzewu.

Jakie substancje czynne zawiera głóg dwuszyjkowy?

Spośród licznych substancji czynnych zawartych w roślinie, najważniejsze należą do grypy flawonoidów. Są to m.in. hyperozyd, rutyna i witeksyna.

Ważne

W przypadku dolegliwości serca należy koniecznie zgłosić się do lekarza. Jeśli już przyjmujesz jakiś lek nasercowy, zapytaj lekarza, czy możesz dodatkowo zastosować głóg. W pewnych przypadkach mogą bowiem wystąpić nieoczekiwane interakcje.

W jaki sposób stosować głóg dwuszyjkowy?

Najłatwiej sięgnąć po jeden z gotowych preparatów. Kto jednak woli głóg w postaci naturalnej ma do wyboru ekstrakt lub nalewkę. Ekstrakty z głogu nadają się również do sporządzania herbatki. Dwie łyżeczki głogu można zalać wrzącą wodą w filiżance i parzyć 20 minut. Pić rano i wieczorem, najlepiej z miodem, ponieważ głóg nie ma właściwie żadnego smaku.

Dieta mleczno-wegetariańska

2011-04-26T11:01:00.000+02:00

Dieta mleczno-wegetariańska bazuje na produktach mlecznych oraz roślinnych, tzn. składa się wyłącznie z warzyw, ziół, produktów zbożowych, owoców, mleka i jego produktów. Zwolennicy tej diety są przeciwni spożywaniu produktów zwierzęcych w postaci mięsa, kiełbasy oraz ryb. Dzięki temu ich zasady odżywiania nie są tak rygorystyczne jak u wegetarian, którzy wykluczają ze swojej diety również takie produkty jak mleko i jajka.

Złoty środek

W chwili obecnej żywieniowcy uważają, iż mięso i ryby nie są niezbędnym składnikiem naszej diety. Pomimo to spożywamy dużo tych produktów, a przede wszystkim mięsa i kiełbasy. Czysto wegetariańska dieta musi być bardzo szczegółowo komponowana, w przeciwnym wypadku grozi nam wystąpienie niedoborów żywieniowych. Dieta mleczno-wegetariańska jest rozwiązaniem pośrednim pomiędzy kuchnią tradycyjną, a typowo wegetariańską. Jest ona wyjątkowo zdrowa i stanowi świetną profilaktykę przeciw typowym chorobom naszych czasów, jak na przykład dolegliwości układu krążenia, nadwaga, zaburzenia przemiany materii oraz inne choroby cywilizacyjne.

Ten, kto raz odwiedził restaurację wegetariańską, wie, że tego typu potrawy można przygotować bardzo smacznie. Dieta wegetariańska bowiem z całą pewnością nie kończy się na surowych sałatkach i nasionach.

Z jakich produktów składa się dieta?

W odżywianiu mleczno-wegetariańskim można ułożyć urozmaicony jadłospis i przygotować różnorodne potrawy na każdą okazję. Szczególnie polecane jest gotowanie na parze, gdyż dzięki temu zachowujemy najwięcej witamin i innych składników odżywczych. Także korzystanie z tradycyjnej patelni chińskiej - woka - pozwala na przyrządzenie smażonych jarzyn i warzyw w sposób szybki, smaczny i zdrowy.

Mleko i jego produkty

Produkty mleczne zaopatrują organizm w wysokowartościowe białko. Należy jednak uważać, aby z mlekiem, jogurtem, serami białymi i żółtymi nie spożywać za dużo tłuszczów - chodzi przede wszystkim o cholesterol, który uszkadza serce i układ krążenia. Z tego powodu nie należy jeść zbyt dużo masła. W zastępstwie można przy gotowaniu używać olejów roślinnych.

Rośliny strączkowe

Jęsli zrezygnujemy ze spożywania mięsa i jego produktów, to zapotrzebowanie na białko musimy pokrywać w inny sposób. Szczególnie rośliny strączkowe - groszek, fasola i soczewica są bardzo zasobne w białko, a także w substancje balastowe. Nie zawierają one cholesterolu. Na pierwszym miejscu wśród roślin strączkowych znajduje się jednak soja. Niemal od zawsze była ona wykorzystywana np. w kuchni chińskiej. Również tak zwane "roślinne mięso", czyli tofu uzyskuje się z fasoli. Jedna 75-gramowa porcaj nasion strączkowych zawiera prawie tyle samo kalorii co 100g mięsa.

Kiełki i strączki

Im świeższe są produkty, tym bardziej wartościowe. Do najlepszych z nich należą przede wszystkim kiełki i strączki: rzeżuchy, soi, soczewicy pszenicy i innych zbóż. Łatwo jest je wyhodować w warunkach domowych, dzięki temu są one najświeższe.

Produkty zbożowe

Ważnym źródłem węglowodanów, białka oraz witamin są produkty zbożowe. Dlatego też odgrywają one ważną rolę w diecie mleczno-wegetariańskiej. Spożywane są w formie pieczywa pełnoziarnistego, płatków śniadaniowych, makaronu, kasz lub innych dodatków do dań, np. ryżu.

Warzywa i jarzyny

W kuchni mleczno-wegetariańskiej można korzystać ze wszystkich warzyw dostępnych na rynku. Zawierają one duże ilości witamin i soli mineralnych. Powinny one być możliwie jak najświeższe, nie konserwowane. W okresie, kiedy są niedostępne świeże warzywa, możemy je zastąpić mrożonkami lub kiszonkami.

Oleje i tłuszcze

Oprócz masła i smalcu prawie wszystkie tłuszcze są pochodzenia roślinnego. Tłuszcze zwierzęce zawierają kwasy nasycone; tłuszcze roślinne - oprócz witamin - nienasycone kwasy tłuszczowe, ważne w procesie budowy struktur komórkowych organizmu. Jednak również wśród olejów można wyróżnić lepsze i gorsze. Wielonasycone i nienasycone kwasy tłuszczowe, znajdują się między innymi w olejach lnianych, słonecznikowych, kukurydzianych i otrzymywanych z ostu. Olej kokosowy i oliwa z oliwek uchodzą za najlepszą i dającą najlepszy smak, zawierają znikome ilości kwasów nienasyconych. Oliwa z oliwek ma także mniejszą niż większość tłuszczów roślinnych ilość witaminy E.

Również w maśle, które powinno się spożywać tylko wyjątkowo, oraz w miękkich margarynach znajdują się wartościowe tłuszcze. Nie zapominajmy jednak o obecności w nich cholesterolu.

Ważne

Jakkolwiek dieta mleczno-wegetariańska należy do najzdrowszych, masło oraz inne tłuszcze zwierzęce powinny być spożywane tylko w ograniczonych ilościach, szczególnie przez osoby ze skłonnościami do podwyższonego poziomu cholesterolu.

Zioła zamiast soli

Osoby z podwyższonym ciśnieniem tętniczym powinny ograniczyć, lub całkowicie zrezygnować z solenia. Dodając majeranek, tymianek, bazylię, kminek lub inne przyprawy, można przygotować potrawy, które mimo braku soli są smaczne. Jeśli nie chcemy całkowicie zrezygnować z solenia, należy używać soli morskiej, ponieważ zawiera ona również inne cenne minerały.

Koronaroangiografia

2011-04-18T08:02:00.003+02:00

Koronaroangiografia (zwana też koronarografią) została wprowadzona do praktyki klinicznej na początku lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych jako metoda pomagająca w diagnozowaniu choroby wieńcowej.

Jest to specjalistyczne badanie polegające na obrazowaniu tętnic wieńcowych za pomocą promieni rentgenowski po wprowadzeniu do naczyń odpowiedniego środka kontrastowego.

Do czego służy koronarografia?

Koronarografia umożliwia uzyskanie obrazu tętnic wieńcowych transportujących krew z aorty do mięśnia sercowego. Dzięki tej można stwierdzić obecność i lokalizację ewentualnych zwężeń lub niedrożności naczyń wieńcowych (zmian miażdżycowych). Metoda ta umożliwia ocenę stopnia zaawansowania tych zmian. Zwężenia naczyń wieńcowych prowadzą do choroby wieńcowej, a ich niedrożność - do zawału serca. Ponadto koronarografia umożliwia wykrycie wad wrodzonych tętnic wieńcowych.

Kiedy wykonuje się koronarografię?

Lekarz prowadzący podejmuje decyzję o wykonaniu koronarografii indywidualnie w stosunku do każdego pacjenta i w następujących sytuacjach:

Gdy rozważa możliwość operacyjnego leczenia choroby wieńcowej.
Gdy pojawia się ból w klatce piersiowej, wywołany prawdopodobnie przez zwężenie naczyń wieńcowych (tak zwana dławica piersiowa). Koronaroangiografia pozwala w tym wypadku ocenić zaawansowanie i umiejscowienie zwężenia. Można też dzięki niej lepiej zaplanować zabieg ewentualnego wszczepienia bypassów.
W dławicy piersiowej wtedy, gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi oczekiwanych efektów.
Przed planowanym zabiegiem wszczepienia zastawek serca, zwłaszcza zastawki aortalnej. Wówczas przeprowadza się koronaroangiografię, aby wykluczyć zwężenie tętnic wieńcowych w miejscu ich odejścia od aorty.
Po przeprowadzeniu operacji wszczepienia bypassów. Koronaroangiografię przeprowadza się, aby ocenić wynik operacji.
Czasami przeprowadza się koronaroangiografię przy podejrzeniu nieprawidłowości przebiegu naczyń wieńcowych.

Ważne

U osób po przebytym zawale serca (w ciągu pierwszych trzech miesięcy) nie wykonuje się koronaroangiografii. Wyjątek stanowi konieczność natychmiastowego wszczepienia bypassów.

Czy koronaroangiografia jest niebezpieczna?

Wprowadzenie cewnika może wywołać zaburzenia rytmu serca. Może też spowodować oderwanie się od ściany niewielkiego zakrzepu, który może doprowadzić do zawału serca lub udaru mózgu. Niebezpieczeństwom tym można zapobiec przygotowując pacjenta farmakologicznie i nadzorując jego stan podczas przeprowadzania badania z pomocą specjalnych przyrządów. Dzięki tym zabiegom można również szybko zareagować w przypadku wystąpienia działań ubocznych kontrastu.

Jak wykonuje się koronaroangiografię?

Badanie to poprzedzone jest cewnikowaniem i angiokardiografią lewej komory. Do układu krwionośnego wprowadza się cienki, giętki cewnik z tworzywa sztucznego i przesuwa się go aż do serca. Następnie do dwóch głównych tętnic wieńcowych wstrzykuje się się przez założony już cewnik środek cieniujący. Kontrast staje się widoczny na wykonywanym na końcu badania zdjęciu rentgenowskim. Wyróżnia się dwie drogi dostępu do układu krwionośnego, które są wykorzystywane w koronaroangiografii. W pierwszej, w celu wprowadzenia cewnika nakłuwa się w pachwinie tętnicę udową. W drugiej wykorzystuje się dostęp przez tętnicę ramienną (z reguły na prawym ramieniu).

Ośrodki kardiologiczne

Powikłania po koronarografii oraz jej skutki uboczne występują tym rzadziej, im bardziej doświadczony jest lekarz. Dlatego metodę tę stosuje się tylko w niektórych ośrodkach kardiologicznych.

Kolka pępkowa

2011-04-13T01:32:00.000+02:00

Nagle pojawiające się silne bóle w okolicy pępka u dzieci, szczególnie w okresie między 3 a 1o rokiem życia określane są jako kolki pępkowe. Na początku napadu dziecko zgina się w pół, płacze, poci się i wykazuje wszystkie objawy silnych dolegliwości bólowych. Po kilku minutach, a nawet kilkunastu sekundach atak bólowy mija. Z reguły dziecko szybko czuje się lepiej i nie wykazuje żadnych, innych objawów chorobowych.

Przyczyny kolki pępkowej

Ból powstaje, gdyż mięśnie gładkie jelita grubego kurczą się gwałtownie. Nagły skurcz mięśni jest reakcją organizmu dziecka na sytuacje stresowe, np. lęk przed przedszkolem lub konflikt z rodzicami.

Czasami bóle te pojawiają się przy zaburzeniach funkcji przewodu pokarmowego lub przy infekcjach.

Jak leczy się kolkę jelitową?

Rodzice nie powinni popadać w panikę, ale z troską i spokojem zaopiekować się dzieckiem, pocieszyć je i zapewniać je, że bóle niedługo miną. Jeżeli dziecko ma skłonności do powtarzających się kolek, rodzice mogą poprosić lekarza o środki rozkurczowe.

Niektórym dzieciom pomaga naklejanie plasterka w okolicy pępka. Z punktu widzenia medycznego nie ma to żadnego sensu, ale daje dziecku poczucie, że bolące miejsce jest dobrze opatrzone.

Co można zrobić samemu?

Wymienione wyżej czynności rodzice mogą wykonać sami. Oprócz tego powinni oni zapewnić swojemu dziecku spokój. Często pomagają również ciepłe okłady na brzuch, wypicie herbaty koperkowej i ograniczenie jedzenia.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Przede wszystkim należy ustalić przyczynę występowania silnych bólów brzucha. Już na podstawie samych objawów lekarz może z dużą pewnością stwierdzić, czy jest to poważna choroba, czy też chodzi tu o kolkę pępkową.

Jak postąpi lekarz?

Lekarz musi wykluczyć inne schorzenia, ponieważ bóle brzucha są częstym objawem bardzo różnych chorób. U małych dzieci bóle brzucha koncentrują się w okolicy pępka. Grypa, zapalenie płuc, odra i inne infekcje wirusowe, ale także niedocukrzenie i odwodnienie może u dzieci spowodować bóle brzucha.

Lekarz oczywiście weźmie pod uwagę zapalenie wyrostka robaczkowego lub inne stany zapalne w jamie brzusznej.

Bardzo rzadko dzieci cierpią z powodu owrzodzenia żołądka lub dwunastnicy. W tych przypadkach silne bóle również mogą koncentrować się wokół pępka.

Czy kolka pępkowa jest niebezpieczna?

Nie, kolki jelitowe są niegroźne. W przypadku bardzo silnych bólów brzucha trzeba wziąć pod uwagę inne, bardziej groźne choroby.

Jak uniknąć kolek jelitowych?

Na to pytanie nie ma jednej prostej odpowiedzi. Rodzice powinni obserwować jakie sytuacje wywołują tak silne dolegliwości i jeżeli to możliwe, ich unikać. Serdeczny stosunek do dziecka, bez przemocy i dramatyzowania, pomaga najskuteczniej.

Przebieg choroby

Bóle brzucha pojawiają się nagle: dziecko robi się blade, płacze, z powodu bólu zgina się w pół, niekiedy rękami "łapie się za brzuch", czasami kładzie się i podkurcza nogi. Najczęściej towarzyszy temu pocenie się.

Niektóre dzieci w trakcie napadu lub zaraz po nim wymiotują. Często już po krótkim czasie ból ustępuje i stan dziecka bardzo szybko się poprawia.

W wyjątkowych przypadkach występują tak zwane kolki pępkowe nawrotowe. W ich przebiegu napady bólowe występują w coraz krótszych odstępach czasu, aby w końcu powtarzać się kilka razy dziennie.

Zdarza się także, że dzieci bóle takie wyolbrzymiają lub symulują, w celu uniknięcia na przykład pójścia do szkoły lub w celu zwrócenia na siebie uwagi.

Z powodu tych dolegliwości najczęściej cierpią dzieci szczupłe, pomiędzy 5 a 15 rokiem życia. Szczególnie dotkliwe występują w okresie silnego wzrostu.

WAŻNE

Kolkę pępkową można odróżnić od innych chorób, którym towarzyszą silne bóle brzucha w następujący sposób: powłoki brzuszne nigdy nie są napięte, brzuch nie jest bolesny przy ucisku, dolegliwościom nie towarzyszy gorączka. Na te objawy rodzice powinni sami zwrócić uwagę. W badaniu krwi, które może zalecić lekarz, liczba białych krwinek nigdy nie jest podwyższona.

Dur brzuszny

2011-04-06T23:53:00.000+02:00

Dur brzuszny (tyfus brzuszny) jest to endemicznie lub epidemicznie występująca choroba zakaźna. Epidemie często wybuchają na terenach o cieplejszym klimacie lub w cieplejszych porach roku. Zachorowaniom ostatnio rzadko zdarzającym się w Polsce, sprzyjają złe warunki sanitarne. Przypadki choroby podlegają obowiązkowi zgłoszenia.

Objawy choroby

Do pierwszych objawów duru brzusznego należą bóle głowy, osłabienie, brak apetytu, stopniowo narastająca gorączka oraz zaparcia.

Następnie, po mniej więcej tygodniu, pojawiają się charakterystyczne symptomy w postaci brunatnych nalotów na błonach śluzowych, utrzymującej się wysokiej gorączki oraz biegunki. Występujące także majaczenie, zaburzenia świadomości, owrzodzenia na podniebieniu i powiększenie śledziony.

Jakie są przyczyny duru brzusznego?

Dur brzuszny wywołuje pałeczka duru, przenoszona przez muchy, zakażony pokarm i wodę., przedmioty, kontakt z chorym oraz zdrowymi nosicielami.

Bakterie duru brzusznego przenikają przez błony śluzowe w dolnych odcinkach jelita i dostają się do krwi, a z nią do poszczególnych narządów, w których się osiedlają. Bakterie te rozpadając się produkują silne toksyny, uszkadzające tak ważne narządy jak serce, mózg nerwy, nerki i wątrobę.

Zmiany dotyczą także tkanki limfatycznej ściany jelita cienkiego. Grudki limfatyczne obrzmiewają. Mają miejsce zmiany martwicze.

Jak leczy się dur brzuszny?

Obecnie dur brzuszny leczy się za pomocą antybiotyków bakteriostatycznych o szerokim spektrum działania, zwłaszcza za pomocą chloramfenikolu, a także cefalosporyn III generacji. Pacjent pozostaje w izolacji na oddziale intensywnej opieki medycznej. Konieczne jest wspomaganie pracy serca i krążenia.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Niezwłocznie po pojawieniu się pierwszych objawów, które mogłyby wskazywać na dur brzuszny.

Jak postąpi lekarz?

W celu rozpoznania choroby wykonuje się badanie krwi (posiew). W przypadku duru brzusznego to wystarcza, aby postawić jednoznaczną diagnozę.

Przebieg choroby

Okres inkubacji duru brzusznego wynosi około dwóch tygodni. Choroba wykazuje różne stadia, przy czym charakterystyczny jest fakt, iż mimo wysokiej gorączki tętno pozostaje zawsze wolne. Pacjent traci sporo na wadze.

Dur brzuszny można wyleczyć w ciągu trzech do pięciu tygodni pod warunkiem, że nie wystąpią powikłania. Nawroty choroby są możliwe, ale wówczas jej przebieg jest łagodniejszy.

Ciężkie przypadki duru brzusznego mogą zakończyć się zgonem, którego bezpośrednią przyczyną jest zazwyczaj zapaść krążeniowa. Prawdopodobne są powikłania, na przykład powstanie wrzodu jelita, który może przebić się do jamy brzusznej i spowodować zapalenie otrzewnej. Durowi brzusznemu mogą również towarzyszyć stany zapalne i ropne w innych miejscach, na przykład w płucach, miedniczkach nerwowych, uchu środkowym, trzustce, szpiku kostnym, pęcherzu moczowym, jądrach i kręgosłupie.

Czy dur brzuszny jest niebezpieczny?

W przeszłości wskaźnik umieralności chorych z durem brzusznym wynosił 10-30%. Obecnie, dzięki antybiotykowi (chloramfenikol) umiera 1-2% pacjentów. W Europie dur brzuszny występuje rzadko.

Jak można zapobiec durowi brzusznemu?

Najskuteczniejszą ochroną przed durem brzusznym jest szczepionka podawana w postaci zastrzyku lub doustnie. W obydwu przypadkach szczepionka skutecznie działa przez około rok. Osoby po szczepieniu chorują rzadziej, a choroba przebiega łagodnie. Szczepienie zaleca się przed podróżami do krajów południowych i tropikalnych. W razie zachorowania, pacjenta należy natychmiast odizolować i dokładnie dezynfekować jego odchody. Nosiciel choroby, który przez dłuższy czas wydala zarazki duru brzusznego, absolutnie nie może pracować w miejscu, gdzie ma kontakt z żywnością.

O wyleczeniu mówi się wówczas, gdy przez tydzień analizy kału nie wykazują obecności zarazków duru brzusznego. Bardzo ważne jest, aby w razie pojedynczego zachorowania lub epidemii szybko odkryć źródło zakażenia.

Rak cz.1

2011-03-31T00:18:00.001+02:00

Rak, czyli nowotwór złośliwy, jest ogólnym określeniem nadmiernego rozrostu komórek różnego rodzaju. Nowotwory łagodne w odróżnieniu od złośliwych, nie stanowią zagrożenia dla życia, rozwijają się wolno, nie dają przerzutów i są łatwe w leczeniu.

Najważniejszymi formami nowotworów są:

Raki: złośliwe nowotwory skóry, błony śluzowej i tkanki gruczołów.
Mięśniaki: złośliwe nowotwory tkanki kostnej, tkanki łącznej i tkanki nerwowej.
Białaczka: rak krwi, polega na zaburzeniu rozwoju białych ciałek krwi.
Nowotwory złośliwe układu chłonnego (limfatycznego).
Nadmierny rozrost komórek plazmatycznych.

Objawy

Zmiana rytmu wypróżnień.
Opróżnione gojenie się ran.
Zaburzenia krzepnięcia krwi.
Zaburzenia trawienia i przełykania.
Zmiany brodawek lub znamion.
Kaszel albo chrypka.
Krwioplucie.
Spadek wagi ciała.
Osłabienie.
Stany podgorączkowe lub wysoka gorączka.

Jakie są przyczyny raka?

W wyniku uszkodzenia materiału genetycznego komórki ludzkiego organizmu mogą przekształcać się w komórki rakowe. Z reguły nie dochodzi do tego, ponieważ system odpornościowy organizmu odpowiednio szybko odkrywa i niszczy zmienione komórki. Jednak system odpornościowy może ulec osłabieniu. Mechanizmy regulujące podział komórek i towarzyszące temu zjawiska przestają sprawnie funkcjonować. Rakowate komórki dzielą się wtedy bez ograniczeń.

Mutacja komórek

Zmiany materiału genetycznego komórki mogą powstać na skutek temperatury, promieniowania czy substancji chemicznych. Dzięki podziałowi komórki błędne informacje zostają przekazane dalszym generacjom komórek. Jeżeli jedna lub więcej z tych komórek posiada zdolność niezależnego lub ciągłego dzielenia się, może dojść do rozwoju nowotworu.

Niekontrolowany rozrost komórek

Do rozwoju właściwego raka dochodzi z powodu niepohamowanego wzrostu komórek. Zmutowane komórki dzielą się aż do momentu pokonania systemu odpornościowego. Komórki rakowe rozprzestrzeniają się, przenikają do sąsiedniej tkanki i niszczą ją. To nieograniczone przenikanie do innych tkanek odróżnia nowotwór złośliwy od nowotworu łagodnego.

Nowotwór nacieka we wszystkich kierunkach i niszczy wszystko po drodze. Może się dostać do naczyń limfatycznych i krwionośnych, którymi dostaje się do oddalonych części ciała i doprowadza tam do powstania dalszych guzów przerzutowych.

Czynniki wywołujące raka

Nadmierny, niekontrolowany rozrost komórek ma wiele przyczyn. 75-80% wszystkich rodzajów jest wywoływanych przyczynami środowiskowym, których działanie ujawnia się dopiero po latach.

Samo palenie papierosów jest przyczyną 30 procent zgonów wywołanych chorobami nowotworowymi. Także zwiększające się zanieczyszczenie środowiska jest przyczyną raka.

Nadmiar wysokoenergetycznych jonizujących promieni (np. promieni rentgenowskich) wywołuje białaczkę, natomiast zbyt dużo promieni ultrafioletowych słońca przyczynia się do rozwoju raka skóry. Również nieprawidłowe odżywianie się (spożywanie dużej ilości mięsa i tłuszczów) jest ryzykowne i może spowodować rozwój choroby.

Większości chorób nowotworowych da się uniknąć, unikając sytuacji stanowiących czynniki ryzyka.

Niebezpieczna choroba

Dużo ludzi bardzo boi się raka. Jest to w pełni uzasadnione. Po chorobach serca i krążenia jest on drugą najczęstszą przyczyną śmierci, a w przypadku ludzi w wieku 45-65 lat - najczęstszą.

Schorzenia siatkówki

2011-03-19T00:28:00.001+01:00

Siatkówka zbudowana jest z części światłoczułej oraz tzw. części ślepej. Zadanie siatkówki polega na odbieraniu impulsów świetlnych i przekształcanie ich w impulsy nerwowe. Źródłem schorzeń siatkówki są stany zapalne, urazy mechaniczne oraz choroby naczyń krwionośnych siatkówki. Zdarzają się również rozdarcia i odklejenia siatkówki.

Jakie są przyczyny schorzeń siatkówki?

Najczęstszą przyczyną są stany zapalne i choroby wewnętrzne organizmu. Przy krótkowzroczności następuje zniekształcenie gałki ocznej, co może doprowadzić do rozdarcia siatkówki. Ponadto na siatkówce mogą powstawać zmiany nowotworowe.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Jeśli wystąpią jakiekolwiek zaburzenia wzroku lub zmiany w zewnętrznym wyglądzie oka. Podobnie trzeba postąpić, gdy nagle przed oczami zaczynają pojawiać się świetlne błyski.

Objawy

Zaburzenia wzroku.
Błyski świetlne.
Niedowidzenie zmierzchowe.
Nagła utrata zdolności widzenia jednego oka.
Bóle oka.
Zmiany w zewnętrznym wyglądzie oka, zmętnienie, rozszerzenie źrenic.

Najważniejsze schorzenia siatkówki

Obrzęk siatkówki jest najczęściej skutkiem wstrząśnienia mózgu. Występuje wtedy zmętnienie widzenia w postaci jakby mlecznej przesłony, zdolność widzenia pozostaje ograniczona przez kilka dni. Schorzenie to nie wymaga specjalnej terapii, gdyż ustępuje po wyleczeniu wstrząsu mózgu.

Przewlekły obrzęk siatkówki towarzyszy rozmaitym chorobom wewnętrznym organizmu np. cukrzycy lub nadciśnieniu. Obrzęk zwykle zanika po skutecznym wyleczeniu choroby pierwotnej.
Odkładanie się barwnika na siatkówce jest procesem zwyrodnieniowym siatkówki. Schorzenie to jest uwarunkowane genetycznie, ale może wywiązać się także po przebytej odrze. Objawami choroby są: początkowo niedowidzenie zmierzchowe, później stopniowe zwężanie się pola widzenia aż po całkowitą utratę wzroku.
Nowotwór złośliwy siatkówki zwany siatkówczakiem zarodkowym występuje u dzieci. Leczenie polega na naświetlaniu oka, a w razie niepowodzenia terapii oko musi zostać amputowane.
Rozerwanie siatkówki jest często skutkiem krótkowzroczności. Pierwszym niepokojącym sygnałem jest widzenie świetlnych błysków. Później zaczynają pojawiać się cienie. Pacjent widzi jak przez mgłę. Rozerwanie siatkówki nie jest bolesne, a leczenie polega na zastosowaniu lasera.
Jeśli siatkówka jest słabo zrośnięta ze swoją podstawą tzw. naczyniówką, wówczas może dojść do jej odklejenia. Przyczyną odklejenia mogą być również urazy oraz stany zapalne siatkówki. Leczenie polega na zespoleniu siatkówki z naczyniówką lub usunięciu ewentualnych zbliznowaceń.
Objawem zapalenia siatkówki jest jej zmętnienie, którego przyczyną jest wypływająca ciecz (surowica, krew). Pojawiają się zaburzenia wzroku na tle miejscowych stanów zapalnych oraz ogólnych zaburzeń. Lekarz przepisze środki przeciwzapalne. Trzeba jednak pamiętać, że zapalenie siatkówki jest jedynie objawem choroby pierwotnej, która koniecznie wymaga leczenia.!
Krwawienia z siatkówki są skutkiem urazów, zatruć oraz zaburzeń krążenia (np. u chorych na cukrzycę). Do objawów należą: zaburzenia wzroku, rozszerzone źrenice, a niekiedy także zmętnienie ciała szklistego. Przedłużające się krwawienia zatrzymuje się stosując techniki leczenia laserem.
Objawem zatoru tętniczego lub żylnego siatkówki jest natychmiastowa utrata wzroku. Pacjent powinien jak najszybciej znaleźć się w szpitalu, gdzie otrzyma zastrzyki ze środkami przeciw krzepnięciu krwi. Jeśli pomoc nie przyjdzie w porę, nastąpi całkowita utrata zdolności widzenia oka.

Ważne

Z chorobami oczu nie ma żartów. Należy być wręcz przesadnie ostrożnym i w razie najmniejszych zaburzeń udać się do lekarza. Dotyczy to szczególnie osób chorych na cukrzycę.

Wole z niedoboru jodu

2011-02-28T22:08:00.000+01:00

Poniżej krtani znajduje się gruczoł tarczowy, produkujący hormony: tyroksynę, trójjodotyroninę i kalcytoninę. Nieprawidłowe funkcjonowanie gruczołu tarczowego może prowadzić do poważnych zaburzeń przemiany materii.

Do produkcji hormonów tarczyca potrzebuje jodu. Jeżeli jego zawartość w naszym pożywieniu jest niewystarczająca, gruczoł tarczowy powiększa się, umożliwiając - mimo niedoboru jodu - produkowanie prawidłowej ilości hormonów. W ten sposób powstaje wole. Wole z niedoboru jodu jest najczęściej wolem obojętnym (poza powiększoną tarczycą, nie stwierdza się zaburzeń w jej czynności) i występuje na danym obszarze nagminnie.

Jeżeli wole nie jest leczone, z czasem w powiększonej tarczycy mogą tworzyć się guzki. Takie powiększenie gruczołu tarczowego nazywa się wolem guzkowym.

Objawy

Powiększony gruczoł tarczowy
Utrudnione oddychanie.
Opuchnięte powieki i ręce.
Chrypka i zmieniony głos.
Blada, zimna i sucha skóra.
Zaparcia.
Zmęczenie.
Niedokrwistość.

Jakie są przyczyny wola?

Jeżeli gruczoł tarczowy produkuje zbyt małą ilość hormonów, przysadka mózgowa zaczyna stymulować ich produkcję, wytwarzając w tym celu wzmożoną ilość hormonu tyreotropowego (TSH). Dochodzi do powiększenia gruczołu tarczowego, co może być spowodowane zbyt małą zawartością jodu w wodzie pitnej oraz w pożywieniu, lub też wrodzonym zaburzeniem produkcji hormonu tarczycy.

Powiększenie tarczycy może być też następstwem nadczynności tarczycy.

Wole nie mówi więc jeszcze nic o rodzaju zaburzenia.

Uwaga

W przypadku zauważenia guzków w tarczycy niezwłocznie należy zgłosić się do lekarza, ponieważ za tym objawem mogą kryć się najróżniejsze groźne schorzenia.

Jak leczy się wole?

Wole leczy się najczęściej farmakologicznie, podając choremu preparaty jodu oraz hormony tarczycy w postaci tabletek. Jeżeli leczenie zostanie rozpoczęte odpowiednio wcześnie, istnieje prawdopodobieństwo, że powiększenie tarczycy cofnie się. W przypadku wola dużego niezbędna może okazać się operacja. Jest ona konieczna na przykład wtedy, gdy gruczoł tarczowy powiększył się tak bardzo, że uciska na inne narządy, na przykład na tchawicę.

Podczas operacji gruczoł tarczowy zostaje częściowo usunięty.

Co można zrobić samemu?

W przypadku wola nic nie można zrobić samemu.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Do lekarza należy się zgłosić najpóźniej wtedy, gdy nad tchawicą dostrzeże się rodzaj worka, czyli wole.

Jak postąpi lekarz?

W celu skontrolowania produkcji hormonów tarczycy wykonuje się badanie krwi. Dalsze badania (scyntygrafia, badanie tkanki) mają na celu wykluczenie innych chorób, na przykład nowotworu.

Przebieg choroby

Choroba ma na ogół łagodny przebieg, a gruczoł tarczowy powiększa się stopniowo. Równocześnie mogą się pojawić kolejne objawy, jak zmęczenie, brak energii, niedokrwistość, wyraźnie dostrzegalna bladość, wrażliwość na zimno, zaburzenie cyklu miesiączkowego u kobiet i opuchnięte powieki. Świadczy to o wystąpieniu niedoczynności tarczycy.

Czy wole jest niebezpieczne?

Nie - jeżeli jest prawidłowo leczone. Nie leczone może powodować ucisk w okolicy szyi i w konsekwencji duszności. Przyczyny pojawienia się guzków mogą być też inne, wchodzić w grę może nawet nowotwór.

Ważne

Niedobór jodu w organizmie, spowodowany zbyt niską jego zawartością w wodzie pitnej i występuje głównie w bogatych w wapń górskich rejonach polodowcowych. Tam też należy używać soli jodowanej lub spożywać dużo ryb.

Nagniotki

2011-02-19T00:14:00.000+01:00

Nagniotek to okrągłe stwardnienie skóry powstające na palcu stopy. Trzon lub korzeń nagniotka sięga w głąb skóry, naciska na bardzo wrażliwą warstwę okostnej wywołując dotkliwy ból. Tkanka wokół nagniotka może być bardzo mocno zaczerwieniona, a nawet zajęta stanem zapalnym.

Jakie są przyczyny powstawania nagniotków?

Wymienia się cztery przyczyny powstawania nagniotków. Po pierwsze jest to niewygodne obuwie, za ciasne lub za małe buty. Inną przyczyną może być nieprawidłowy, niedbały chód i wtedy nie pomogą nawet najwygodniejsze buty. Nagniotki mogą powstać również wtedy, gdy śródstopie nie jest prawidłowo wysklepione. I wreszcie czwartą przyczyną - występującą zresztą niezwykle rzadko - jest genetycznie uwarunkowane zniekształcenie palców stóp, które np. mogą nachodzić jeden na drugi.

Objawy

Zaczerwienione, wrażliwe na ucisk punkty na palcu stopy.
Miejscowe stwardnienie skóry.
Ból podczas chodzenia w ciasnych butach.
Później ból również podczas chodzenia bez obuwia.

Jak leczy się nagniotki?

Sposób leczenia nagniotków zależy od przyczyny ich powstania. I tak, jeśli przyczyną było za ciasne, niewygodne obuwie, należy w przyszłości wystrzegać się ich pochopnego zakupu,buty kupować bardzo ostrożnie, po dokładnej przymiarce. Jeśli nagniotek powstał z powodu nieprawidłowego sposobu chodzenia - zwłaszcza u dzieci - należy zacząć stosować specjalne ćwiczenia lecznicze. Gdy powodem jest niedostateczna wysokość śródstopia, wówczas powstawaniu nagniotków można zapobiec używając profilowanych wkładek ortopedycznych.

Można również kupić obuwie ortopedyczne z podwyższeniem śródstopia. Jeśli żadna z tych metod nie będzie skuteczna, pozostaje drobny zabieg operacyjny.

Co można zrobić samemu?

Najlepiej jest zapobiegać powstawaniu nagniotków. Nie trzeba więc żałować pieniędzy na wygodne i być może nieco droższe obuwie. Jeśli wystąpią pierwsze objawy nagniotka (zaczerwienienie, lekkie zgrubienie), przyda się filcowy pierścień dostępny w aptekach i drogeriach, który nakłada się na palec stopy. Naturalnie trzeba pożegnać się z niewygodnym obuwiem. Jeśli nagniotek już powstał, należy stosować specjalny plaster lub maść przeciw nagniotkom. Maść powoduje rozmiękanie zrogowaciałej skóry, którą usuwa się warstwowo. Dolegliwości złagodzą kąpiele nóg z dodatkiem kwasu borowego.

Oczywiście żadne zabiegi nie przyniosą pożądanego efektu, jeśli stopa ponownie trafi do ciasnego buta. Żeby zapobiec powstawaniu nagniotków, trzeba po prostu unikać nacisku na palce stóp.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Gdy okaże się, że przyczyną powstawania nagniotków nie jest za ciasne obuwie, lub wtedy gdy nagniotkom towarzyszy silny ból.

Jak postąpi lekarz?

Najpierw spróbuje znaleźć przyczynę powstawania nagniotka. Czasem wykonuje się niewielki zabieg polegający na starciu lub wyłuskaniu nagniotka. W niektórych - bardzo rzadkich zresztą przypadkach - lekarz przepisuje krople albo maść lub kieruje pacjenta do chiropody czyli specjalisty zajmującego się pielęgnacją stóp.

Przebieg choroby

Jeśli pacjent nie zajmie się leczeniem nagniotków lub nie zrezygnuje np. z noszenia ciasnego obuwia, może doprowadzić do tego, że już zawsze przy chodzeniu będzie odczuwać ból.

Czy nagniotki są niebezpieczne?

Nie, ale mogą być nieprzyjemne i bolesne.

Jak wybrać dobre obuwie?

Na zakupy trzeba wybrać się albo na początku dnia, albo późnym popołudniem, najlepiej po odpoczynku. Może to być nawet na godzinę przed zamknięciem sklepu. W ciągu dnia stopy są bowiem opuchnięte i wówczas bardzo trudno jest dobrać właściwe obuwie.
Jeszcze przed wyjściem na zakupy można w domu przygotować się w następujący sposób: stanąć stopą na kartce tektury i obrysować kontury. Następnie wyciąć kształt stopy i zabrać ze sobą do sklepu obuwniczego. Nawet jeśli sprzedawczyni będzie spoglądać trochę zdziwiona, należy włożyć tekturową stopę do buta i sprawdzić, ile wolnego miejsca zostanie w bucie.

Pochwica

2011-02-16T00:38:00.000+01:00

Pojęcie pochwicy oznacza mimowolny skurcz mięśni pochwy. Skurcz mięśni pochwy i miednicy może być reakcją na bodźce odbierane podczas prób wejścia do pochwy i wystąpić w czasie stosunku lub badania ginekologicznego.

Jakie są przyczyny pochwicy?

Przyczyny pochwicy tkwią z reguły w psychice pacjentki. Reakcje takie stwierdza się u kobiet, które na przykład nie akceptują swojej kobiecości lub mają negatywny stosunek do seksualności swojego ciała. Źródłem takich reakcji mogą być bolesne przeżycia z przeszłości, np. gwałt lub negatywne doświadczenia związane z pierwszymi kontaktami seksualnymi.

Pewną rolę odgrywać mogą również obawy przed niepożądaną ciążą, zwłaszcza jeśli kobieta ma za sobą poronienie lub ciężki poród. Po porodzie niektóre kobiety obawiają się, że rana po napięciu krocza mogłaby się odnowić podczas stosunku.

Pochwica może występować również wtedy, gdy kobieta nie akceptuje swojego partnera lub związek przeżywa kryzys. Także i w harmonijnie przebiegającym związku dwojga ludzi, u kobiety mogą wystąpić reakcje mimowolnych skurczów pochwy podczas stosunku. Przyczyna problemu tkwi wówczas w obawie przed możliwością niesprawdzenia się w kontaktach seksualnych. Tak może być np. u młodych kobiet, które dopiero rozpoczynają życie seksualne. U starszych pacjentek źródłem choroby może być długo niespełnione pragnienie posiadania potomstwa.

Objawy pochwicy

Strach przed odbywaniem stosunków seksualnych.
Niechęć na samą myśl o akcie płciowym.
Przy próbach wprowadzenia członka do pochwy następuje skurcz mięśni pochwy w miednicy.

Jak leczy się pochwicę?

Przyczyny pochwicy powstają na tle zaburzeń psychicznych, tak więc największą rolę w leczeniu choroby odgrywa psychoterapia. W niektórych przypadkach pomocna okazuje się już sama rozmowa lekarza z obojgiem partnerów i wyjaśnienie przyczyn niepożądanych reakcji organizmu. Psychoterapię uzupełniają specjalne ćwiczenia fizyczne.

Czy można coś zrobić samemu?

Przede wszystkim trzeba odpowiedzieć na pytanie, co może wywoływać wspomniane reakcje organizmu. Jeśli w związku dochodzi do sytuacji konfliktowych, to prawdopodobnie one są właściwą przyczyną problemów w życiu seksualnym. Otwarta rozmowa z partnerem pomoże wyeliminować przyczynę choroby.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Przede wszystkim wtedy, gdy istnieje podejrzenie, że przyczyną pochwicy są nieprawidłowości w budowie anatomicznej narządów rozrodczych. Zgłaszając się do lekarza oboje partnerzy muszą być naprawdę przekonani, że chcą wspólnie rozwiązać problem.

Jak postąpi lekarz?

Najpierw spróbuje dowiedzieć się, co jest przyczyną choroby. W drodze badania ginekologicznego stwierdzi, czy źródłem nie są pewne nieprawidłowości w budowie anatomicznej narządów płciowych kobiety. Jeśli natomiast w grę wchodzą zaburzenia natury psychicznej, wówczas zaleci psychoterapię lub terapię zachowawczą.

O co zapyta lekarz?

Jeśli przyczyną pochwicy są zaburzenia natury psychicznej, wówczas lekarz zapyta o:

1. Stosunki partnerskie w związku: dotychczasowe doświadczenia z płcią przeciwną; okoliczności poznania obecnego partnera; zachowanie obojga w sytuacjach intymnych; warunki socjalne.

2. Okres dojrzewania: Własne reakcje na fizyczne objawy dojrzewania; pierwsze kontakty intymne i doświadczenia seksualne; masturbacja; petting; pierwszy stosunek.

3. Dzieciństwo: Wychowanie seksualne; dziecięce doświadczenia z seksualnością; reakcje rodziców na zainteresowanie dziecka własnym ciałem; stosunek rodziców do seksualności człowieka, czułości i seksu; rozmowy z dziećmi na tematy intymne.

Przebieg choroby

Pochwica może być spowodowana niedelikatnością partnera i bólem podczas stosunku. Prowadzi to stopniowo do rozwoju reakcji obronnych organizmu w postaci skurczu pochwy; mięśnie kurczą się przy próbie wprowadzenia członka do pochwy. Jednocześnie dochodzi do porażenia mięśni kręgosłupa - lordozy (nadmierne wygięcie kręgosłupa ku przodowi) i zaciśnięcia ud. Tego typu reakcja występuje przy każdej próbie odbycia stosunku. Pochwica może przerodzić się w stan reakcji chronicznych i utrzymywać się przez wiele lat.

Czy pochwica jest chorobą niebezpieczną?

Skurcze pochwy spowodowane pochwicą nie tylko sprawiają ogromny ból fizyczny. Skutki choroby są również niebezpieczne z zupełnie innych przyczyn. Stanowią mianowicie zagrożenie dla związku dwojga ludzi, gdyż wywołują poważne zahamowania psychiczne, które narastając mogą w końcu doprowadzić do rozpadu związku.

Zapalenie śluzówki żołądka

2011-02-14T02:02:00.000+01:00

Zapalenie śluzówki żołądka to choroba powodująca marszczenie się, puchnięcie oraz zaczerwienienie błony śluzowej żołądka. Jego mięśnie kurczą się, a wzmożona produkcja kwasów żołądkowych często wywołuje zgagę.

Nagły atak choroby poprzedza silne uczucie nudności. Spożycie posiłku wywołuje wymioty oraz piekący ból w okolicy przepony.

Jak dochodzi do zapalenia śluzówki żołądka?

Podrażnienie błony śluzowej żołądka może mieć wiele przyczyn. Często są nimi stres lub problemy natury psychicznej. Również niektóre leki, szczególnie środki przeciwbólowe, zawierające jako składnik czynny kwas acetylosalicylowy (na przykład aspiryna) naruszają równowagę błony śluzowej żołądka. U nałogowych palaczy ryzyko wystąpienia tej choroby znacznie wzrasta. Również nadużywanie alkoholu i ostrych przypraw może być czynnikiem wywołującym atak. W tym przypadku jednak choroba dosyć szybko cofa się. Przyczyną podrażnienia błony śluzowej żołądka może być także obecność bakterii chorobotwórczych, które przedostają się do organizmu wraz z zanieczyszczonym pożywieniem lub płynami. To samo dotyczy owoców i warzyw, których wzrost wspomagano środkami ochrony roślin.

Objawy

Nagłe uczucie nudności.
Wymioty.
Ból w nadbrzuszu.

Jak leczy się zapalenie śluzówki żołądka?

Jest to bardzo nieprzyjemna dolegliwość, która nie wymaga jednak szczególnych zabiegów lekarskich. Żołądek wraca zwykle do normy po jedno- lub dwudniowym poście.

Co można zrobić samemu?

Jeśli doszło do wymiotów, powinno się na kilka godzin powstrzymać od przyjmowania pokarmów. Następnie należy wypić filiżankę czarnej herbaty. Jeżeli głód jest bardzo dokuczliwy, można zaspokoić go sucharkiem lub kleikiem owsianym. Na bardziej obfity posiłek można pozwolić sobie dopiero następnego dnia. Pamiętaj, że palenie tytoniu tylko pogorszy Twój stan.

Będąc raz narażonym na zapalenie błony śluzowej, należy w przyszłości jako leku przeciwbólowego czy przeciwgorączkowego unikać aspiryny i zastąpić ją paracetamolem.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Jeżeli dolegliwości nie ustąpią po kilku dniach lub jeśli choroba zaskoczyła Cię w podróży. Zwróć się również o poradę do lekarza, gdy zauważysz, że Twoje dziecko często wymiotuje.

Środki zapobiegawcze

Unikaj bardzo gorących posiłków i lodowatych napojów.
Dokładnie przeżuwaj jedzenie.
Myj zawsze owoce przed spożyciem.
Zachowaj umiar w spożyciu alkoholu, paleniu tytoniu i używaniu mocnych przypraw.
Podczas podróży do krajów południowych nie pij wody z wodociągów.
W miarę możliwości staraj się wystrzegać stresu.

Przebieg choroby

Atak poprzedzają nudności prowadzące do wymiotów. Stan ten pogłębia jeszcze przyjmowanie posiłków. Organizm traci dużą ilość płynów, stąd wzmożone uczucie pragnienia, rzadsze oddawanie moczu, wiotkość i bladość skóry.

Czy zapalenie żołądka jest chorobą niebezpieczną?

Choroba ta jest niebezpieczna głównie wtedy, gdy organizm wskutek wymiotów traci duże ilości płynów. Wtedy należy zgłosić się do lekarza, szczególnie gdy chorobą dotknięte są dzieci. Niektórym pacjentom pomaga swego rodzaju dieta w postaci coca-coli i słonych paluszków.

Przewlekłe zapalenie śluzówki żołądka

W tym przypadku pacjent często nie odczuwa bólu, a choroba może zostać wykryta zupełnie przypadkowo podczas badania lekarskiego. Jedynym objawem może być brak apetytu oraz uczucie przepełnienia, które potęguje się po zjedzeniu obfitego posiłku. Wyłącznie analiza lekarska może wykazać, czy mamy do czynienia z formą przewlekłą choroby.

Chroniczne zapalenie błony śluzowej żołądka jest najczęściej wynikiem naturalnego procesu starzenia się organizmu, dlatego też występuje zazwyczaj u ludzi starszych.

Miażdżyca i uszkodzenia narządów

2011-02-05T00:59:00.000+01:00

Miażdżyca zwana również arteriosklerozą to zwyrodnienie ścianek tętnic powstające w wyniku osadzania się w nich tłuszczów i soli wapniowych. Skutkiem tego procesu jest utrata elastyczności, otłuszczenie i zmniejszenie światła tętnic, a konsekwencją mogą być poważne zaburzenia pracy narządów.

Choroby naczyń wieńcowych

Miażdżyca jest najczęstszą przyczyną zawałów serca, dusznicy bolesnej oraz zaburzeń rytmu serca. Zwężenie światła naczyń wieńcowych powoduje ograniczenie dopływu tlenu do serca. Aby wyrównać niedobory tlenu serce zaczyna pracować na zwiększonych obrotach.

W zależności od stopnia postępu choroby występują dolegliwości o różnym nasileniu. Najpierw pojawia się ból tylko podczas wysiłku, później również w stanie spoczynku. Niektórzy pacjenci nie odczuwają żadnych dolegliwości, ale i u nich choroba postępuje. Skutkiem zaczopowania naczynia wieńcowego jest zawał serca.

Sport a zdrowie

Aby poprawić pracę układu krążenia oraz podnieść swoją kondycję fizyczną, można zrealizować następujący plan treningu: Przez 10 tygodni codziennie uprawiać wybraną dyscyplinę sportu wytrzymałościowego, np. pływanie, bieg lub jazda na rowerze - stopniowo zwiększając intensywność ćwiczeń. Następnie zmniejszyć nieco tempo, ćwicząc już rzadziej, ale systematycznie dwa lub trzy razy w tygodniu po 30-45 minut.

Stwardnienie naczyń mózgu

Zmiany miażdżycowe są najczęstszą przyczyną chorób naczyń krwionośnych mózgu. Mogą występować przejściowe objawy wypadania czynności, udar mózgu i postępujący stan otępienia.

Skutkami zaburzeń ukrwienia mózgu są zawroty i bóle głowy, paraliż, zaburzenia mowy, wzroku, słuchu, problemy z przełykaniem, poruszaniem się, ataki epilepsji oraz ciężkie choroby psychiczne. Miażdżyca naczyń krwionośnych mózgu może prowadzić do całkowitej utraty świadomości i zgonu pacjenta.

Zawał krezkowy

Zatory i zakrzepice powstające wskutek miażdżycy naczyń krwionośnych powodują zablokowanie naczyń krezkowych, które zaopatrują jelito w krew. Lekarze mówią wówczas o tzw. zawale krezkowym. Objawem zawału krezkowego jest silny ból brzucha oraz pogłębiający się stan wstrząsu. Ból stopniowo ustępuje, lecz stan chorego wyraźnie się pogarsza.

Marskość nerki

Często jedynym symptomem tej niezwykle groźnej choroby jest wysokie ciśnienie krwi. Zawężone naczynia krwionośne nie dostarczają odpowiedniej ilości krwi, co powoduje obumieranie tkanki nerkowej. Nerka zaczyna się kurczyć i przestaje spełniać swoje funkcje, a w organizmie gromadzą się substancje, które dotychczas były wydalane przez nerki. Konsekwencją tego stanu jest pojawienie się obrzęków oraz innych objawów związanych z niewydolnością nerek.

Zmiany chorobowe dna oka

Niedokrwienie oka powoduje osłabienie zdolności widzenia. Poprawy nie przynoszą wówczas ani okulary ani szkła kontaktowe, a jedynym sposobem leczenia jest wyeliminowanie czynników powodujących proces miażdżycowy.

Jak zapobiegać uszkodzeniom narządów spowodowanym miażdżycą?

Istnieje kilka czynników, które sprzyjają procesom miażdżycowym w organizmie. Rygorystyczne postrzeganie pewnych zasad pozwoli zapobiec, zatrzymać, a nawet cofnąć już istniejące zmiany chorobowe. Tak więc należy:

Rzucić palenie

Podstawowym powodem podjęcia takiej decyzji jest fakt, że u palaczy ryzyko zawałów serca jest wyższe o 20-50% niż u niepalących.

Ograniczyć spożycie alkoholu

Trzeba pamiętać, że nadmierne dawki alkoholu powodują nadwagę oraz zaburzenia funkcji układu krwionośnego.

Obniżyć poziom cukru we krwi

Szczególnie wysokie ryzyko wystąpienia zmian miażdżycowych dotyczy diabetyków. W utrzymaniu właściwego poziomu cukru pomoże odpowiednia dieta oraz sport.

Unikać tłustych potraw

W jadłospisie powinny znaleźć się głównie potrawy o niskiej zawartości tłuszczu np. ryby zamiast mięsa.

Kontrolować ciśnienie krwi

Wystrzegać się nadmiernych dawek alkoholu, zapobiegać i walczyć z otyłością, unikać solonych potraw. Uwaga: Lekarze przestrzegają przed przedawkowaniem leków obniżających ciśnienie krwi.

Dbać o linię

Unikać wysokokalorycznych potraw, ograniczyć spożycie tłuszczu i białka zwierzęcego. Zredukować dawkę tłuszczu w pożywieniu, zwiększyć natomiast ilość węglowodanów złożonych.

Odżywianie

Należy pamiętać, że właściwe odżywianie, począwszy już od wczesnego dzieciństwa jest podstawowym czynnikiem w profilaktyce zmian miażdżycowych.

Rozpoznanie miażdżycy

Procesy miażdżycowe można dosyć łatwo diagnozować. Jedną z metod jest badanie dna oka. Uszkodzenia naczyń krwionośnych dna oka wskazują bowiem z dużym prawdopodobieństwem na występowanie podobnych zmian w innych narządach.

Plwocina

2011-01-22T01:41:00.002+01:00

Zdrowy człowiek cały czas powoduje w drogach oddechowych (nos, gardło, tchawica, oskrzela, płuca) wydzielinę. Składa się ona w 90% z wody i w kilku procentach z soli mineralnych. Wydzielina ta na ogół jest bezwiednie połykana.

Różne choroby zmieniają tę wydzielinę i powstaje plwocina, która zostaje odkrztuszona lub wypluta. Pojawienie się plwociny jest zawsze objawem choroby.

Charakter plwociny wskazuje na rodzaj choroby. Gołym okiem można odróżnić plwocinę wodnistą, śluzową śluzowo-ropną, ropną oraz krwistą. Może być ona lepka lub pieniąca się, niekiedy ma odrażający słodkawy zapach. Pod mikroskopem można dostrzec bakterie, grzyby, pasożyty i komórki nowotworowe. Leukocyty obecne w plwocinie świadczą o alergii, zapaleniu lub reakcji immunologicznej.

Rady przy pojawieniu się plwociny

Pojawienie się plwociny zawsze jest oznaką choroby dróg oddechowych. Może być ona banalna, ale też niebezpieczna dla życia.
W każdym przypadku należy poradzić się lekarza, opisując dokładnie wygląd plwociny i okoliczności jej występowania.
Plwocina może niebezpieczne substancje chorobotwórcze (bakterie, grzyby, pasożyty). Należy uważać, by inne osoby nie miały z nią kontaktu.
Nie powinno się kasłać na innych, należy niszczyć zużyte chusteczki jednorazowe i myć ręce.

Przyczyny i rodzaje plwociny

W przypadku astmy, pomiędzy napadami kaszlu może wystąpić plwocina ciągnąca się.
Pienisto-krwista wydzielina pojawia się przy obrzęku płuc.
Przezroczysta wydzielina z domieszką żyłek krwi może być objawem raka płuc.
Wodnisto-śluzowa wydzielina może być objawem gruczolako-raka, innej rzadkiej postaci raka płuc.
Jasnoczerwona plwocina występuje przy zawale płuca.
Żółto-ropna plwocina jest charakterystyczna dla zapalenia płuc.
Przy ropniu płuca plwocina jest żółtobrązowa, zabarwienie to nadaje jej hemoglobina.
Rdzawa plwocina występuje w przebiegu zapalenia płuc wikłającego krztusiec.
Krwista plwocina jest objawem wąglikowego zapalenia płuc i różnych form guzów.
Plwocina przypominająca galaretkę malinową w wyniku domieszki ropy i krwi występuje przy ropnym zapaleniu płuc, raku i grypie.

Typowy objaw

Literatura medyczna opisuje również plwocinę trzywarstwową. Na spodzie znajduje się ropa z resztkami tkankowymi, następna warstwa to żółtozielona, mętna, wodnista wydzielina, a górną warstwę tworzy śluzowo ropna pienista treść. Jest to typowy objaw rozstrzenia oskrzeli, wrodzonego ich rozszerzenia. Wydzielina taka występuje również przy zapaleniu płuc wywołanym przez bakterie beztlenowe. Ma wtedy cuchnący słodkawy zapach. Plwocina występuje w podobnej postaci także przy ropniu płuca spowodowanym przez ten sam czynnik. "Odpluwanie pełnymi ustami" jest charakterystyczne dla gruźlicy płuc. Spowodowane jest to wykrztuszaniem martwiczo zmienionych fragmentów tkanki płucnej.

Przyczyny alergiczne

Wiele chorób dróg oddechowych, przy których występuje plwocina, jak astma czy przewlekłe zapalenie oskrzeli, mają podłoże alergiczne. Wdychane substancje powodują podrażnienie dróg oddechowych. W ten sposób powstaje wiele typowych chorób zawodowych jak np. pylica wywołana u piekarzy poprzez mąkę i u górników poprzez pył węglowy. Uwarunkowane alergicznie zapalenia pęcherzyków płucnych może również wystąpić u drukarzy (poprzez gumę arabską), u rolników (poprzez zboże), u techników dentystycznych (poprzez pył z platyny) i gospody, domowych (poprzez kurz).

Postępowanie w przypadku występowania plwociny

Jeżeli przyczyna pojawienia się plwociny ma podłoże alergiczne, należy zrobić wszystko aby uniknąć kontaktu z alergenem. W chorobach zawodowych bywa konieczne przekwalifikowanie się i zmiana pracy.

Jak postąpi lekarz?

Lekarz w konkretnym przypadku może odessać wydzielinę, usunąć przyczynę zwężenia dróg oddechowych (w tym ciało obce).

Niekiedy wykonanie tych zabiegów uwarunkowane jest podaniem narkozy. Lekarstwa pomagają upłynnić lepką wydzielinę i zwalczają infekcję (antybiotyki, sulfonamidy). W zależności od przyczyny pojawienia się plwociny leczy się wywołującą ją chorobę.

Klatka piersiowa i mięśnie oddechowe

2011-01-18T23:10:00.000+01:00

Klatka piersiowa to szkielet kostny utworzony przez odcinek piersiowy kręgosłupa, żebra i mostek. Chroni on przede wszystkim narządy wewnętrzne jamy klatki piersiowej: serce i płuca.

Klatka piersiowa, choć zbudowana z kości, nie jest jednak nieruchomą i sztywną konstrukcją. Wręcz przeciwnie - podczas oddychania stale porusza się zmieniając swoją średnicę. Przy wdechu rozszerza się, by zwolnić miejsce dla wypełniających się powietrzem płuc. Przy wdechu ponownie się zwęża.

Mięśnie oddechowe

Mechanikę oddychania warunkuje wiele mięśni, tak zwanych mięśni oddechowych. Najważniejsze z nich to przepona oraz mięśnie międzyżebrowe.

Rozróżnia się odpowiednio oddychanie żebrowe i przeponowe. Osoby stosują oba typy równocześnie.

Oddychanie żebrowe

Kiedy mięśnie oddechowe są rozluźnione, klatka piersiowa przyjmuje położenie spoczynkowe - pośrednie między wdechowym a wydechowym. Jest to pozycja wyjściowa dla wdechu. Podczas wdechu niektóre mięśnie oddechowe (międzyżebrowe zewnętrzne - wdechowe) kurczą się, klatka piersiowa unosi się do góry, a jej objętość zwiększa się.

Przy normalnym wydechu elastyczna klatka piersiowa powraca do swojego położenia spoczynkowego. Odpowiedzialne są za to tak zwane mięśnie międzyżebrowe wewnętrzne (wydechowe). Jednak podczas silnego wydechu klatka piersiowa zapada się jeszcze bardziej, przekraczając położenie pośrednie. Powrót do położenia spoczynkowego odbywa się na tej samej zasadzie co wdech.

Oddychanie przeponowe

Przepona to płaski mięsień oddzielający jamę klatki piersiowej od jamy brzusznej. Przyczepiony jest do kręgów lędźwiowych, niektórych żeber i mostka. Wgłębia się on dwoma uwypukleniami (tzw. kopułami przepony) do wnętrza klatki piersiowej. Prawa kopuła przepony jest nieco wyższa ze względu na jej położenie nad wątrobą.

Podczas oddychania przepona działa podobnie do tłoka. Podczas wdechu kurczy się i obniża, a objętość klatki piersiowej się zwiększa. Równocześnie płuca powiększają swoją objętość zajmując dodatkowe miejsce zwolnione przez przeponę. Przy wdechu przemieszcza się też serce.

Podczas wydechu kopuły przepony wpuklają się do klatki piersiowej zmniejszając jej objętość a znajdujące się w płucach powietrze jest wypompowywane na zewnątrz - wydychane.

W oddychaniu przeponowym istotną rolę odgrywają narządy jamy brzusznej i mięśnie brzucha, na przykład wątroba porusza się w górę (wydech) i w dół (wdech). Mięśnie brzucha zaś przy wydechu kurczą się, i zwiększając ciśnienie w jamie brzusznej "wpychają" przeponę do jamy klatki piersiowej. Zależnie od głębokości oddechu, przepona może wpuklać się do niej przy każdym wydechu na 1,5-7 cm.

Pomocnicze mięśnie oddechowe

Intensywna praca fizyczna i uprawianie sportu wymagają pogłębiania i przyspieszenia oddechu. Można w tym celu świadomie wykorzystać tzw. pomocnicze mięśnie oddechowe. Są to: mięśnie pasa barkowego (wdech) oraz mięśnie brzucha i pleców (wydech).

Rodzaje oddechu

Lekarze opisują różne rodzaje oddechu - za pomocą słów pochodzących z języka greckiego. Prawidłowy , spokojny i regularny oddech to tak zwane eupnoe (eu - dobry, pnoe - oddech). Zwiększone zapotrzebowanie na tlen, na przykład podczas wysiłku, powoduje pogłębienie oddechu, który określa się wówczas hyperpnoe (hyper- ponad). Jeśli zwiększa się liczba oddechów, mówi się o tachypnoe (tachys - szybki).

Sztuczne oddychanie

Podczas gwałtownego wydechu klatka piersiowa opada poniżej swojego położenia spoczynkowego. Fakt ten wykorzystuje się podczas sztucznego oddychania. Natężony skurcz mięśni ratownika powoduje silny wydech i wtłoczenie powietrza do płuc ratowanego. Powrót klatki piersiowej do położenia spoczynkowego następuje podczas wdechu.

Opłucna

Opłucna składa się z dwóch warstw - opłucnej płucnej i opłucnej ściennej. Opłucna płucna otacza płuca i stosunkowo luźno przywiera do ich powierzchni. Opłucna ścienna jest natomiast silnie przymocowana do wewnętrznej ściany klatki piersiowej.

Pomiędzy obiema warstwami znajduje się wolna przestrzeń wypełniona niewielką ilością płynu. Dzięki temu obie błony mogą przesuwać się względem siebie bez tarcia. Umożliwia to łagodne i równomierne przemieszczanie się płuc w klatce piersiowej.

Cholesterol

2011-01-15T23:39:00.000+01:00

Cholesterol jest tłuszczem (lipidem) o skomplikowanej strukturze chemicznej (monohydroksylowy, nienasycony, drugorzędny alkohol). Cholesterol powstaje w nadnerczu i rozchodzi się po organizmie wraz z pożywieniem. Jego obecność można stwierdzić w każdym niemal narządzie człowieka, w większych ilościach w pęcherzyku żółciowym, nadnerczach, mózgu oraz jajnikach. Cholesterol wchodzi w skład błon komórkowych, jest substancją wyjściową do powstawania kwasów żółciowych oraz tzw. hormonów sterydowych (hormonów płciowych i kory nadnercza). Tak jak wiele innych substancji, również cholesterol wędruje po organizmie wraz z krwią, a jego poziom można zmierzyć poddając analizie próbkę krwi.

Prawidłowy poziom cholesterolu

Jako normę uznaje się zawartość poniżej 200 mg cholesterolu w 100 ml krwi. U osób starszych wartość ta może być nieco wyższa. Zbyt wysoki poziom cholesterolu we krwi określany jest mianem hipercholesterolemii, natomiast spadek jego poziomu poniżej 100 mg - miane hipocholesterolemii.

Jeśli w 100 mg krwi znajduje się ponad 200 mg cholesterolu, to jest to stan wymagający leczenia farmakologicznego.

Zbyt niski poziom cholesterolu jest tak samo niekorzystny dla zdrowia, jak zbyt wysoki. Dlatego osoby przestrzegające diety wegetariańskiej, nie powinny zupełnie wykreślać ze swojego jadłospisu takich składników jak jaja, masło i mleko.

Zmiany poziomu cholesterolu

Obniżony poziom cholesterolu we krwi towarzyszy często anemii oraz wstrząsowi. Występuje również przy niedożywieniu, i wycieńczeniu organizmu. Podwyższony i wysoki poziom cholesterolu występuje przy cukrzycy, chorobach pęcherzyka żółciowego, nerek i skóry.

Podwyższony poziom cholesterolu we krwi nie musi mieć jednak podłoża chorobowego. Organizm zdrowego człowieka bardzo szybko potrafi pozbyć się nadmiernej dawki cholesterolu.

Podwyższony poziom cholesterolu

U 10-20% osób występuje podwyższony poziom cholesterolu we krwi. Przyczyny tego zjawiska nie są do końca jasne. Przypuszcza się, że dużą rolę odgrywają skłonności wynikające z uwarunkowań genetycznych. Organizm nie pozbywa się wówczas zbędnej dawki cholesterolu, który odkłada się w ściankach naczyń krwionośnych, powodując stopniowe zwężanie ich światła oraz utratę elastyczności (miażdżyca). Osoby z tendencjami do miażdżycy są w większym stopniu zagrożone niebezpieczeństwem wystąpienia chorób serca. Genetycznie uwarunkowane cukrzyca i otyłość także prowadzą do podwyższenia się poziomu cholesterolu.

Pacjenci po zawałach powinni szczególnie dbać o utrzymanie odpowiedniego poziomu cholesterolu. Konieczna jest właściwa dieta czyli chude mięsa i wędliny, margaryna roślinna zamiast masła. Powinno się również zrezygnować z jajek.

Objawy podwyższonego poziomu cholesterolu

Podwyższony poziom cholesterolu we krwi nie wywołuje żadnych dolegliwości, nie jest też przyczyną bólu, dlatego wszelkie zmiany, często przez długie lata pozostają niezauważone. Dopiero w chwili, gdy pojawiają się dolegliwości ze strony układu krążenia i serca, na światło dzienne wychodzą prawdziwe ich przyczyny.

Podwyższony poziom cholesterolu we krwi towarzyszy często otyłości i cukrzycy. Znakiem ostrzegawczym może być również odkładanie się złogów cholesterolowych na skórze i w oczach (ciało szkliste). Pojawiające się w skórze żółtawe miękkie guzki (tzw.żółtaki) mogą być także oznaką wad genetycznych.

Leczenie podwyższonego poziomu cholesterolu

Zarówno hiper-, jak i hipocholesterolemia wymagają odpowiedniego leczenia. Jeśli przyczyną tych zmian jest konkretna choroba, wówczas właśnie nią należy zająć się w pierwszym rzędzie. Poza tym najważniejsza jest właściwa dieta, uboga w składniki zawierające tłuszcz zwierzęcy.

Więcej dań rybnych

Należy unikać jedzenia podrobów i jaj (konkretnie żółtka) oraz wystrzegać się alkoholu i nikotyny. Poleca się natomiast wzbogacanie jadłospisu daniami rybnymi. Najzdrowsze są ryby morskie takie jak: makrela, łosoś, śledź. Zawierają one mianowicie pewne kwasy tłuszczowe, które redukują nadmierną ilość cholesterolu we krwi.

Ból wieńcowy

2011-01-12T00:49:00.000+01:00

Zawał serca, choroby serca czy zakłócenia pracy serca są pojęciami znanymi każdemu człowiekowi. Jednak najczęstszą formą zaburzeń sercowych jest ból wieńcowy. Jest on następstwem niedokrwistości serca. Dotychczas na dolegliwość tę zapadali przede wszystkim mężczyźni w wieku 40-50 lat, ale obecnie dotyka ona również starsze kobiety.

Mięsień sercowy pracuje bez przerwy przez całe życie ludzkie. Jego zapotrzebowanie na tlen i substancje odżywcze jest bardzo duże. Dostarczane są one specjalnymi "kanałami dostawczymi" - naczyniami wieńcowymi. Odchodzą one bezpośrednio od łuku aorty, w miejscu gdzie krew jest najbardziej utleniona. Stąd rozgałęziają się na całe ciało.

Brak wystarczającej ilości substancji odżywczych

Niedobór substancji odżywczych może być spowodowany zwężeniem naczyń wieńcowych. Brak wystarczającej ilości tlenu w komorze mięśniowej serca wywołuje bóle.

Ból wieńcowy nie jest jedyną przyczyną bólów klatki piersiowej i serca. Mogą być one wywołane także przez choroby serca, tętnicy, płuc, przełyku, żołądka, złamanie żeber i półpasiec. Udzielający pierwszej pomocy osobie, u której pochodzenie bólu wieńcowego nie zostało wcześniej zidentyfikowane, powinien zadbać o to, by poszkodowany został poddany badaniu lekarskiemu w celu wyjaśnienia przyczyny jego dolegliwości.

Jak rozpoznaje się ból wieńcowy

Umiejscowienie bólu

Z przodu serca.
Promieniowanie bólu od lewego barku lub obu barków, ramion, brzucha, karku lub szczęki, co objawia się charakterystycznym uczuciem dławienia.

Rodzaj bólu

Dławiący.
Ściskający.
Kurczowy.
Uwierający i palący.

Siła bólu

Od lekkiej do niemożliwej do wytrzymania.

Objawy towarzyszące

Duszności.
Lęki.
Bladość i wyczerpanie.
Pocenie się.
Częste mdłości.

Długość trwania bólu

Od 2 do 5 minut, najdłużej 15 minut.
Jeżeli ból utrzymuje się dłużej, istnieje podejrzenie zawału serca.

Czynniki powodujące ból

Przemęczenie fizyczne.
Przyczyny psychiczne np. stres.
Mroźna i wietrzna pogoda oraz pełny żołądek.

Co powinna uczynić osoba udzielająca pierwszej pomocy?

Podeprzeć górną część ciała chorego
Rozluźnić krępujące elementy ubrania (zdjąć krawat, rozpiąć guziki koszuli i spodni).
Zapewnić dopływ świeżego powietrza.
Cały czas kontrolować puls i oddech oraz źrenice chorego.
Uspokajająco przemawiać do niego.
Polecić mu głęboko i spokojnie oddychać.
Powstrzymać przed podejmowaniem wysiłku.
Ochronić go przed spojrzeniami gapiów.
Jeżeli chory używa leków przeciw bólowi wieńcowemu (chodzi tu przede wszystkim o tabletki nitrogliceryny) i ma je przy sobie, powinno mu się pomóc w ich zastosowaniu.
Zadzwonić po pogotowie jeśli ból nie ustanie po 15 minutach.

Pomocna nitrogliceryna

W przypadku gwałtownego ataku nitrogliceryna jest najbardziej pomocnym lekiem. Zażywa się jej w formie tabletek. Nitrogliceryna rozszerza naczynia krwionośne i powoduje ustanie bólu w ciągu kilku minut. Jeżeli bóle utrzymują się mimo zażycia nitrogliceryny, to osoba udzielająca pierwszej pomocy powinna wezwać pogotowie.

Zaburzenia opróżniania pęcherza moczowego

2011-01-10T00:36:00.000+01:00

Naturalny proces opróżniania pęcherza moczowego może być w różnorodny sposób zaburzony. Na przykład występuje bardzo częste oddawanie moczu lub moczenie nocne (głównie u dzieci). Innym rodzajem zaburzenia jest oddawanie w dużej lub małej ilości moczu, utrudnione i bolesne opróżnianie pęcherza, moczenie mimowolne i nieświadome. Czasami pęcherza nie można opróżnić całkowicie. Wszystkie powyższe objawy określa się mianem zaburzeń opróżniania pęcherza moczowego.

Przyczyny zaburzeń opróżniania pęcherza moczowego

W zależności od rodzaju dolegliwości, przyczyny zaburzeń są bardzo różne. Czasami mają one podłoże psychiczne i występują tylko w sytuacjach stresowych. W innych przypadkach dochodzi do uszkodzenia nerwów, które zaopatrują pęcherz moczowy lub choroba dotyczy centralnego układu nerwowego.

Również predyspozycje osobnicze, jak na przykład wypadanie pęcherza moczowego spowodowane wiotkością mięśni lub urazami, jak złamanie miednicy podczas upadku z wysokości z nogami rozłożonymi, jest powodem zaburzeń oddawania moczu. Także stany zapalne dróg moczowych mogą wywołać powyższe dolegliwości.

Leczenie zaburzeń pęcherza moczowego

Z reguły leczeniem tych dolegliwości zajmuje się lekarz specjalista - urolog. Posiada on wszechstronne możliwości przeprowadzenia diagnostyki.

U kobiet może pomóc noszenie odpowiednich krążków dopochwowych. Czasami stosuje się leczenie farmakologiczne. W niektórych przypadkach konieczne jest leczenie operacyjne.

Co można zrobić samemu?

W przypadku, gdy przyczyna zaburzeń opróżniania pęcherza moczowego nie jest ustalona, nigdy nie należy samodzielnie podejmować leczenia.

W przypadku skłonności do częstego lub mimowolnego oddawania moczu, można jednak z powodów higienicznych zastosować środki profilaktyczne. Są to na przykład pieluchy zatrzymujące zapach, które chory powinien mieć zawsze przy sobie.

Kiedy się zgłosić do lekarza?

Porady lekarskiej należy zasięgnąć, gdy dolegliwości występują częściej lub utrzymują się przez dłuższy czas.

Jak postąpi lekarz?

Lekarz przy pomocy różnych metod diagnostycznych ustali przyczynę zaburzeń opróżnienia pęcherza moczowego.

W przypadku trudności z oddawaniem moczu, może on zalecić np. wykonanie cystokopii czyli wiernikowania pęcherza moczowego. Badanie to wyjaśni, czy przyczyną jest np. kamień moczowy lub przerost prostaty.

Określenie wartości ciśnienia w pęcherzu moczowym również daje istotne informacje o przyczynie zaburzeń oddawania moczu.

W przypadku, gdy nieprawidłowości w opróżnianiu pęcherza moczowego mają podłoże nerwowe, urolog może skierować pacjenta na badanie do neurologa. Po ustaleniu diagnozy lekarz zaleci odpowiednie leczenie, czasami konieczny będzie zabieg operacyjny.

Przebieg zaburzeń pęcherza moczowego

Zaburzenie opróżniania pęcherza moczowego może wystąpić w każdym wieku. Czasami pojawia się stopniowo. W innych przypadkach dolegliwości od początku mają ostry i silny charakter. Dzięki zastosowaniu odpowiedniej terapii perspektywy wyleczenia różnorodnych zaburzeń opróżnienia pęcherza moczowego są dobre. Nie dotyczy to jednak chorób nowotworowych.

Czy zaburzenia tego typu są niebezpieczne?

Chociaż zaburzenia opróżniania pęcherza z medycznego punktu widzenia są najczęściej niegroźne, nigdy nie należy ich bagatelizować.

Przyczyną ich wystąpienia mogą być również poważne choroby, np. stan zapalny, a nawet nowotwór złośliwy.

Mikroklimat mieszkania

2011-01-08T12:06:00.002+01:00

Współczesny człowiek spędza prawie 90% życia w zamkniętych przestrzeniach: w domu, pracy, sklepach, lokalach, środkach transportu. Mikroklimat pomieszczenia ma wpływ na samopoczucie i zdrowie człowieka. Dlatego też bardzo ważne jest zapewnienie sobie przynajmniej we własnym domu zdrowego i przyjaznego klimatu. Często, bowiem - jak to ma np. miejsce w przypadku budynków użyteczności publicznej - nie ma się na to żadnego wpływu.

Można wyróżnić kilka podstawowych elementów, mających wpływ na atmosferę panującą w pomieszczeniu. Jednym z nich jest temperatura otoczenia.

Przyjazne temperatury

To czy człowiek dobrze się czuje w danym pomieszczeniu, zależy od wielu czynników. Są to: wiek, zdrowie, częste poruszanie się, temperatury, do których jest się przyzwyczajonym, kolor danego pomieszczenia, światło, wilgotność powietrza. Podstawowe zasady to: temperatura pomieszczenia mieszkalnego wynosząca 19-25 stopni, temperatura łazienki: 20-24 stopni, pomieszczenia sypialnego: 14-18 stopni, sieni: 14-20 stopni, kuchni: 16-20 stopni.

Jak ciepłe powinno być pomieszczenie?

Wszystko zaczyna się od odpowiedniej temperatury pomieszczenia. Nie powinna ona przeszkadzać człowiekowi. Każdy ma różnorodne potrzeby związane z temperaturą, dużo zależy od wieku, w którym jest wykorzystywane pomieszczenie. Odpowiednia temperatura otoczenia to taka, która nie zmusza do ciągłego uzupełniania utraconego ciepła. Ważne jest posiadanie aparatury grzewczej pozwalającej na samodzielne regulowanie temperatury otoczenia. Potrzebne jest to w okresie zimy i pór przejściowych. W czasie lata konieczna może być klimatyzacja, obniżająca temperaturę pomieszczenia. Jest ona jednak dosyć kosztowna. Lepszym rozwiązaniem może być zainstalowanie urządzeń chroniących przed słońcem, a także regularne wietrzenie podczas chłodnych godzin nocnych.

Nie tylko człowiek czuje się dobrze w odpowiedniej dla niego temperaturze. Także rośliny hodowane w domu, o których dobroczynnym wpływie na człowieka nie trzeba mówić, wymagają odpowiednich temperatur.

Temperatura ścian, sufitów i podłóg

Temperatura nie jest jedyną przyczyną złego samopoczucia doświadczanego w niektórych pomieszczeniach. Istotną rolę odgrywa też temperatura powierzchni. Ściany, sufity i podłogi powinny mieć odpowiednią temperaturę. Idealną jest sytuacja kiedy powierzchnie te mają taką samą temperaturę jak temperatura powietrza. Nie dochodzi wtedy ani do przewiewów, ani do przegrzania. Jeżeli dochodzi do przeciągów, odbijania zimna czy ciepła, nie ma mowy o przyjaznym mikroklimacie. Organizm człowieka reaguje negatywnie na wszelkie zmiany, dotychczas przyjemnej temperatury. W przypadku przeciągów, dochodzi do częściowego ochłodzenia które może skutkować przeziębieniami i schorzeniami reumatycznymi.

Brak bodźców męczy

Na pierwszy rzut oka może się wydawać bardzo korzystne, jeśli wszystkie pomieszczenia domu czy mieszkania mają taką samą "idealną" temperaturę. Lekarze zdecydowanie odradzają jednak taki stan rzeczy. Osłabia to zdolność organizmu do dopasowywania się do różnych temperatur.

Człowiek szybko się męczy i staje się podatny na przeziębienia. Dla zdrowia o wiele korzystniejsze jest przebywanie w różnych temperaturach i nierównomierne ogrzewanie poszczególnych pomieszczeń. Na przykład sypialnie powinny mieć zawsze niższą niż inne pomieszczenia temperaturę.

Dlaczego uszczelnienie jest ważne?

Wpływające negatywnie różnice między temperaturą powietrza i powierzchni, mogą być wyeliminowane dzięki uszczelnieniu tzw. powierzchni objętościowych, czyli zewnętrznych murów domów i mieszkań. Niezależnie bowiem od nawet wysokiej jakości i izolujących właściwości materiałów, z których zbudowane są domy, różnice temperatur ich powierzchni i ciepłoty powietrza będą się pojawiać.

Materiały uszczelniające

W nowych budynkach materiały izolacyjne i uszczelniające są standardem, także w starym budownictwie, o ile tylko możliwe, powinno się je zastosować. To samo dotyczy również pomieszczeń piwnicznych. Mimo, że często są one ogrzewane, betonowe, nie uszczelnione, ściany pozostają jednak lodowate. Pomocne są materiały uszczelniające, takie jak styrofor czy maty z włókna mineralnego.

Dawniejsze techniki budowlane i grzewcze pozostawiały sporo do życzenia, co owocowało zbytnią wilgotnością pomieszczeń mieszkalnych. Obecnie w domach budowlanych z zastosowaniem nowoczesnych technologii problem zbyt dużej wilgotności powietrza ma inne powody - okna i drzwi są dobrze uszczelnione, często ogrzewa się mniej w celu oszczędzania energii, a mieszkania są rzadziej wietrzone. Jeśli dodać do tego materiały wykończeniowe ścian i podłóg, które nie przepuszczają powietrza, można zaryzykować twierdzenie, że w domach tych mikroklimat mieszkania specjalnie się nie poprawił.

Idealna wilgotność pomieszczenia

Najlepszy mikroklimat jest w pomieszczeniach o wilgotności powietrza od 35 do 65 procent. Jeśli powietrze jest suchsze, cierpi na tym skóra i drogi oddechowe. Wyższa wilgotność jest szkodliwa dla zdrowia.

Skąd się bierze wilgotność pomieszczenia?

Niedostateczna wentylacja, skąpe ogrzewanie i niewystarczające wietrzenie dają w efekcie zbyt dużą wilgotność pomieszczeń mieszkalnych. Następstwem tego jest niezdrowy mikroklimat mieszkania, a także występowanie pleśni i grzybów. Tworzą się one głównie na sufitach, w kątach i za meblami. Pleśń i grzyby atakują w pierwszym rzędzie łazienki i kuchnie, gdzie wilgotność powietrza jest zawsze większa.

Powodują niszczenie wyposażenia wnętrz i budulca. Ludzie wdychają zarodniki pleśni. Nie wykluczone, że zawierają one substancje rakotwórcze, a na pewno są czynnikiem wywołującym alergie.

Masa wodna
W przeciętnym mieszkaniu uwalnia się dziennie od 10 do 14 litrów wilgoci. Powstaje ona pod prysznicem, przy kąpieli, praniu, myciu naczyń, gotowaniu, w wyniku wyparowywania wody przez rośliny pokojowe. Sam człowiek pocąc się i oddychając wydala około 2 litów wody dziennie.

Masa wodna powinna zostać usunięta z mieszkania, a można tego dokonać tylko przez otwarcie okna i wietrzenie.

Jak często powinno się wietrzyć?

Częstotliwość wietrzenia zależy od ilości osób przebywających w danym pomieszczeniu, a także od ogólnej cyrkulacji powietrza w mieszkaniu.

Wietrzenie powinno odbywać się od trzech do pięciu razy dziennie. To na jak długo zostawia się otwarte okno związane jest z wielkością pomieszczenia. Z reguły wystarcza wietrzenie przez 5-10 minut. W tym czasie dane pomieszczenie jest zaopatrywane w wystarczającą ilość świeżego powietrza. Można też wietrzyć "na przestrzał".

Czy izolacja ścian wpływa na wzrost wilgoci?

Często sądzi się, że wysoka wilgotność pomieszczenia związana jest z przesadnie uszczelnionymi ścianami zewnętrznymi. Jednak wydaje się, że problem leży gdzie indziej. Dokładnie uszczelnione okna i drzwi uniemożliwiają prawidłowe wietrzenie. Okna powinny być dobrze uszczelnione, ale jednocześnie nie można zapomnieć o ich regularnym otwieraniu.

Czy wietrzenie zimą jest konieczne?
Wietrzenie pomieszczeń mieszkalnych zimą jest szczególnie ważne. Ciepłe powietrze zawiera dużo wilgoci, która powinna być usunięta z mieszkania. Pomóc może jedynie świeże, ochładzające powietrze z zewnątrz. Okno powinno być otwarte szeroko, a nie tylko uchylone. Pozwala to na gruntowną wymianę powietrza i ochłodzenie ścian.

Wszystkie pomieszczenia mieszkalne powinny być ogrzewane

W żadnym z pomieszczeń mieszkalnych nie powinno być na dłuższą metę mniej niż 18 stopni. Zimne powietrze absorbuje tylko część wilgoci, reszta zostaje na ścianach i oknach.

Powinno się więc ogrzewać również te pomieszczenia, które nie są zamieszkałe na stałe. Drzwi niedogrzanych pomieszczeń powinny być cały czas zamknięte, ponieważ z jednej strony zmniejsza to koszty ogrzewania, z drugiej nie pozwala na dotarcie tam ciepłego powietrza z innych pomieszczeń, które skropliłoby się na zimnych ścianach i oknach.

Żyły

2010-12-30T00:26:00.000+01:00

Żyły są to naczynia krwionośne, zazwyczaj najlepiej widoczne na skroniach, kończynach dolnych i górnych oraz stopach (są to najczęściej tzw. żyły powierzchniowe, zwane też podskórnymi). Żyły są odpowiedzialne za transport dwutlenku węgla (CO2) oraz innych końcowych produktów przemiany materii, które zostaną wydalone. Ściany żył są cienkie, elastyczne i słabo umięśnione.

W przeciwieństwie do tętnic w żyłach nie pulsuje krew. Przeciętna średnica żyły wynosi 0,5 cm, podczas gdy tętnicy 0,4 cm. Za to ściana tętnicy jest połowę grubsza od ściany żyły. Najgrubsza żyła ludzkiego organizmu to vena cava - żyła główna, która prowadzi bezpośrednio do serca. Posiada ona średnicę 3 cm. Żyła główna górna, tworząca się po połączeniu lewej i prawej żyły ramienno-głowowej zbiera krew z górnej połowy ciała - głowy, rąk i klatki piersiowej. Żyła główna dolna rozpoczyna się w jamie brzusznej, na wysokości czwartego kręgu lędźwiowego. Przyjmuje ona krew z żył wokół ścian brzucha oraz u żył nerkowych i wątrobowych. Przez śródpiersie prowadzi do prawego przedsionka serca.

Ciśnienie żylne

Gdy lekarz mierzy pacjentowi ciśnienie krwi, jest to zawsze pomiar ciśnienia tętniczego (zazwyczaj w okolicy stawu łokciowego). Pomiar ciśnienia żylnego krwi wykonuje się rzadko, w ramach kilku badań lekarskich. Pomiar taki jest bardziej skomplikowany, przeprowadzany za pomocą kaniuli wprowadzanej do żyły.

Jakie funkcje spełniają żyły?

Krew transportuje niezbędne dla organizmu substancje (tlen, substancje odżywcze). Transport ten odbywa się w naczyniach krwionośnych drogami układu krążenia, który jest zamkniętym układem hydraulicznym. Serce składa się z dwóch komór (prawej i lewej) otoczonych osierdziem. Lewa komora serca pompuje krew kierując ją poprzez tętnice do wszystkich organów ciała aż po naczynia kapilarne (włosowate), które łączą się z drobnymi żyłkami. Na odcinku tzw. sieci końcowej gromadzi się krew już "zużyta", którą żyły transportują do prawego przedsionka serca.

Prawy przedsionek serca przekazuje krew do prawej komory serca, a stamtąd do płuc. W naczyniach włosowatych otaczających pęcherzyki płucne następuje wymiana dwutlenku węgla (CO2) na tlen (O2), który dostał się do płuc wraz z wdychanym powietrzem.

Krew nasyconą tlenem przejmuje układ krążenia płucnego. Żyłami płucnymi krew przechodzi do lewego przedsionka serca, stamtąd do komory lewej, następnie do tętnicy głównej (aorty) i rozpoczyna swoją wędrówkę po całym organizmie.

Zasoby krwi w organizmie

W organizmie dorosłego człowieka znajduje się 5-8 litrów krwi. Z tego wynika, że krew stanowi około 8% ciężaru człowieka. 80% krwi przepływa nieustannie przez żyły oraz naczynia krwionośne krążenia małego (krążenie płucne). Żyły oraz naczynia krwionośne krwioobiegu małego określa się mianem układu niskiego ciśnienia krwi, które w żyle głównej jest prawie zerowe.

Żyły pełnią funkcję swoistego spichlerza krwi. Na przykład podczas transfuzji krwi około 99,5% krwi trafia do układu niskiego ciśnienia, podczas gdy tętniczy układ wysokiego ciśnienia jest w stanie przyjąć jedynie 0,5% dostarczanej krwi. Przyczyną tego jest fakt, że tętnice są 200 razy mniej elastyczne niż naczynia żylne. W razie krwotoku krew wydostaje się głównie z układu niskiego ciśnienia.

Proces transportu krwi

W żyłach krew płynie dużo wolniej niż w arteriach. Bardzo ważną rolę w żylnym krążeniu krwi odgrywa pompa klatki piersiowej oraz pompa mięśniowa (obsługująca głównie mięśnie kończyn dolnych).

Pompa klatki piersiowej

Podczas wdechu następuje spadek ciśnienia w płucach. Żyły się rozluźniają i rozszerzają. Natomiast podczas wydechu ciśnienie w płucach wzrasta, następuje skurcz żył. Proces oddychania oddziałuje więc na układ niskiego ciśnienia krwioobiegu małego na zasadzie działania pompy. Dzięki skurczom żył, krew wędruje do serca.

Pompa mięśniowa

Żyły w kończynach dolnych i górnych są otoczone przez mięśnie szkieletowe. Poruszanie członkami sprawia, że mięśnie naciskają na naczynia. Ucisk (kompresja) na żyły popycha krew w kierunku serca, a zastawki żylne zapobiegają jej cofaniu się.

Zastawki żylne

Większość żył - w przeciwieństwie do tętnic - jest wyposażona w zastawki. Posiadają je naczynia żylne kończyn, natomiast najmniejsze i największe żyły oraz żyły znajdujące się w mózgu i trzewiach zastawek nie posiadają.

Urazy nosa i uszu

2010-12-24T21:58:00.000+01:00

Niemal każde skaleczenie lub uraz wiąże się nieuchronnie z odczuwaniem bólu. Wyjątkowo silny ból towarzyszy skaleczeniom obszaru uszu i nosa.

Jeśli wraz z bólem występuje również upośledzenie funkcji tych niezwykle ważnych narządów zmysłów, wówczas konieczna jest interwencja lekarska. Niewielkimi skaleczeniami obszaru nosa i uszu można z powodzeniem zająć się samemu. Dopiero gdy dolegliwości w postaci bólu, przytępienia słuchu lub węchu nie ustępują, należy zwrócić się o poradę do lekarza.

W przypadkach urazów narządów zmysłów, najważniejszym zadaniem ratownika jest uspokojenie chorego, który może być mocno przestraszony. Przede wszystkim należy samemu zachować zimną krew i stosować się do opisanych wcześniej wskazówek.

Krwotoki z nosa

Najczęstszą przyczyną krwotoków z nosa jest uderzenie, wyczerpanie organizmu, zmęczenie lub osłabienie. Niektóre osoby wykazują również pewnego rodzaju skłonność do krwawień z nosa. Krwotoki tego typu są zazwyczaj słabe i ustępują po kilku minutach.

Zdarzają się również przypadki krwotoków nosa, których nie udaje się zatamować. Należy wówczas jak najszybciej wezwać lekarza, gdyż istnieje niebezpieczeństwo wykrwawienia się.

Jak postępować przy krwotokach z nosa?

Głowę pochylić do przodu, aby ułatwić odpływ krwi.
Na kark położyć wilgotny, zimny ręcznik.
Mocno zacisnąć skrzydełka nosa.
Usiąść w cieniu lub w chłodnym miejscu.
Nie wykonywać zbędnych ruchów.
Poszkodowanemu należy podać ręcznik do wycierania krwi.

Nie wolno absolutnie próbować tamować krwotoków poprzez wkładanie do nosa np. waty lub pochylanie głowy do tyłu. Może to bowiem spowodować cofnięcie się krwi do gardła, utrudnić oddychanie i dodatkowo wywołać wymioty.

Zapalenie ucha

Przeciąg jest bardzo niebezpieczny dla uszu i może wywołać zapalenie ucha środkowego lub jego podrażnienie. Jest to choroba występująca głównie u dzieci i towarzyszy często przeziębieniom. Objawami choroby jest ból, szmery, uczucie ciągnięcia w uchu, a także gorączka i zaleganie wydzieliny w nosie. Lekarz przepisuje zwykle krople i inne leki oraz przestrzega przed wyziębieniem. Lek należy wkropić do ucha, włożyć trochę waty i cały opatrunek umocnić za pomocą opaski na ucho lub nauszników. Należy wystrzegać się przeciągów i hałasu.

Jeśli wykonywany zawód łączy się z koniecznością przebywania w przeciągu, wówczas należy chronić uszy używając stoperów, waty lub nauszników. Na narząd słuchu niekorzystnie wpływa również hałas.

Złamanie kości nosowej

Do złamania kości nosowej dochodzi wskutek urazu mechanicznego. Prowadzi to do zniekształcenia nosa, powstania fałdy (zwanej potocznie garbem) i krwotoku, któremu towarzyszy dotkliwy ból.

W ramach pierwszej pomocy należy:

Kontrolować, czy poszkodowany może oddychać.
W razie potrzeby udrożnić drogi oddechowe.
Starać się uspokoić chorego.
Wezwać pogotowie.

Uszkodzenie błony bębenkowej

W wyniku urazu mechanicznego lub działania silnej fali powietrza może dojść do urazu na tle hałasu lub rozerwania błony bębenkowej. Uraz pod wpływem hałasu powstaje w wyniku nacisku fali powietrza, która powoduje rozciągnięcie i uszkodzenie błony.

Do objawów pęknięcia błony bębenkowej należą:

Świszczące i gwiżdżące szmery w chorym uchu połączone z przytępieniem lub utratą słuchu.
Ból.

Pęknięciu błony bębenkowej towarzyszy czasem niewielkie krwawienie z ucha i wówczas należy:

Starać się uspokoić poszkodowanego.
Nie wolno zatykać ucha wkładając do środka np. watę.
Wezwać pogotowie.

Trudności w uczeniu się

2010-12-21T00:56:00.000+01:00

Często zdarza się, że dziecko ma problemy z nauką w szkole, mimo iż w wieku przedszkolnym dobrze radziło sobie z zadaniami, jakie przed nim stawiano. Przyczyną tych trudności może być fakt, że w szkole dziecko nagle styka się z zupełnie nową formą uczenia się. Dostosowywanie się do nowych wymagań sprawia problemy wielu dzieciom. Maluchy uczą się naśladując swoich starszych kolegów lub dorosłych. Już w przedszkolu podejmuje się próby wprowadzenia dziecka w następną fazę, polegającą na świadomym kierowaniu procesem uczenia się, nabywania pewnych umiejętności, zachowań, czy też przystosowania się do otoczenia.

Zbyt wygórowane wymagania stawiane dziecku mogą rodzić problemy z uczeniem się. Rodzice nie powinni z fałszywie pojmowanej ambicji posyłać mniej zdolne dziecko koniecznie do liceum. Mozolne dobrnięcie do egzaminu dojrzałości i zdanie matury nie zawsze jest gwarantem wspaniałej przyszłości. Ukończenie szkoły zawodowej nie oznacza przecież, że dziecko zawiodło.

W wieku przedszkolnym, a najpóźniej w wieku szkolnym, pojawia się nowy aspekt, a mianowicie umiejętność przyswajania wiedzy. Istotną sprawą jest, że dziecko w tym wieku nie potrafi odnaleźć związku pomiędzy wiedzą szkolną a nim samym. Dziecko nie potrafi jeszcze uświadomić sobie faktu, że w przyszłości może mieć problemy, jeśli nie będzie znało tabliczki mnożenia. Najczęściej nie pomagają również usiłowania rodziców, próbujących wyjaśnić mu tę zależność.

Jakie są przyczyny trudności w uczeniu się?

Przyswajanie wiedzy wymaga zdolności koncentracji, a jej brak jest najczęstszą przyczyną problemów dziecka.

Psychologowie wskazują na kilka różnych czynników zakłócających dziecku proces uczenia się. Uczeń potrzebuje do pracy dogodnych warunków zewnętrznych. Nie można liczyć na sukcesu szkolne dziecka, któremu w nauce przeszkadza bawiące się rodzeństwo, uwagę odwraca gra komputerowa lub telewizja. Istnieją też wewnętrzne zakłócenia, których przyczyna tkwi w samym dziecku. Chodzi tutaj o luki w stanie wiedzy ucznia, powolne tempo uczenia się, szybkie męczenie się, brak zdolności abstrakcyjnego myślenia, nieśmiałość. Także u dzieci chorowitych często występują problemy z nauką.

Poważną przyczyną szkolnych kłopotów są zakłócenia motywacyjne, czyli rozdźwięk pomiędzy możliwościami dziecka a wymaganiami, jakie się mu stawia. Wymagania przekraczające możliwości dziecka prowadzą do przeciążenia. Można w ten sposób zaszczepić w nim strach i niechęć do nauki.

Także szczególnie uzdolnione dzieci mogą mieć tego typu problemy. Ma to miejsce wówczas, gdy stawiane im wymagania są zbyt niskie.

Do kogo można zwrócić się o pomoc?

Istnieją różne możliwości szukania i uzyskania pomocy. Ważną rzeczą jest ścisła współpraca rodziców z nauczycielami dziecka. Jeżeli nie znajdzie się wspólnie rozwiązania, można zwrócić się do wychowawcy, pedagoga szkolnego lub psychologa zatrudnionego w wielu szkołach, którego zadaniem jest udzielanie pomocy w tego typu problemach. Istnieją też możliwości skorzystania z telefonicznych porad psychologa dziecięcego lub telefonu zaufania dla rodziców. Dobrze jest w takim przypadku sprawdzić, czy kasa chorych lub fundusz zdrowia przejmie koszty tej usługi.

Jeżeli nie wiesz do kogo masz się zwrócić o pomoc, zasięgnij informacji w urzędach do spraw socjalnych w Twoim miejscu zamieszkania. Powinny one dysponować listą miejskich, gminnych lub prywatnych poradni socjoterapii. Twój lekarz domowy może również udzielić Ci informacji na ten temat.

Korepetycje

Korepetycje stanowią dobry środek do przezwyciężenia przejściowych problemów z nauką. Formą zajęć sprawdzoną i szczególnie lubianą przez dzieci jest praca w małych grupach. Nie odczuwając na sobie szkolnego i rodzicielskiego "kaftana bezpieczeństwa", dziecko uczy się chętniej. Wiele firm organizujących tego typu zajęcia, umieszcza swoje adresy w prasie codziennej, internecie (Google) lub Panoramie Firm. Znajdziesz je pod hasłem "korepetycje".

Gdy winien jest nauczyciel

Często zdarza się, że uczeń nie może porozumieć się z nauczycielem lub na odwrót. Taka sytuacja może być przyczyną problemów szkolnych dziecka. Jeżeli atmosfera nie jest wyjątkowo drażliwa, powinieneś raczej unikać otwartego konfliktu z nauczycielem, ponieważ w ten sposób możesz dziecku bardziej zaszkodzić niż pomóc.

Homoseksualizm męski

2010-12-12T09:47:00.000+01:00

Wiele osób uważa, że określenie "homoseksualizm" odnosi się do uczucia łączącego dwóch mężczyzn. Łacińskie słowo "homo" oznacza mężczyznę. Jednak przedrostek "homo" odnoszący się do homoseksualizmu został zaczerpnięty z greki i oznacza "ten sam". Homoseksualizm jest więc miłością do osoby tej samej płci.

To czy seksualizm jest dziedziczny, czy ma podłoże genetyczne, lub hormonalne, czy też powstaje na skutek warunków środowiskowych, jest nadal sprawą dyskusyjną.

Z niedawno poczynionych badań wynika, że skłonność do homoseksualizmu jest związana nie tylko z niedoborem pewnych hormonów (co było konkluzją poprzednich badań), ale także z zaburzeniem rozwoju mózgu w fazie płodowej.

Większość psychoanalityków sądzi, że rozwój homoseksualizmu związany jest ze stosunkiem danej osoby do rodziców. Wychodzą oni z założenia, że każdy człowiek z gruntu jest biseksualny, a więc początkowo nie wykazuje skłonności do żadnej płci. Według tej teorii chłopiec, któy związany jest blisko z matką, a z ojcem nie, może kierować się w stronę homoseksualizmu.

Seksuolodzy są zdania że do powstania homoseksualizmu przyczyniają się zarówno czynniki dziedziczne jak i stosunki na linii dziecko - rodzice.

Dla młodego człowieka świadomego własnej odmienności reakcja otoczenia jest niezmiernie ważna. Rodzaj reakcji (pozytywny lub negatywny) może być rozstrzygający dla jego dalszego rozwoju. Szczególnie istotna jest akceptacja rodziny. Także stosunek społeczeństwa czy społeczności, w której się żyje, do homoseksualizmu ma duży wpływ na sposób radzenia sobie z problemem.

Jak objawia się homoseksualizm męski?
javascript:void(0)
Okres, w którym człowiek, a także otoczenie stają się świadomi jego "inności" określa się z angielska "coming out". Okres ten może trwać całymi latami i obejmuje następujące etapy:

Okres bezpośrednio poprzedzający "coming out"

Na tym etapie homoseksualista staje się świadomy swoich uczuć. Są one jednak głęboko skrywane, ponieważ słyszy się jak negatywnie jest oceniany homoseksualizm przez rodzinę czy kościół. Homoseksualista czuje się wyobcowany, zagubiony i pozbawiony poczucia własnej wartości. Niektórzy zatrzymują się na tym etapie i do końca życia zachowują swoją tajemnicę. W okresie podejmowania decyzji mają miejsce częste depresje, które mogą się nawet skończyć samobójstwem.

"Coming out"

Etap tego wyjścia na zewnątrz lub ujawnienia się jest najtrudniejszą decyzją homoseksualisty. przebiega dwutorowo.

Dana osoba zaczyna akceptować własną orientację psychoseksualną i zaznajamia się z zagadnieniem homoseksualizmu. Szuka kontaktu najpierw ze światem gejów, pragnąc poznać stosunki panujące w tej społeczności. Zaakceptowawszy w pełni swoją orientację seksualną, podejmuje także decyzję poinformowania o tym swoich najbliższych.

Sposób w jaki owe wyznanie zostanie przyjęte przez innych warunkuje późniejszy rozwój młodego człowieka. Jeżeli jego odmienność zostanie przyjęta ze zrozumieniem przez rodzinę czy grono przyjaciół, dalszy rozwój przebiega bez zakłóceń.

Niestety, nie za często młody człowiek spotyka się ze zrozumieniem i pozytywną reakcją najbliższych. Ujawnienie swoich preferencji rodzinie często kończy się odrzuceniem i potępieniem z jej strony (szczególnie przez ojca). Ma to z reguły bardzo negatywne konsekwencje nie tylko z powodu utraty domu i środowiska (bo odrzucenie jest często powiązane z wyjazdem, szczególnie z mniejszych miejscowości), ale przede wszystkim w sferze psychiki. Młody człowiek ma bezpowrotnie zmienione poczucie własnej wartości, często powraca do okresu poprzedzającego "coming out".

Integracja

Po odkryciu własnej seksualności szuka się kontaktu z innymi homoseksualistami i grupami homoseksualnymi. Dochodzi do pierwszych doświadczeń płciowych i powstania trwałych związków. Homoseksualiści podobnie jak "normalna" młodzież, przechodzą przez klasyczny okres wchodzenia w dorosłość. Jednak ich droga do pełnej integracji z normalnym społeczeństwem jest o wiele trudniejsza ze względu na wciąż obowiązujące stereotypy, do których dochodzi także strach przed zagrożeniem AIDS.

Rozwój seksualny

Zabawa małych dzieci w doktora, czy oglądanie penisa - swojego i kolegów - to normalne zachowania dzieci na danym etapie rozwoju zainteresowań seksualnych. W żaden sposób nie rzutuje to na ich późniejsze preferencje seksualne.

Homoseksualizm nie jest chorobą

Homoseksualizmu nie można traktować jako choroby czy zboczenia. Wybór preferencji seksualnych jest niezależny od każdego człowieka. Zależy to od struktury organizmu, stosunków z rodzicami i innych czynników, które nie są dotychczas wystarczająco zbadane. Homoseksualizm jest normalnym wariantem seksualności, odbieranym negatywnie ze względu na społeczne i kulturowe stereotypy.

Chleb

2010-12-06T22:07:00.001+01:00

Chleb jest znany od prawie 8000 lat. Już w epoce kamiennej uprawiano pszenicę i jęczmień, których ziarna były potem grubo mielone i pieczone na rozgrzanych kamieniach w formie placków chlebowych. Przełom stanowią dwa wydarzenia: zbudowanie pieca piekarskiego i odkrycie fermentacji drożdży. Dzięki nim możliwe stało się wypiekanie pulchnego chleba, który smakował dużo lepiej niż dwa dawne placki chlebowe. Obecnie w wielu krajach kultury europejskiej można się doliczyć aż około 200 gatunków chleba. W Niemczech na przykład wytwarza się ponadto około 1200 różnych chlebopodobnych produktów np. bułek czy precli.

Rodzaje chleba

Poprzez różny dobór składników i metod pieczenia otrzymuje się specjalne gatunki chleba. Ma na to wpływ m.in.:

Stosowanie rozmaitych metod przetwarzania mąki.
Wykorzystanie dodatkowych surowców np. maślanki.
Wzbogacanie mąki składnikami pochodzenia niezbożowego np. otrębami lub sezamem.
Zastosowania specjalnych metod wypieku np. w komorze parowej.

Gatunki chleba

Rodzaj chleba zależy od: gatunku mąki, czasu trwania fermentacji ciasta, czasu i temperatury pieczenia oraz obecności różnych dodatków. W Europie Środkowej chleb piecze się przeważnie z żyta i/lub pszenicy. W innych krajach do produkcji chleba używa się jęczmienia, owsa, kukurydzy, prosa lub mąki ryżowej. Podstawowymi gatunkami chleba są: chleb żytni (pytlowy), chleb pszenny oraz chleb pszenno-żytni. Oprócz tego piecze się chleb razowy pełnoziarnisty (graham) z grubo mielonej mąki pszennej lub żytniej z dodatkiem otrębów.

Głównymi składnikami są: mąka, drożdże, sól oraz woda. Często dodaje się również tłuszcz, cukier, proszek do pieczenia oraz mleko. Różne rodzaje chleba powstają przez dodanie jaj, mąki sojowej, słodu i rozmaitych przypraw.

Mąki

Ziarno zbożowe otulone jest bogatą w celulozę i witaminy B łupinką. Aby człowiek mógł ją bez problemu strawić, musi zostać ona najpierw rozgnieciona lub zmielona. Zawarty w mące pełnoziarnistej (czyli zmielonej w 100%) błonnik, choć dla nas niestrawny, odgrywa ważną rolę w procesie trawienia, oczyszczając organizm z substancji odpadowych i utrzymując odpowiedni poziom cholesterolu we krwi. Dla prawidłowego funkcjonowania naszego układu pokarmowego w dziennej diecie powinno się znaleźć około 30 g błonnika. Mąka zawiera także duże ilości węglowodanów, a także białka. W procesie produkcji gładkiej, białej mąki (zmielonej w około 70%) wykorzystuje się tylko jądro ziarna, a ta jego część, która zawiera błonnik zostaje usunięta.

Zawartość substancji odżywczych w chlebie

Chleb zawiera niemal wszystkie składniki, których potrzebuje nasz organizm: węglowodany, białko i sole mineralne. Ich zawartość zmienia się w zależności od rodzaju chleba. Tylko w chlebie pełnoziarnistym znajdują się wszystkie składniki ziarna, a więc również kiełki i łupinka. Mąka pełnoziarnista ma wysoki, 100-procentowy stopień przemiału, co oznaczam że pozostaje w niej dużo więcej białka i witamin niż w mące jasnej.

Do pieczenia chleba białego używa się tylko mąki z wewnętrznej części ziaren, bez bogatych w błonnik i witaminy B oraz E kiełków. Nawet jeśli obecnie do białej mąki aby zrekompensować stratę dodaje się witaminy i żelazo, pieczywo ciemne jest bardziej zdrowe i pożywne niż jasne, właśnie dzięki obecności w nim błonnika.

Stopnie przemiału mąki

Miarą tego, jak dokładnie zostało zmielone ziarno jest typ mąki. Im typ jest wyższy, tym mąka jest pełniejsza i zdrowsza. W Polsce występuje na ogół w typach 450, 480, 500. Typ 1050 stosowany jest tylko w zakładach piekarniczych. Mąka pełnoziarnista dostępna jest w sklepach ze zdrową żywnością.

Glistnik - jaskółcze ziele

2010-12-05T12:34:00.000+01:00

Glistnik to roślina wieloletnia (bylina) z rodziny makowatych, osiągająca od 30 cm do 1 metra wysokości. Jej łodygi są rozgałęzione i gęste, a liście rozłożone skrętolegle, pierzastosieczne i nierówno wcięte lub karbowane. Spodnia strona liści ma niebiesko-zielony kolor.

Glistnik kwitnie od marca do września, główny okres kwitnienia przypada na maj i czerwiec. Kwiaty mają świecący, żółty kolor i tworzą luźne baldachy. Owoce mają kształt podłużnej, podobnej do strąka torebki, w której znajdują się nasiona.

Wszystkie części rośliny zawierają żółtopomarańczowy sok mleczny, mający ostry smak i działający podrażniająco na błonę śluzową.

Zastosowanie

Dolegliwości żołądkowe, żółciowe i jelitowe.
Brodawki.
Choroby skóry.
Astma

Gdzie rośnie glistnik?

Glistnik rożnie przede wszystkim w Europie, a także w środkowej i północnej Azji. Jest rośliną polną i leśną, ale można ją znaleźć także na poboczach dróg, skałach, murach, a nawet na płotach, dokąd jej nasiona przenoszone są przez mrówki.

Jakie jest działanie lecznicze glistnika?

Glistnik ma przede wszystkim działanie rozkurczające (spazmolityczne), podobne do działania papaweryny. Ziele stosuje się przy stanach skurczowych przewodu pokarmowego i dróg żółciowych. Glistnik ma wzmacniające działanie na mięśnie dróg żółciowych. Ponadto glistnik działa także uspokajająco i lekko przeciwbólowo.

Glistnik jest częstym składnikiem różnych herbatek ziołowych i leków. Ponieważ ilość substancji czynnych w roślinie może się wahać, zalecane jest stosowanie gotowych preparatów, w których poziom tych substancji odpowiada ustalonym standardom.

Glistnik jest do kupienia w aptekach również w formie nalewek i tabletek.

W medycynie ludowej świeży sok mleczny glistnika stosuje się przeciw brodawkom, po pewnym czasie powoduje to ich zniknięcie.

Nowością jest leczenie astmy za pomocą jaskółczego ziela. Jest ono też stosowane w przypadku chorób skóry, takich jak łuszczyca.

Które części rośliny mają działanie lecznicze?

W ziołolecznictwie ziele glistnika otrzymuje się z wysuszonych łodyg, szypułek i liści glistnika. Ważny środek homeopatyczny uzyskuje się z korzeni, które zawierają więcej substancji czynnych niż pozostałe części rośliny.

Jakie substancje zawiera glistnik?

W glistniku wykryto około 20 alkaloidów, przede wszystkim chelidolinę. W soku mlecznym znajdują się substancje zbliżone do alkaloidów opiumowych. Oprócz tego roślina zawiera saponinę, odrobinę olejku eterycznego i karotynoidę. Alkaloidy wpływają zabijająco na komórki, dlatego też nie powinno się żuć liści glistnika. Przedawkowanie powoduje bóle żołądka, kwiomocz i zawroty głowy.

Nalewka z glistnika

Obecnie odchodzi się od stosowania herbatek z ziela glistnika własnej roboty. W przypadku dolegliwości żołądkowych, jelitowych i żółciowych stosować należy gotową nalewkę lub tabletki. Dzienna dawka nie powinna przekroczyć 4,5 g. Jednorazowo zaleca się stosowanie 1,5 g. W przeciwnym razie istnieje ryzyko przedawkowania i zatrucia.

Diagnostyka paznokciowa

2010-12-05T02:32:00.001+01:00

Dzięki obserwacji zmian w obrębie paznokci można wysnuć wnioski na temat chorób związanych z występowaniem tych zmian. Schorzenia niektórych narządów wpływają bowiem na zmianę kształtu, barwy i wielkości paznokci. Onychodiagnostyka, bo tak nazywa się ta metoda diagnozowania, jest stosowana w medycynie chińskiej, a w naszej kulturze przez homeopatów. Diagnostyka paznokciowa jest tylko elementem popularnych metod diagnostycznych, często stanowi jednak znakomite uzupełnienie. Została zbadana i naukowo usystematyzowana przez Ernsta Issberner-Haldane (1886-1968).

Na czym polega diagnostyka paznokciowa?

Traktując paznokcie jako ważny element przy stawianiu diagnozy należy zwrócić uwagę na:

Pięć podstawowych wyróżników

Kształt paznokcia od góry: czy jest on krótki czy długi, szeroki czy wąski, okrągły, kanciasty czy owalny?
Profil paznokcia z przodu: Czy ma on normalną wypukłość? Czy jest on półkolisty, rurkowaty, czy ma ostre kanty?
Znaki na paznokciu i w paznokciu: Czy widoczne są plamy, wgniecenia, wybrzuszenia, skrzywienia? Czy paznokieć nie ma przypadkiem anormalnej budowy?
Barwa paznokcia: Czy jest on różowy, czerwony, biały, fioletowy, niebieski, żółto-plamisty, czarny?
Wygląd paznokcia: Czy jest on cienki czy gruby, delikatny i giętki, miękki czy twardy, łamliwy czy elastyczny?

Oznaki choroby

Z kombinacji poszczególnych wyróżników powstaje odpowiednia pomoc diagnostyczna:

Zbyt krótki paznokieć może wskazywać na wadę serca. Paznokieć krótki i szeroki świadczyć może o nerwowości, miękki i płaski - o zaburzeniach potencji lub oziębłości.
Jeżeli paznokcie mają owalny kulisty kształt i są wyraźnie wypukłe, może to być oznaką podatności na choroby oskrzeli i astmę.
Białe plamki świadczą o przemęczeniu, nerwowości i niedoborze wapnia w organizmie.
Plamki i punkciki o barwie brunatnej mogą być sygnałem zatrucia lub niestrawności. Występują także przy zatruciu nikotyną lub alkoholem.
Blade paznokcie występują w związku z niedoborem żelaza. Paznokcie o fioletowej barwie wskazują na niedobór tlenu i nadmiar dwutlenku węgla w organizmie - pojawiają się w przypadku zaburzeń pracy serca i płuc.
Poprzeczne wgłębienia na paznokciach mogą informować o chorobie jelit, podłużne bruzdy - o schorzeniach wątroby i układu nerwowego oraz o reumatyzmie. Białe prążki znamionują nierównowagę układu hormonalnego i nerwowego.
Twarde paznokcie, wiążą się z mocną budową kości i analogicznie: miękkie paznokcie to słaba budowa kości. Łamliwość paznokci związana jest z reguły z użyciem detergentów lub ich częstym malowaniem, ale może także świadczyć o skłonności do miażdżycy i niedoborze witamin.
Brak łuku paznokciowego wskazuje na przeciążenie fizyczne i psychiczne, nagle zmniejszające się łuki mogą być oznaką ukrytego procesu chorobowego.
Silnie różowy kolor paznokci może oznaczać nadciśnienie; blade paznokcie mogą sygnalizować choroby wątroby.

Uzupełniająca metoda badawcza
Fakt, że stan paznokci daje wskazówki na temat chorób narządów wewnętrznych jest wykorzystywany również przez medycynę fachową. Wnioski z badania paznokci nie mogą być jednak jedynym uzasadnieniem dla późniejszego sposobu leczenia.

Jak przeprowadza się onychodiagnostykę?

Diagnostykę paznokciową przeprowadza się bez żadnych dodatkowych środków pomocniczych. Składają się na nią: dokładna obserwacja paznokci i doświadczenie terapeuty.

Prawidłowy wygląd paznokcia

Normalny paznokieć ma gładką powierzchnię, nie posiada żadnych rowków i wyżłobień. Jest on lekko wypukły,jego różowa powierzchnia ma perłowy, naturalny blask. Paznokieć taki jest średnio sztywny, przy jego korzeniach dobrze widoczny jest łuk paznokciowy (półksiężyc). Skóra paznokciowa osłania paznokieć (i nie może być pod żadnym pozorem usunięta!).

Świadectwo i sygnały schorzeń

Paznokcie rosną ok. 6-8 miesięcy. Zmiany u nasady paznokcia sygnalizują dolegliwości mające miejsce obecnie, znaki w połowie długości paznokcia to świadectwo schorzeń sprzed około 3-4 miesięcy. Wygląd całego paznokcia świadczy o ogólnej kondycji.

Histerosalpingografia

2010-11-20T19:24:00.000+01:00

Histerosalpingografia (HSG) jest to uwidocznienie światła macicy i jajowodów za pomocą środków kontrastujących pod kontrolą radiologiczną. Zastosowanie środka cieniującego jest konieczne, gdyż samo tradycyjne prześwietlenie rentgenowskie nie dałoby wyraźnego obrazu tych narządów.

Jak przeprowadza się histerosalpingografię?

Badanie zazwyczaj przeprowadza lekarz ginekolog. Przez pochwę i szyjkę macicy, za pomocą specjalnych instrumentów, wprowadza do macicy środek cieniujący, śledząc jednocześnie cały proces radiologicznie.

Na obrazie rentgenowskim można obserwować, jak środek kontrastujący rozchodzi się w macicy i jajowodach.

Histerosalpingografię można uznać za metodę dość bezpieczną: nie wymaga ona narkozy.

Jakie schorzenia można rozpoznać za pomocą histerosalpingografii?

Środek cieniujący wypełnia całe wnętrze macicy i uwidacznia jej kształt na obrazie rentgenowskim. Dzięki temu można z łatwością rozpoznać ewentualne nieprawidłowości w budowie macicy, na przykład stwierdzić występowanie tzw. macicy dwurożnej (podwójnej)czy nawet brak macicy.

Dalszy etap badania sprowadza się do obserwowania drogi środka cieniującego w jajowodach. Na obrazie rentgenowskim jajowody są widoczne w postaci dwóch przewodów, łączących się po obu stronach z górnym kątem macicy. Ginekolog może stwierdzić obecność ewentualnych zawężeń, blokad lub zupełny brak jajowodów.

Histerosalpingografię wykonuje się między siódmym a dwunastym dniem cyklu owulacyjnego. W żadnym wypadku nie wolno przeprowadzać badania po jajeczkowaniu, gdyż wzrasta wówczas ryzyko ciąży pozamacicznej.

Kiedy przeprowadza się histerosalpingografię?

Wskazaniem do przeprowadzenia histerosalpingografii jest głównie podejrzenie tzw. niepłodności mechanicznej, czyli wynikającej z nieprawidłowego przemieszczania się plemników lub zapłodnionych jajeczek. Częstą przyczyną takiej niepłodności jest niedrożność jajowodów, rzadziej powodują ją wady rozwojowe macicy.

Wykonanie histerosalpingografii pozwala zadecydować o podjęciu leczenia zachowawczego (na bazie antybiotyków) lub operacyjnego, które jednak daje oczekiwane rezultaty tylko w niewielkiej liczbie przypadków.

Kiedy nie można wykonywać histerosalpingografii?

Histerosalpingografii nie można wykonywać u kobiet ciężarnych, gdyż najprawdopodobniej doszłoby do przerwania ciąży. Przed badaniem lekarz musi wykluczyć możliwość ciąży, a w razie najmniejszego podejrzenia z badania trzeba zrezygnować. Oprócz tego histerosalpingografii nie należy przeprowadzać w przypadku stwierdzenia infekcji, obecności złośliwych nowotworów narządów płciowych, jak również przy krwawieniach z macicy.

Jakich schorzeń nie można wykryć przez histerosalpingografię?

Za pomocą histerosalpingografii można w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości stwierdzić niedrożność macicy i jajowodów, wynikającą z wad rozwojowych lub zmian patologicznych. Nie można natomiast wykluczyć zaburzeń ich funkcji.

Jedną z przyczyn niepłodności, której nie można zdiagnozować przez histerosalpingografię, może być uszkodzenie błony śluzowej jajowodów. Błona ta jest pokryta włoskami odpowiedzialnymi za przemieszczenie jaja do macicy. Histerosalpingografia nie pomoże też wykryć również chorób tzw. lejków jajowodu, które zawierają strzępki jajowodu. W celu zbadania tych części jajowodów trzeba przeprowadzić wziernikowanie jamy brzusznej (laparoskopia). Wziernikowanie jamy brzusznej jest zabiegiem bardziej skomplikowanym, dlatego ginekolog zawsze najpierw wykonuje histerosalpingografię, dopiero po niej ewentualnie wziernikowanie.

Jakie wady ma histerosalpingografia?

Tak jak każde badanie rentgenowskie, tak i histerosalpingografia łączy się z naświetlaniem. Nie pozostaje to dla organizmu bez znaczenia, zwłaszcza w przypadku gruczołów płciowych. Wstrzyknięcie środka kontrastującego niesie ryzyko przedostania się zarazków chorobotwórczych do macicy i jajowodów oraz powstania stanów zapalnych. Oprócz tego, niektóre kobiety odczuwają ból podczas wprowadzania środka kontrastującego do macicy.

Koklusz - krztusiec

2010-11-05T23:55:00.002+01:00

Koklusz to ostra, bakteryjna choroba zakaźna, na którą zapadają głównie dzieci. Typowym jej objawem są ciężkie, spazmatyczne napady kaszlu. Noworodki nie posiadają jeszcze przeciwciał przeciwko kokluszowi. Ponieważ właśnie w tym wieku choroba ta może prowadzić do poważnych komplikacji, niemowlę, które mimo szczepień zachorowało na koklusz musi bezwzględnie pozostawać pod opieką lekarską.

Osoba, która przebyła koklusz, nabywa odporności na całe życie.

PRZYCZYNY KOKLUSZU

Czynnikiem chorobotwórczym jest bakteria Bordetella pertussis, która pasożytuje na błonach śluzowych narządu oddechowego, powodując zapalenie nieżytowe. Przenoszenie odbywa się najczęściej drogą kropelkową. Z powodu wysokiej zaraźliwości do zachorowania dochodzi zwykle już przy pierwszym kontakcie z czynnikiem chorobotwórczym.

JAK LECZY SIĘ KOKLUSZ?

Jeżeli u zarażonego dziecka nie wystąpiła gorączka, nie powinno ono pozostawać w łóżku, lecz przebywać na świeżym powietrzu. Z uwagi na niebezpieczeństwo zarażania należy jednak unikać ogólnie dostępnych placów zabaw.

Co można zrobić samemu?

Leczenie dziecka chorego na koklusz wymaga wiele cierpliwości i wsparcia, ponieważ choroba ta ciągnie się często tygodniami i stanowi dla niego silne obciążenie psychiczne. W każdym razie do ustąpienia choroby izolacja dziecka jest niezbędna.

Kiedy należy udać się do lekarza?

W przypadku niemowląt ścisły nadzór lekarski jest w zasadzie niezbędny, ponieważ właśnie u nich choroba ma często ostry przebieg. Dlatego już przy pojawieniu się pierwszych oznak kokluszu należy bezwzględnie zgłosić się do lekarza.

Jak postąpi lekarz?

Lekarz przepisze leki. Będą to przede wszystkim tak zwane immunoglobuliny, a w wyjątkowych przypadkach oraz u niemowląt antybiotyki.

Napad kaszlu nierzadko kończy się wymiotami. Częste wymioty mogą z kolei - głównie u niemowląt - spowodować znaczną utratę płynów i zaburzenia w trawieniu. Należy więc często podawać płyny, a dieta dziecka powinna składać się z także częstych, ale skromniejszych i lekkostrawnych posiłków.

PRZEBIEG KOKLUSZU

Koklusz trwa około ośmiu do dziesięciu tygodni i w jego przebiegu, poza stadium wylęgania, wyróżnić można trzy stadia:

Stadium nieżytowe

Po okresie wylęgania trwającym od jednego do dwóch tygodni ta przewlekła choroba rozpoczyna się od "całkiem normalnego" kaszlu. W tym czasie chory zaraża najbardziej. Pojawia się u niego brak apetytu, katar, łzawienie, suchy kaszel, który nocą jest silniejszy niż w ciągu dnia, niekiedy też gorączka.

Stadium napadowe

W ciągu kolejnych tygodni, szczególnie w nocy, pojawiają się spazmatyczne napady kaszlu. Dziecko krztusi się, język jest wysunięty, wdech świszczący, czasami występuje bezdech i sinienie twarzy. Napad kończy się odkrztuszeniem śluzu, któremu często towarzyszą torsje. Ilość napadów waha się od kilku do kilkudziesięciu w ciągu doby. Zaraźliwość w tym stadium choroby zmniejsza się.

Stadium końcowe

W ciągu kolejnych dwóch do czterech tygodni ilość napadów zmniejsza się, a ich intensywność słabnie. Śluz staje się bardziej płynny i daje się łatwiej odkrztuszać. Kończą się nocne napady kaszlu.

Czy koklusz jest niebezpieczny?

Powikłania, jak na przykład zapalenie ucha środkowego, uszkodzenie centralnego układu nerwowego czy utrata przytomności i bezdech, często występują u niemowląt. Częstym powikłaniem jest też zapalenie płuc. Niemowlęta i małe dzieci leczy się więc często w szpitalu, gdzie istnieje możliwość odsysania wydzielin z dróg oddechowych oraz zastosowania innych metod przynoszących ulgę dziecku.

SZCZEPIENIA PRZECIWKO KOKLUSZOWI

Obowiązkowe szczepienia dzieci przeciwko kokluszowi sprawiły, że choroba występuje obecnie sporadycznie, a jej przebieg u dzieci szczepionych jest łagodny i przypomina raczej krztusiec rzekomy (wywoływany przez inną bakterię). Tylko u dzieci alergicznych i nerwowych zaobserwowano gwałtowniejszy przebieg choroby.

Choroba legionistów

2010-10-05T22:43:00.002+02:00

W 1976 podczas spotkania amerykańskich weteranów wojennych w Filadelfii doszło do tajemniczego zdarzenia. U 180 uczestników spotkania stwierdzono ciężkie zapalenie płuc, które pochłonęło 26 ofiar śmiertelnych. Lekarze stanęli przed trudną zagadką, gdyż źródłem epidemii okazał się nieznany dotąd zarazek.

Dopiero po pewnym czasie odkryto sprawcę - bakterię o nazwie Legionella pneumophila. Chorobę nazwano chorobą legionistów lub weteranów, od swoich pierwszych ofiar.

Do objawów stadium początkowego należą objawy przypominające grypę: bóle głowy i mięśni, nudności i gorączka. Następnie pojawia się ciężkie, najczęściej jednostronne, zapalenie płuc.

Przyczyny choroby legionistów

Bakteria Legionella pneumophila występuje niemal wszędzie, dobrze rozwija się w wodzie i mokrej glebie. Optymalne warunki dla rozmnażania bakterii to środowisko wilgotne oraz temperatury od 30 do 45 stopni Celsjusza. Giną dopiero powyżej 55 stopni.

Do wywołania choroby potrzebne jest masowe występowanie tych bakterii.

Zakażenie nie następuje jednak przez wypicie wody, lecz przez powietrze. Bakterie przedostają się do dróg oddechowych i płuc wraz z maleńkimi kropelkami wody. Niebezpieczną pod tym względem mgiełkę wodną wytwarzają m.in. aparaty do inhalacji lub oszczędne baterie natryskowe, posiadające otworki małej wielkości. Bakterie choroby legionistów mogą znajdować się również w chłodzonym powietrzu urządzeń klimatyzacyjnych. Nie stwierdzono dotychczas przypadków zakażeń człowiek - człowiek.

Leczenie choroby legionistów

Terapia polega głównie na podawaniu choremu antybiotyków. Żeby zapobiec nawrotom, leczenie kontynuuje się przez okres około trzech tygodni.

Czy można coś zrobić samemu?

Można od czasu do czasu podgrzewać wodę w domowych systemach grzewczych do temperatury 60 stopni i przepuszczać silnym strumieniem przez kanalizację. Oznacza to jednak dosyć duży nakład energii.

Ważne jest także czyszczenie urządzeń klimatyzacyjnych, bowiem bakterie tej choroby chętnie rozwijają się właśnie w tego typu urządzeniach.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Po zaobserwowaniu opisanych wyżej objawów początkowego stadium choroby i wystąpieniu gorączki. Innym symptomem jest spadek pulsu poniżej 60 uderzeń na minutę.

Jak postąpi lekarz?

Zleci wykonanie prześwietlenia klatki piersiowej, analizy krwi i kału.

Jeśli pojawi się podejrzenie choroby legionistów, chory zostanie skierowany do szpitala.

W celu potwierdzenia obecności zarazka wykonuje się specjalny test laboratoryjny polegający na analizie krwi lub innych płynów organicznych. Obraz choroby na zdjęciu rentgenowskim jest bowiem często mało wyraźny.

Jak można zapobiec chorobie legionistów?

Od czasu do czasu można podnosić temperaturę wody w domowych urządzeniach grzewczych do 60 stopni i przepuszczać silnym strumieniem przez kanalizację.

Po dłuższej nieobecności w domu przed umyciem się należy odkręcić na chwilę kurek z gorącą wodą.

Wymienić baterie prysznica, jeśli główka wyposażona jest w maleńkie otworki wytwarzające delikatną mgiełkę wodną.

Aparaty do inhalacji i nawilżania powietrza napełniać wyłącznie wodą przegotowaną.

Przebieg choroby legionistów

Okres inkubacji choroby wynosi od 2 do 10 dni. Najpierw pojawiają się objawy stadium początkowego, następnie wysoka gorączka, spadek pulsu i biegunka. Czasem u chorych obserwuje się zmienność nastroju począwczy od rozdrażnienia poprzez letarg i delirium.

Czy choroba legionistów jest niebezpieczna?

Choroba atakuje zazwyczaj osoby o już osłabionej kondycji fizycznej. Nie wykryta i nie leczona wykazuje dosyć wysoką średnią umieralności (15 - 20%). Ważne jest więc wczesne rozpoznanie choroby i podanie pacjentowi antybiotyku działającego wybiórczo.

Mięśniaki

2010-10-02T22:48:00.001+02:00

Są to nowotwory łagodne, umiejscowione w mięśniach. Najczęściej występują one w mięśniach gładkich macicy, rzadziej w mięśniach poprzecznie prążkowanych. Obecność mięśniaków nie jest niebezpieczna, ale często wymaga leczenia. Guzy te zbudowane są z mięśni oraz tkanki łącznej, występują pojedynczo lub w towarzystwie kilku innych.

Mięśniak może mieć różne rozmiary: od wielkości główki szpilki do rozmiarów głowy.

Choroba występuje głównie w wieku dojrzałym - często dopiero po upływie trzydziestego roku życia. Przypuszcza się, że powstawanie i rozwój mięśniaków zależne są od czynności jajników.

Przyczyny tworzenia się mięśniaków

Mięśniaki powstają najczęściej w trzonie macicy. Nie wiadomo dotąd, co decyduje o skłonności do ich powstawania. Wzrostowi mięśniaków sprzyjają prawdopodobnie hormony endogenne. Stwierdzono na przykład, że u kobiet przyjmujących estrogeny istniejące już mięśniaki powiększają się. Podobnie jest w przypadku kobiet ciężarnych. Jakkolwiek częściej na chorobę tą zapadają kobiety, które nie rodziły, albo urodziły tylko jedno lub dwoje dzieci, nie ma wystarczających powodów na to, że u kobiet, które jeszcze nie rodziły, istnieje większe ryzyko powstania mięśniaków.

Jak leczy się mięśniaki

Guzy te nie powodują zazwyczaj większych dolegliwości. Jednak nawet wtedy kobieta nie powinna zaniedbywać systematycznych kontroli. Mięśniaki mogą być również przyczyną bólu, krwawień lub upławów. Powiększony mięśniak może uciskać pęcherz moczowy, co czasem prowadzi do infekcji dróg moczowych. Do lekarza należy decyzja, czy mięśniaka należy usunąć operacyjnie, czy też wystarczą odpowiednie leki. Zależy to od wieku pacjentki i stopnia zaawansowania choroby. Mięśniaka można wyciąć lub wyłuszczyć. Zanim to nastąpi przeprowadza się badania histopatologiczne w celu wykluczenia obecności nowotworu złośliwego w macicy. Często jednak konieczne jest usunięcie całej macicy.

Co można zrobić samemu?

Obserwuj uważnie objawy i ewentualne zmiany.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Skontaktuj się z lekarzem natychmiast po wyczuciu guza w podbrzuszu lub wystąpienia bólu o niejasnej przyczynie. Podobnie powinnaś postąpić, gdy pojawią się dolegliwości ze strony pęcherza moczowego lub dolegliwości jelitowe, objawiające się częstym parciem. Sygnałem do zasięgnięcia porady lekarskiej są również nagłe zmiany lub nieregularności miesiączkowania.

Jak postąpi lekarz?

Badanie ginekologiczne pozwoli stwierdzić, czy chodzi o obecność mięśniaka. W niektórych przypadkach wykonuje się badanie laparoskopowe. Przy pomocy specjalnego przyrządu optycznego zwanego laparoskopem bada się macicę przez ścianę jamy brzusznej.

Życie z mięśniakami

Niektóre mięśniaki nie powodują żadnych objawów chorobowych. Jednak powiększające się guzy wywołują u pacjentki uczucie wypierania i pełności, co przypominać może niektóre objawy ciążowe. Obecność mięśniaka utrudnia często krążenie krwi w naczyniach krwionośnych, czego skutkiem są silne bóle i gorączka. Jeżeli guz powoduje osłabienie zdolności kurczenia się mięśni macicy, dochodzi do silnych, nieregularnych, przedłużających się menstruacji oraz niekiedy krwawienia między okresem miesiączkowania.

Czy mięśniaki są niebezpieczne?

Mięśniaki nie stanowią większego zagrożenia, ale konieczne jest ich leczenie - im wcześniej tym lepiej. Mogą one bowiem być przyczyną powonienia, powikłań przy porodzie, a nawet niepłodności. Do rzadkości należy przekształcanie się mięśniaka w guza złośliwego - mięsaka.

Jak zapobiec tworzeniu się mięśniaków?

Niestety nie można podjąć żadnych środków zapobiegawczych.

Cofanie się mięśniaków po menopauzie

Po okresie menopauzy istniejące mięśniaki najczęściej znikają. Po ostatniej miesiączce (menopauza) nie powinnaś jednak zaprzestać regularnych kontroli lekarskich.

Nieprawidłowe ustawienie powiek

2010-09-28T22:28:00.001+02:00

Najczęstszą wadą nieprawidłowego ustawienia powiek jest ektropia, inaczej wywinięcie powieki na zewnątrz. Wywinięta powieka powoduje utratę łez i wysychanie gałki ocznej. Ponieważ spojówka nie jest dostatecznie nawilżona dochodzi do jej zapalenia.

O wiele rzadsza jest entropia czyli wywinięcie powieki do wewnątrz. W takim ustawieniu rzęsy są zwrócone w kierunku gałki ocznej. Cały czas ocierając o spojówkę również powodują jej zapalenie.

Przyczyny nieprawidłowego ustawienia powiek

Wywinięcie powieki jest spowodowane przez osłabienie mięśni tkanki łącznej. Dlatego występuje najczęściej u osób w starszym wieku. Przyczyną wywinięcia powieki może być również blizna po urazie lub porażenie nerwów twarzy.

Podwinięcie do wewnątrz powieki często także występuje u osób starszych. Powieki zawierają mięsień okrężny oka, który w takim przypadku kurczy się.

Włókna mięśniowe znajdujące się w powiece z latami skręcają się i wywijają powiekę do wewnątrz. Również blizny po oparzeniu termicznym lub chemicznym mogą powodować podwinięcie powieki.

Jak leczy się nieprawidłowe ustawienie powiek

Dawny kształt powieki na ogół może być przywrócony tylko poprzez zabieg operacyjny.

Przy wywinięciu trzeba usunąć fragment dolnej powieki. Dzięki temu uzyskuje się naprężenie i prawidłowe jej ustawienie.

>Także podwinięcie do wewnątrz powieki można leczyć operacyjnie. Mięśnie powieki, które uległy skróceniu zostają rozdzielone, natomiast mięśnie znajdujące się nieco dalej od powieki są napinane.

Co można zrobić samemu?

Urazy powiek muszą być w każdym przypadku opatrywane przez osobę fachową. Tego typu rany zaszywa lekarz okulista. Uszkodzeń można uniknąć poprzez noszenie okularów ochronnych podczas kontaktu z chemikaliami.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

W przypadku wystąpienia zapalenia spojówek z powodu wywinięcia powieki na zewnątrz, należy koniecznie zgłosić się do okulisty. Natomiast przy obwinięciu gałki ocznej do wewnątrz do lekarza należy się zgłosić w każdym stadium choroby, ponieważ rzęsy od początku bardzo drażnią spojówkę.

Leczenie operacyjne należy podjąć dopiero wtedy, gdy proces podwijania powieki zakończył się. W innym przypadku może dojść do nawrotów.

Jak postąpi lekarz?

Początkowo leczenie ma za zadanie uniknięcie operacji. Lekarz będzie próbował mniej drastycznymi metodami leczyć nieprawidłowe ustawienie powiek. Stosując krople do oczu można zapobiec rozprzestrzenianiu się zapalenia spojówek. Przy podwinięciu powieki do wewnątrz można próbować odwinąć powiekę stosując specjalny plaster utrzymujący ją we właściwym miejscu.

Zmarszczka mongolska

Zmarszczka mongolska jest również zaliczana do nieprawidłowego ustawienia powiek. Znamię to charakterystyczne dla rasy mongolskiej, w naszych szerokościach geograficznych wskazuje na ciężkie upośledzenie - mongolizm. Sama zmarszczka mongolska jest jednak niegroźna.

Przebieg nieprawidłowego ustawienia powiek

Przy wywinięciu powieki na zewnątrz operacja nie jest tak pilna jak przy podwinięciu do wewnątrz. W tym ostatnim przypadku mechaniczne drażnienie spojówki i rogówki może wywołać duże szkody, prowadzące nawet do straty wzroku. Na ogół jednak przebieg choroby jest dość łagodny.

Moczówka prosta

2010-09-27T23:15:00.002+02:00

Moczówka prosta jest chorobą przy której nerki nie wchłaniają zwrotnie płynów ustrojowych, a co za tym idzie nie zagęszczają moczu. Skutkiem tego jest znaczne zwiększenie ilości dobowej moczu. W skrajnych przypadkach może wynosić 40 litrów dziennie. Utrata płynów powoduje znaczne wzmożenie pragnienia. Pomimo, że chory bardzo dużo pije, nie jest on w stanie uzupełnić utraconych płynów.

Przyczyny moczówki prostej

Istnieją dwie przyczyny wystąpienia moczówki prostej. Mogą one leżeć w mózgu (podwzgórzu lub przysadce mózgowej) lub samych nerkach.

W podwzgórzu jest produkowany, a następnie przesyłany do przysadki mózgowej hormon, który daje nerkom polecenie zatrzymywania płynów ustrojowych, a więc zagęszczania moczu. Z tego powodu hormon ten został nazwany antydiuretycznym, w skrócie ADH. W przypadku jego braku, nerki wydalają duże ilości płynów ustrojowych w postaci moczu.

Zaburzenia wydzielania tego hormonu mogą być spowodowane ciężkimi uszkodzeniami lub obrzękiem mózgu. Mogą też być uwarunkowane genetycznie.

Istnieją przypadki moczówki prostej, w których produkcja hormonu jest całkowicie prawidłowa. Przyczyna leży w samych nerkach. Nie reagują one na ADH i zachowują się tak, jakby nie otrzymywały polecenia zatrzymywania płynów ustrojowych. Uszkodzenie nerek tego typu może być spowodowane niektórymi lekami, niedoborem soli mineralnych, chorobami nerek. Może ono mieć również podłoże genetyczne.

Jak leczy się moczówkę prostą

W ciężkich przypadkach konieczne jest przede wszystkim uzupełnienie niedoboru płynów. Podaje się dożylnie kroplówki, aby wypełnić łożysko naczyniowe. Dalsze postępowanie polega na tym, aby rozpoznać i wyleczyć chorobę powodującą moczówkę prostą. W przypadku trwałego uszkodzenia, chory będzie musiał otrzymywać hormon syntetyczny. Podaje się go donosowo w kroplach.

Przy nerkowej moczówce prostej podawanie hormonu ADH jest bezcelowe. Zadziwiające jest to, że podanie leków, które u zdrowych osób działają moczopędnie, w tym przypadku może zmniejszyć ilość wydalanego moczu.

Co można zrobić samemu?

Tylko dobra współpraca pomiędzy lekarzem i pacjentem w leczeniu moczówki prostej może przynieść oczekiwane wyniki.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

W przypadku wydalania zwiększonej ilości moczu (więcej niż 3 litry dziennie) i pojawienia się wzmożonego pragnienia, należy podejrzewać wystąpienie moczówki prostej. Ponieważ jest to poważne zaburzenie hormonalne, należy zawsze porozumieć się ze swoim lekarzem rodzinnym.

Jak postąpi lekarz?

Jeżeli podejrzenie moczówki prostej zostanie potwierdzone lub wystąpią wyraźne objawy odwodnienia, lekarz rodzinny skieruje pacjenta do szpitala. Stwierdzenie choroby polega na podaniu domięśniowo hormonu antydiuretycznego, (wazopresyny lub analogicznych środków syntetycznych, podawanych donosowo) oraz na szeregu badań np. metodą rezonansu magnetycznego.

Przebieg moczówki prostej

W przypadku wrodzonych postaci moczówki prostej konieczne jest do końca życia leczenie hormonem lub innymi lekami. W innych przypadkach wyleczenie choroby podstawowej daje szansę ustąpienia moczówki prostej.

Nadmierny łojotok

2010-09-06T10:36:00.002+02:00

Gruczoły łojowe u człowieka są rozmieszczone na niemal całej powierzchni skóry (nie ma ich na podeszwach stóp i wewnętrznej stronie dłoni - w tych miejscach szczególną aktywność wykazują gruczoły potowe).

Gruczoły łojowe są położone w zagłębieniach skóry, z których wyrastają mieszki włosowe i mają w nich swoje ujścia.

Na niektórych obszarach skóry, na przykład na nosie, powiekach, wargach i narządach płciowych, gruczoły łojowe nie uchodzą do mieszków włosowych, lecz wydzielają łój bezpośrednio na powierzchnię skóry.

Gruczoły łojowe wydzielają łój będący mieszanką m.in. kwasów tłuszczowych, cholesterolu, trójglicerynów i fosfolipidów. Łój pełni bardzo ważną funkcję ochronną organizmu - natłuszcza skórę i włosy, chroniąc je przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych. Ma też właściwości bakteriobójcze.

W niektórych okresach życia, zwłaszcza w okresie dojrzewania i przekwitania, występuje wzmożone wydzielanie łoju. Mówi się wówczas o łojotoku.

Łojotokiem objęta jest zazwyczaj owłosiona skóra głowy, twarz, klatka piersiowa, plecy oraz obszar genitalny.

Rodzaje łojotoku

Istnieją dwa rodzaje łojotoku: tłusty i suchy. Przy łojotoku tłustym łój jest płynny i oleisty, dlatego skóra jest tłusta i błyszczy się, przetłuszczają się również włosy. Powstają duże zaskórniki blokujące ujścia gruczołów łojowych.

Łojotok suchy, znany jest także pod nazwą łupież pstry. Dotyczy prawie wyłącznie owłosionej skóry głowy. Objawem choroby jest lepki oraz silny świąd. Łupież pstry może powodować zaburzenia przyrostu włosów i ich nadmierne wypadanie (łysienie). Także łojotokowi suchemu może towarzyszyć powstawanie zaskórników.

Objawy łojotoku

Istnieją różne objawy łojotoku, charakterystyczne dla jego dwóch rodzajów.

Łojotok tłusty

Błyszcząca skóra
Tłuste, strąkowate włosy
Łojotok tłusty obejmuje zazwyczaj owłosioną skórę głowy, a także skórę twarzy, klatki piersiowej, pleców i okolice genitaliów.

Łojotok suchy

Lepki łupież i silny świąd.
Występuje prawie wyłącznie na owłosionej skórze głowy.
Zaburzenia przyrostu włosów i wypadanie włosów.

Przyczyny nadmiernego łojotoku

Nadmierny łojotok jest uwarunkowany określoną strukturą skóry. Stanowi cechę dziedziczną występującą rodzinnie.

Jak leczy się nadmierny łojotok?

Celem leczenia nadmiernego łojotoku jest odtłuszczenie gruczołów łojowych, przy czym należy uważać, aby jednocześnie nie przesuszyć skóry.

Mimo, że nadmierny łojotok nie jest groźną chorobą, to jednak terapię powinien nadzorować lekarz, który dobierze najodpowiedniejszy środek dla danego pacjenta.

W łojotoku tłustym stosuje się delikatne szampony i mydła, a skórę dodatkowo oczyszcza się roztworem sporządzonym na bazie alkoholu. Również w łojotoku suchym skórę głowy myje się specjalnymi szamponami. Po myciu nakłada się maści zawierające siarkę i kwas salicylowy. Stosuje się także spirytus do włosów.

Kiedy należy udać się do lekarza?

W razie wystąpienia opisanych objawów należy udać się do lekarza dermatologa. Jak wspomniano, łojotok nie jest poważną chorobą. Wizyta u lekarza nie jest nagląca, aczkolwiek nie należy jej zaniedbać jeśli nie chce się doprowadzić do powolnego oszpecenia skóry.

Jak postąpi lekarz?

Obejrzy przetłuszczające się miejsca skóry, zapyta pacjenta o stosowane szampony i mydła oraz udzieli wskazówek, jakich kosmetyków należy używać.

Ponieważ niemożliwe jest przyczynowe leczenie zarówno pierwszej, jak i drugiej postaci łojotoku, lekarz może jedynie spróbować złagodzić objawy schorzenia.

Łojotok u niemowląt

U niemowląt wystąpienie suchego łojotoku jest do pewnego stopnia normalne. Łupież można zmiękczyć olejkiem dla niemowląt, a następnie usunąć za pomocą ciepłej wody i mydła.

Samodzielne leczenie łojotoku

Z łojotokiem można walczyć samodzielnie, jednak najkorzystniej jest udać się do dermatologa. Należy unikać nadmiernego przesuszenia skóry. Mimo, że powoduje to jej przejściowe odtłuszczenie, to jednak istnieje ryzyko wystąpienia stanów zapalnych lub łupieżu. Nie należy także stosować tłustych, oleistych kosmetyków.

Przebieg łojotoku

Łojotok występuje zwłaszcza u młodych ludzi w okresie dojrzewania. Leczenie jest długotrwałe i trudne, a symptomy często ustępują tylko przejściowo. U niektórych pacjentów łojotok powoduje powstawanie tak zwanych wyprysków łojotokowych, czyli łojotokowe zapalenie skóry.

Łojotok ustępuje zazwyczaj wraz z końcem okresu dojrzewania.

Choroby zarodka

2010-07-24T07:37:00.001+02:00

Macica, błony i wody płodowe chronią zarodek w łonie matki przed szkodliwymi czynnikami zagrażającymi z zewnątrz.

Łożysko natomiast stanowi zabezpieczenie rozwijającego się płodu rzed pochodzącymi z organizmu matki szkodliwymi substancjami.

Łożysko nie jest jednak idealnie szczelne. Istnieją pewne substancje oraz zarazki chorobotwórcze, które mogą przenikać i zakłócać rozwój płodu, a nawet powodować jego bardzo ciężkie uszkodzenia

Skutkiem chorób zarodka może być poronienie, przedwczesny poród, wady rozwojowe i obumarcie płodu, a także urodzenie dziecka z nadwagą lub niedowagą.

Przyczyny chorób zarodka

Kiedyś przyjmowano, iż powodem chorób płodu są głównie wady genetyczne. Obecnie znanych jest wiele innych przyczyn.

Do wad rozwojowych płodu przyczyniają się choroby zakaźne przebyte przez matkę w pierwszych trzech miesiącach ciąży. Szczególnie groźne są wirusy, które łatwo przenikają przez łożysko płodu.

Choroby matki

Różyczka u kobiety we wczesnej ciąży powoduje zazwyczaj bardzo ciężkie uszkodzenie płodu (głuchotę, ślepotę lub zaćmę, wady uzębienia, serca i inne wady rozwojowe). Żeby wykluczyć takie ryzyko, szczepieniom powinny poddawać się dziewczęta, które nie przechodziły różyczki w dzieciństwie. Powinny to uczynić najpóźniej na początku okresu rozrodczego.

Podobne powikłania powoduje grypa przebyta przez matkę w pierwszych tygodniach ciąży.

Również inne wirusy wnikające do organizmu matki mogą powodować uszkodzenia płodu. Na przykład wirusy opryszczki lub cytomegalii, które wykazują podobieństwo do zarazków ospy wietrznej. Inne choroby zakaźne, prowadzące do uszkodzenia płodu to toksoplazmoza i kiła.

Toksoplazmoza, wywoływana w organizmie matki przez pierwotniaka, może być utajona. Jest jednak niebezpieczna dla płodu, zwłaszcza, że jej leczenie można podjąć dopiero po okresie ciąży.

Promieniowanie i chemikalia

Nie tylko schorzenia matki mogą powodować choroby zarodka. Spośród czynników zewnętrznych szczególnie niebezpieczne jest promieniowanie. Dlatego też u kobiet ciężarnych prześwietlenia promieniami rentgenowskimi wykonuje się tylko w sytuacjach wyjątkowych.

Przyczyną uszkodzenia zarodka mogą być również substancje chemiczne, a zwłaszcza leki. Przed zażyciem jakiegokolwiek lekarstwa, ciężarna koniecznie powinna skonsultować się z lekarzem.

O szkodliwy wpływ na płód podejrzewa się wiele chemikaliów znajdujących się w środowisku. Jednoznacznie udowodniono, iż wpływ taki wywierają związki rtęci zawarte w pożywieniu.

Niedożywienie matki

Okazuje się, że odżywianie ciężarnej nie odgrywa aż tak dużej roli, jak dotychczas przypuszczano. Obserwacje poczynione na terenach objętych głodem wskazują, że również dzieci ekstremalnie niedożywionych matek w większości przychodzą na świat zdrowe.

Alkohol, nikotyna i narkotyki

Każdy rodzaj używek może powodować uszkodzenia płodu. Spożywanie alkoholu i palenie papierosów zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży, prowadzi do zaburzeń rozwoju płodu i uszkodzeń mózgu noworodka.

Niebezpieczne dla płodu są także narkotyki - również tzw. narkotyki miękkie, takie jak LSD, PCP, haszysz i marihuana.

Hormony

Szkodliwy wpływ na płód mają niektóre hormony, zwłaszcza gestageny i syntetyczne estrogeny. Kortyzon powoduje uszkodzenia płodu u zwierząt, u ludzi fakt ten nie został jednoznacznie potwierdzony.

Różyczka u kobiet ciężarnych

Różyczka u kobiet ciężarnych powoduje w większości ciężkie uszkodzenia płodu. Dziewczęta, które w dzieciństwie nie przechodziły tej choroby, powinny się profilaktycznie zaszczepić, i to najpóźniej na początku okresu rozrodczego.

Zapobieganie uszkodzeniom zarodka

Kobiety ciężarne powinny starannie chronić się przed chorobami zakaźnymi oraz przestrzegać terminów wszystkich badań profilaktycznych. Farmaceutyki wolno im przyjmować tylko na polecenie lekarza.

Powinny unikać wszelkich używek i kontaktu z chemikaliami. Kobiety, które w dzieciństwie nie przechodziły różyczki, powinny zaszczepić się jeszcze przed planowaną ciążą.

Ciąża a kontakt z kotami

Kobiety w ciąży powinny zachować ostrożność w kontakcie z kotami, które mogą przenosić zarazki toksoplazmozy, powodujące poważne uszkodzenie płodu. Po głaskaniu zwierzaka należy starannie myć ręce. Nie powinno się też zbliżać twarzy do kociej sierści. Przeciwko toksoplazmozie można zaszczepić się przed zajściem w ciążę.

Ciąża i niebezpieczne leki

Znany jest cały szereg leków powodujących uszkodzenia płodu. Istnieje również wiele innych, które podejrzewa się o szkodliwy wpływ na płód. Dlatego kobiety ciężarne, zanim sięgną po jakikolwiek lek, powinny zawsze skonsultować się z lekarzem. Również w przypadku chorób przewlekłych, kiedy konieczne jest stałe zażywanie leków, lekarz musi wziąć pod uwagę ryzyko uszkodzenia płodu.

Skutki chorób zarodka

W przypadku wielu wad wrodzonych nie udowodniono jeszcze jednoznacznie, czy przyczyną są choroby przebyte w okresie zarodkowym. Często można jedynie przypuszczać, że taka zależność istnieje. Zwłaszcza, jeśli dana wada ujawnia się dopiero po pewnym czasie od urodzenia. Wówczas należy brać pod uwagę także inne jej przyczyny.

Różyczka

Stosunkowo dokładnie zbadano wpływ zakażenia ciężarnej wirusem różyczki na dziecko. Rodzaj i rozległość uszkodzenia zarodka zależy od tego, na którym etapie rozwoju znajduje się on w momencie zakażenia. Największe zagrożenie istnieje do 9 tygodnia ciąży.

Zaburzenia przejrzystości rogówki (zaćma) wystąpią na przykład w przypadku zakażenia ciężarnej w szóstym tygodniu ciąży, głuchota - w dziewiątym, wady wrodzone serca - na przełomie dziewiątego i dziesiątego tygodnia, uszkodzenia szkliwa zębów - w okresie od szóstego do dziewiątego tygodnia. Wirus różyczki wywołuje też prawdopodobnie wady wrodzone mózgu i niedorozwój umysłowy. Zarażony zarodek wolniej rośnie i dochodzi u niego do uszkodzenia serca i naczyń krwionośnych.

Zakażenie wirusem różyczki w drugim trymestrze ciąży rzadko powoduje powstanie wad wrodzonych. Może jednak na trwałe uszkodzić ośrodkowy układ nerwowy.

Cytomegalia

Znacznie trudniej jest określić skutki zakażenia wirusem cytomegalii. Wirus ten należy do grupy herpeswirusów, a infekcja u osoby dorosłej często przebiega bezobjawowo. Z reguły więc matka w ogóle nie jest świadoma, że została zarażona tym wirusem.

W przypadku wystąpienia u ciężarnej cytomegalii, uszkodzenie zarodka lub płodu jest przeważnie tak duże, że dochodzi do jego obumarcia. W przypadku urodzenia żywego dziecka obserwuje się uszkodzenie mózgu (np. mózgowe porażenie dziecięce), ślepotę, powiększenie wątroby i śledziony.

Tokspoplazmoza

Toksoplazmoza to choroba pasożytnicza pojawiająca się u prawie wszystkich zwierząt stałocieplnych. Jednokomórkowe pierwotniaki, zwane Toxoplasma gondii, które wywołują tę chorobę najczęściej zawarte są w kocich odchodach oraz surowym mięsie. Toksoplazmoza przebiega często bez żadnych objawów klinicznych. Może być przyczyną nie tylko wad rozwojowych płodu, ale także poronień przedwczesnych porodów, a nawet prowadzić do obumarcia płodu. U dziecka z wrodzoną toksoplazmozą może występować wodogłowie, uszkodzenie wzroku (ślepota) i słuchu (głuchota) i upośledzenie umysłowe, a także napady padaczkowe.

Kiła

Dawniej uważano zarażenie ciężarnej kiłą za przyczynę wielu różnych wad wrodzonych. Obecnie bezsporny jest związek chorób przenoszonych drogą płciową z głuchotą i niedorozwojem umysłowym dziecka. Często dochodzi też do uszkodzenia narządów wewnętrznych płodu, np. wątroby i płuc.

Promieniowanie

Szkodliwe działanie promieniowania na zarodek i płód znane jest od dawna. Narażenie ciężarnej kobiety na silne promieniowanie stwarza ryzyko urodzenia dziecka z małogłowiem, rozszczepem kręgosłupa, zniekształceniem kończyn i ślepotą.

Nadużywanie leków

Nie zawsze udaje się jednoznacznie stwierdzić, czy przyjmowanie danego leku ma wpływ na prawidłowy rozwój zarodka i jaki jest on duży. Często zdarza się, że kobieta w czasie ciąży przyjmuje wiele różnych leków. Jednak tylko o niektórych z nich można z całą pewnością stwierdzić, iż są one przyczyną wad wrodzonych, w tym także narządów wewnętrznych. Należą do nich na przykład: środek nasenny Contergan, cytostatyk aminopteryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe i niektóre antybiotyki. Niektóre leki mogą też prowadzić do zaburzeń wzrostu i upośledzenia umysłowego.

Nadużywanie alkoholu i narkotyków

Nadużywanie alkoholu przez ciężarną prowadzi do wykształcenia się u dziecka charakterystycznego zespołu objawów, np. skrócenia szpary powiekowej i niecałkowitego rozwoju szczęki. W związku z tym twarz dziecka ma specyficzny wygląd. Dołączają się do teko zniekształcenia kończyn, wady wrodzone serca, niski wzrost i upośledzenie umysłowe.

Do tej pory nie ma jednoznacznych wyników badań nad szkodliwością stosowania ciąży PCP (fencyklidyny) oraz palenia marihuany i papierosów. Natomiast wiadomo już, że LSD powoduje zniekształcenia kończyn i uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego.

Cukrzyca u kobiet ciężarnych

U kobiet chorych na cukrzycę ryzyko uszkodzenia lub obumarcia zarodka jest 3-5 razy większe niż u zdrowych kobiet. U dzieci matek z cukrzycą opisano wiele nieprawidłowości układu kostnego i ośrodkowego układu nerwowego. Niebezpieczeństwo jest tym większe, im dłużej trwa choroba matki. Jednak w przypadku prawidłowo leczonej cukrzycy, stałej opieki internisty i położnika, ciąża może mieć przebieg prawidłowy i zagrożenie jej jest znikome.

Zaburzenia czynności przełyku

2010-07-13T20:35:00.001+02:00

Podczas odżywiania się pokarmy i napoje przechodzą przez przełyk z ust do żołądka. Odbywasię to za pomocą falowych ruchów mięśni przełyku (fala perystaltyczna), które występują w każdym normalnym organizmie. Są one sterowane przez wegetatywny układ nerwowy.

Jednak ta czynność przełyku może zostać zakłócona: rozkurczanie się dolnej części zwieracza przełyku na przyjęcie kęsa pokarmu nie następuje. Mięśnie gładkie przełyku nie są osłabione, natomiast komórki nerwowe odpowiedzialne za sterowanie nie działają tak jak powinny. Zwieracz przełyku przy przejściu do żołądka nie otrzymuje polecenia "otwórz się" i z tego powodu pokarm nie dociera do żołądka. Choroba ta nosi nazwę Achalazji przełyku

Przyczyny achalazji

Przyczyny achalazji nie są jeszcze do końca wyjaśnione. Istnieje przypuszczenie, że powoduje ją uszkodzenie lub brak zwojów nerwowych mięśni w przełyku. Wydaje się także, że przy powstaniu tego schorzenia pewną rolę odgrywają zakażenia, jak to ma miejsce w Ameryce Południowej, gdzie zaburzenia czynności przełyku wywołane są często zakażeniem pasożytniczym i występują nierzadko razem z innymi objawami. Zaobserwowano także, że pojawia się ona w związku ze stresem psychicznym.

Objawy achalazji

Ucisk i bóle za mostkiem.
Trudności w przełykaniu.
Ulewanie nie strawionego pokarmu, także płynnego.
Nocne ataki kaszlu, ponieważ w pozycji leżącej jedzenie dostaje się do dróg oddechowych.
Utrata wagi i osłabienie.

Leczenie achalazji

Istnieją różne możliwości leczenia tego zaburzenia czynnościowego przełyku.

W początkowym stadium choroby, skurcz mięśni podlega działaniu leków. W grę wchodzi również doprowadzenie do rozszerzenia dolnego zwieracza przełyku za pomocą specjalnego aparatu, wprowadzonego przez usta i gardło.

Na podstawie obecnego stanu wiedzy medycznej uważa się, że najlepszą metodą leczenia, szczególnie w zaawansowanym stadium choroby, gdy przełyk staje się już poskręcany, jest rozciągnienie mięśni przełykowych w zawężonym miejscu za pomocą tzw. rozszerzenia balonowego.

Przez usta wprowadza się do zwężonego miejsca przełyku mały balon, który nadmuchuje się aż do momentu odpowiedniego rozszerzenia mięśni.

Co można zrobić samemu?

Nic, ponieważ jak na razie nie ma możliwości leczenia tego schorzenia we własnym zakresie.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Jeżeli podczas jedzenia występują trudności w przełykaniu, a nie strawione pożywienie jest zwracane, należy udać się do lekarza.

Jak postąpi lekarz?

W swej początkowej fazie achalazja objawia się trudnościami w przełykaniu i zwracaniem nie strawionego jedzenia. Stan chorego pogarsza się. Dochodzi do nocnych ataków kaszlu, ponieważ podczas leżenia jedzenie distaje się do dróg oddechowych. Przyjmowanie pożywienia jest zakłócone, powoduje to utratę wagi i osłabienie.

Czy achalazja jest niebezpieczna?

Następstwem achalazji są często inne, poważne choroby. Jeżeli przykładowo miazga pokarmowa dostaje się do dróg oddechowych, może to doprowadzić do zapalenia płuc. Ciągłe drażnienie przełyku grozi powstaniem nowotworu.

Achalazja to rzadkie schorzenie

Achalazja jest bardzo rzadkim schorzeniem. W EUropie dochodzi do jednego nowego zachorowania na 100 tys. osób rocznie. Zagrożone są wszystkie grupy wiekowe w przedziale od 25 do 65 lat.

Chromanie przestankowe

2010-07-09T00:04:00.002+02:00

Chromanie przestankowe (Claudicatio intermittens) jest częstym następstwem miażdzycy. W języku potocznym schorzenie to określa się jako "chorobę wystaw sklepowych" i w jej zaawansowanym stadium jako "palącą nogę". Podczas chodzenia pojawiają się bóle w łydce, któe potęgują się jeszcze poprzez ruch. Po zatrzymaniu się bóle najczęściej ustępują.

Przyczyny chromania przestankowego

Prawie zawsze przyczyną jest miażdzyca. Duże tętnice, którymi są doprowadzane do nóg tlen i substancje odżywcze, zostają zwężone w wyniku zmian miażdzycowych. Brak tlenu ptrzebnego do przemiany materii, powoduje powstawanie kwasu mlekowego oraz silnych bólów mięśni. Ponieważ zapotrzebowanie na tlen jest większe podczas ruchu, niż w spoczynku, bóle pojawiają się początkowo tylko podczas chodzenia. Objaw ten jest drugim etapem procesu miażdzycowego, w trzecim pojawiają się bóle spoczynkowe.

Leczenie chromania przestankowego

Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby. Przede wszystkim trzeba pobudzić układ krążenia w nogach. Może się to odbywać w warunkach domowych dzięki braniu raz zimnego, raz gorącego prysznica oraz polewaniu wodą. Także masowanie szczotką i wypijanie jednej szklanki herbaty pokrzywowej dziennie wpływa na wzrost ukrwienia.

W niektórych przypadkach efekty przynosi trening pieszy. W tym wypadku lekarz przepisuje lekarstwa, które rozszerzają naczynia krwionośne i ułatwiają przepływ krwi. Ponadto, w zależności od potrzeb, podaje się leki obniżające poziom cholesterolu.

W zaawansowanym stadium choroby stosuje się sympatektomię (usunięcie nerwu przywspółczulnego, utrzymującego napięcie tętnic) lub operacyjne udrożnienie tętnic - za pomocą baloników, pętli drucianych i przeszczepów (tzw. przęsłowanie, czyli by-pass).

Jeżeli brak wystarczającej ilości tlenu powoduje martwicę tkanek, zachodzi potrzeba ich usunięcia.

Co można zrobić samemu?

Jeżeli pacjent nie współpracuje, każda pomoc lekarska jest bezowocna. Dlatego w momencie pojawienia się pierwszych znamion chromania przestankowego należy: bezzwłocznie rzucić palenie, obniżyć ciśnienie krwi, przejść na dietę niskotłuszczową, zacząć wykonywać (pod kontrolą lekarską) ćwiczenia wytrzymałościowe. 40-minutowy jogging 2-3 razy w tygodniu wpływa na poprawę przepływu krwi.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Przy pojawieniu się pierwszych znamion choroby należy koniecznie zgłosić się do lekarza.

Jak postąpi lekarz?

Prostą metodą sprawdzenia stanu ukrwienia nóg jest następująca próba: obie nogi podnosi się pionowo. W tej pozycji obraca się stopami pacjenta. Zdrowy człowiek jest w stanie wytrzymać bez większych problemów 10 minut, natomiast w przypadku pacjenta z zaburzeniami krążenia i krwi, zaczynają go boleć nogi, a jego skóra staje się blada. Innymi metodami są np.: badanie ultrasonograficzne, metoda Doplera lub arteriografia..

Przebieg choroby

Bóle, które początkowo występują tylko po dłuższym chodzeniu, zaczynają pojawiać się w co raz krótszych odcinkach czasu. Takie przypadłości, jak brak czucia, mrowienie czy "miękkie nogi" zdarzają się coraz częściej. Skóra stopy chorej kończyny jest blada i zimna. Następnie pojawiają się bóle spoczynkowe, zwykłe, gdy chory leży na płasko. Mięśnie podudzia zanikają. Rany na nogach i stopach goją się bardzo wolno, albo nie goją się w ogóle. Powstają wrzody i czyraki. Martwica i zgorzel stopy pojawiają się w ostatnim stadium. Gdy dojdzie do zakażenia, pomóc może jedynie amputacja. Całkowita niedrożność tętnic jest zagrożeniem życia.

Zapobieganie chromaniu przestankowemu

Działanie aspiryny (kwasu acetylo-salicylowego) polega na zmniejszeniu lepkości krwi. Obecnie zaleca się regularnie przyjmowanie 70-150 mg (ćwierć do pół tabletki) aspiryny dziennie. Istnieją tabletki o zmniejszonej dawce leku, których nie trzeba dzielić.

Chorobie można najlepiej zapobiec eliminując podstawowe czynniki zagrożenia: palenie, podwyższoną zawartość cykru we krwi, nadwagę, wysokie ciśnienie krwi.

Choroba lokomocyjna

2010-07-07T13:20:00.002+02:00

Choroba lokomocyjna polega na zakłóceniach w jednoznacznym odbieraniu przez mózg bodźców płynących z narządu równowagi i narządów zmysłów. Powoduje to uaktywnienie ośrodka wymiotnego w mózgu, co pociąga za sobą powstanie uczucia mdłości. Niektórzy ludzie czują się źle podczas jazdy samochodem, pociągiem, samolotem i szczególnie – statkiem (stąd popularnie stosowana nazwa choroba morska).

Mdłości

2010-07-07T12:58:00.001+02:00

Mdłości to nieprzyjemne uczucie pojawiające się najczęściej w okolicy żołądka. Wywołuje ono brak apetytu, zmęczenie i apatię.

Mdłości postają na skutek różnego rodzaju bodźców działających na mózg. W mózgu są one przekazywane do nerwu mózgowego, tzw. Nerwu błędnego (nerwus vagus). Nerw ten dostarcza informacji do narządów szyi, klatki piersiowej i jamy brzusznej. Podrażnienie tego nerwu zwiększa wydzielanie żołądkowe i może prowadzić do nadkwasoty, która jest jedną z przyczyn mdłości.

Mdłości pojawiają się wraz z innymi objawami choroby, takimi jak np. wymioty. Z reguły jest to zupełnie niegroźna przypadłość, jednak czasami mdłości wskazują na występowanie poważnej i niebezpiecznej choroby.

Przyczyny mdłości

Przyczyny mdłości są różnorodne. Z jednej strony mogą mieć one pochodzenie zewnętrzne – jak na przykład skład powietrza, z drugiej jednak ich przyczyna leży często w organizmie albo psychice pacjenta.

Brak świeżego powietrza

Brak świeżego powietrza jest częstą przyczyną mdłości. Dochodzi do tego w zamkniętych pomieszczeniach, w których przebywa dużo ludzi, a na dodatek pali się papierosy.

Bodźce psychiczne

Mdłości wywoływane są także przez bodźce psychiczne, takie jak strach, czy przede wszystkim wstręt w stosunku do niektórych potraw lub zwierząt. Także widok, lub przeżycie czegoś, co jest nieprzyjemne, lub szokujące może spowodować mdłości.

Przewlekły nieżyt żołądka

Zakażenia prowadzą często do przewlekłego nieżytu żołądka (Gastritis), który jest typowy w przypadku występowania mdłości.

Nieżyt żołądka może być spowodowany również przez: za gorące lub za zimne potrawy, alkohol, przemęczenie i niedokładne przeżuwanie.

Ciąża

Mdłości w początkowym okresie ciąży są zjawiskiem typowym. Zmiany hormonalne spowodowane przez wytwarzający się wtedy hormon HCG doprowadzają do porannych mdłości i wymiotów.

Zakażenia

Mdłości są objawem towarzyszącym wielu chorobom zakaźnym, takim jak np. grypa, tyfus, paratyfus, dyfteryt.

Zapalenie wyrostka robaczkowego

Mdłości wraz z bólami w prawym dole biodrowym, wymiotami i gorączką są początkowym objawem zapalenia wyrostka robaczkowego.

Inne narządy brzuszne

Mdłości i wymioty są objawami chorób pęcherza, trzustki, nerek, centralnego układu nerwowego, jelita i żołądka.

Niskie ciśnienie krwi

Ze względu na niedotlenienie mózgu, mdłości mogą być następstwem niskiego ciśnienia krwi.

Postawa i położenie ciała

Stan pacjenta odczuwającego mdłości poprawia się wtedy, kiedy się on położy. Pokazuje to, że utrzymywanie równowagi jest ważnym elementem w przypadku występowania mdłości.

Zakłóceniom funkcjonowania organizmu charakteryzującym się zawrotami głowy również towarzyszą mdłości. Chodzi tu o schorzenia takie, jak: niedokrwienie mózgu czy choroby oczu i uszu. Także nieprawidłowa postawa, prowadząca do napięcia mięśni głowy, powoduje ból głowy, a nawet mdłości.

Rdzeń kręgowy

2010-06-24T12:02:00.004+02:00

Rdzeń kręgowy (medulla spinalis) jest częścią centralnego układu nerwowego. Steruje on tkanką nerwową ciała. U dorosłego człowieka ma on długość 40-50 cm i szerokość około 1 cm. Położony jest w kanale kręgowym kręgosłupa i w ten sposób jest dobrze chroniony przed uszkodzeniami z zewnątrz. Ma kształt zbliżony do stożka . Składa się z segmentów (neuromerów) wysyłających po parze narwów rdzeniowych.

W górnej części na wysokości kręgów szyjnych, rdzeń kręgowy przechodzi w rdzeń przedłużony (medulla oblongata), a następnie łączy się z mózgiem. W swej dolnej części kończy się na poziomie II kręgu lędźwiowego w miejscu zwanym nicią końcową.

Istota szara

Podobnie jak mózg, rdzeń kręgowy składa się z szarej i białej substancji, zwanej istotą. Szara istota ma w przekroju kształt motyla. Każda połowa motyla złożona jest ze słupów przednich i tylnych, które określa się także jako rogi przednie i tylne. Przez środek rdzenia w istocie szarej przebiega kanał środkowy.

Słupy przednie szarej istoty zawierają komórki ruchowe, natomiast słupy tylne zawierają komórki czuciowe.

Istota biała

Istota szara jest warstwą wewnętrzną i otoczona przez istotę białą, która składa się z rdzeniowych włókien nerwowych. Obydwie połowy białej istoty dzielą się na trzy sznury: przedni, tylni i boczny.

Nerwy rdzeniowe

Od rdzenia kręgowego odchodzą w sumie 62 nerwy (31 par). Nerwy te odchodzą od rdzenia kręgowego między kręgami i zaopatrują wszystkie części ciała od szyi w dół.

Czynności rdzenia kręgowego

Rdzeń kręgowy jest narządem, dzięki któremu możemy wykonywać ruch świadomie i odruchowo.

Ruchy świadome

Rdzeń kręgowy łączy górne części centralnego układu nerwowego (mózg i rdzeń przedłużony) z obwodowym układem nerwowym. Impulsy idące z centralnego układu nerwowego do poszczególnych narządów są przenoszone przez włókna nerwowe do komórek nerwowych lub komórek poszczególnych organów. Połączenia pomiędzy poszczególnymi komórkami nerwowymi lub komórką nerwową a włóknem nerwowym nazywa się synapsą. Pobudzenie nerwowe przez synapsę może przechodzić tylko w jedną stronę. Impulsy nerwowe z mózgu do narządów obwodowych przenoszone są przez włókna ruchowe. Natomiast bodźce w stronę przeciwną (z narządów obwodowych do mózgu) są przenoszone przez włókna czuciowe.

Ruchy odruchowe

Rdzeń kręgowy umożliwia powstanie odruchów i kieruje nimi. Jeżeli przez pomyłę włoży się rękę pod strumień gorącej wody, skóra wysyła włóknami czuciowymi sygnały do rdzenia kręgowego. Impulsy te zostają przekazane do mózgu i jednocześnie do komórek ruchowych mięśni ręki. Dzięki temu ręka zostaje odruchowo cofnięta.

Znieczulenie rdzeniowe

Od rdzenia kręgowego odchodzą wszystkie nerwy, które zaopatrują ciało od szyi w dół. Dlatego też można bardzo precyzyjnie znieczulić poszczególne części ciała. W ten sposób można uniknąć komplikacji pojawiających się przy pełnej narkozie.

Ochronny płyn

Rdzeń kręgowy i opony mózgowe nachodzą na siebie. Przestrzeń między nimi jest wypełniona czystym płynem mózgowo-rdzeniowym (liquor cerebrospinalis), który spełnia przede wszystkim funkcje ochronne.

Pierwsza pomoc na miejscu wypadku

2010-06-17T11:43:00.000+02:00

Ratownikiem może być świadek wypadku lub osoba, która jako pierwsza przybyła na miejsce. Pierwsza pomoc udzielana przez ratownika często decyduje o życiu i zdrowiu osoby poszkodowanej. Rola ratownika polega nie tylko na udzieleniu pierwszej pomocy, ale również na zawiadomieniu odpowiednich służb w celu udzielenia rannemu dalszej, profesjonalnej już pomocy.

Zadania ratownika

Jednym z zadań ratownika jest zabezpieczenie miejsca wypadku oraz zapamiętanie jak największej ilości szczegółów zdarzenia oraz wydarzeń, które nastąpiły bezpośrednio po wypadku. Jest to ważne zarówno dla leczenia poszkodowanych, jak i rekonstrukcji zdarzeń. Po udzieleniu pierwszej pomocy, rannych należy nadal mieć pod opieką i uważnie obserwować ich stan, aż do chwili przybycia Pogotowia Ratunkowego. Dzięki temu ratownik będzie w stanie udzielić lekarzowi informacji czy stan chorego uległ pogorszeniu, oraz w jaki sposób doszło do powstania uszkodzeń ciała.

Oczywiście na tym nie kończy się rola ratownika. Jak już wspomniano, jednym z jego głównych zadań jest zabezpieczenie miejsca wypadku, co pozwala uniknąć dalszych ofiar i szkód.

Jak zapobiec dalszym szkodom?

Pierwszym krokiem w celu zabezpieczenia miejsca wypadku samochodowego jest postawienie trójkąta ostrzegawczego, który sygnalizuje o kolizji i utrudnieniu w ruchu drogowym oraz zmusza kierowców do zachowania szczególnej ostrożności na danym odcinku jezdni. Dopiero po wykonaniu tych czynności ratownik powinien przystąpić do udzielania pomocy rannym.

Pierwsza pomoc może zdecydować o życiu i zdrowiu ofiary wypadku.

Weźmy przykładowo zapaść oddechową. Po 5 minutach blokady dopływu tlenu, w mózgu człowieka zachodzą nieodwracalne zmiany. 5 minut nie zawsze wystarczy, aby lekarz dotarł na miejsce wypadku i przejął opiekę nad ofiarą. Do tego czasu bardzo wiele zależy od postępowania ratownika, jego opanowania i sprawności działania.

Schemat działania

Zupełnie naturalną reakcją w sytuacjach nagłych wypadków jest zdenerwowanie, również ze strony ratownika. Pomocny będzie wówczas poznany wcześniej schemat działania, który wskazuje kolejność czynności:

Zabezpieczenie miejsca wypadku
Od ratownika nie można wymagać ryzykowania własnego życia lub zdrowia. Może on udzielić pierwszej pomocy tylko wtedy, gdy jemu samemu nie zagraża niebezpieczeństwo, w przeciwnym razie może również on stać się ofiarą. Dlatego najpierw należy w miarę możliwości wyeliminować czynniki ryzyka utrudniające przeprowadzenie akcji ratowniczej.
Pierwsza pomoc
Następnym krokiem po zabezpieczeniu miejsca wypadku jest udzielenie pomocy poszkodowanym. Również tutaj działanie musi być sprawne i przemyślane. Przede wszystkim należy zorientować się, czy poszkodowany jest przytomny, czy nie. Osoba przytomna sama może udzielić informacji zarówno o samym wypadku, jak i o swoim stanie. U osoby nieprzytomnej należy sprawdzić jej stopień oddychania.

Wezwać pogotowie i straż pożarną

W razie wypadku należy jak najszybciej zawiadomić odpowiednie służby, czyli Pogotowie Ratunkowe oraz Straż Pożarną.

Dopiero wtedy można rozpocząć udzielanie pierwszej pomocy ofiarom wypadku (właściwe ułożenie rannego, nałożenie prowizorycznych opatrunków).

Jeśli na miejscu jest kilka osób, wtedy po zabezpieczeniu miejsca wypadku, jeden ze świadków powinien wezwać Pogotowie, a pozostali zająć się rannymi.

Kolejność działania w skrócie

Są to podstawowe trzy kroki, według których ratownik powinien ustalić kolejność działania:

Rozpoznanie przyczyny wypadku
Co się stało? Jakie są skutki wypadku? Ile osób jest poszkodowanych?
Zaplanowanie pomocy
Czy samo miejsce I rodzaj wypadku nie stwarza dalszego zagrożenia dla ofiar i świadków wypadku? Z jakimi uszkodzeniami ciała mamy do czynienia?
Działanie
Udzielanie pierwszej pomocy nie może być działaniem chaotycznym i pochopnym. Przede wszystkim należy rozpoznać rodzaj uszkodzeń ciała u ofiar. Bez sensu byłoby np. zajmowanie się tamowaniem krwi, podczas gdy poszkodowany ma problemy z oddychaniem. W pierwszym rzędzie należy więc przywrócić oddychanie za pomocą sztucznego oddychania, następnie zatamować silny krwotok. Trzecią rzeczą jest łagodzenie szoku oraz właściwe ułożenie rannego.

Nadmierne wymagania

2010-04-27T16:24:00.003+02:00

Każde dziecko posiada określone możliwości fizyczne i zdolności intelektualne. Rozwijają się oine stosownie do wieku i podjętych ćwiczeń, niezbędnych dla ciała i ducha.

O nadmiernych wymaganiach mówi się wówczas, gdy oczekiwania w stosunku do dziecka przerastają jego zdolności i możliwości uwarunkowane wiekiem.

Nadmierne obciążanie dziecka

Wygórowane oczekiwania w stosunku do dziecka obciążają je:

Fizycznie: Rodzice mający zamiłowanie do sportu często nie uwzględniają faktu, że dziecko jest mniej wytrzymałe i słabsze fizycznie, albo nawet nie podziela upodobań rodziców.
Umysłowo: Dzieci nie dysponują taką wiedzą i doświadczeniem jak dorośli. Rozwój intelektualny przebiega stopniowo, a rodzice często pragną ten rozwój nadmiernie przyspieszyć.
Psychicznie: Dzieci wyrażają uczucia bezpośrednio i spontanicznie. Nie potrafią jednak, jak większość dorosłych, spojrzeć na pewne sprawy z dystansu. Dzieci są bardziej "bezsilne" emocjonalnie, dlatego nadmiernym wymaganiem jest żądanie, aby dziecko w sposób przemyślany panowało nad swoimi uczuciami.
Społecznie: Dorośli oczekują, że dziecko bez problemu nauczy się żyć w rodzinie, społeczeństwie, szybko dostosuje się do reguł panujących w przedszkolu i szkole. Presja czy bezkrytyczna akceptacja przez dziecko takiego stanu rzeczy może z niego uczynić "starego malutkiego".

Dziecko nie ma zakodowanych wartości moralnych, które znają dorośli, lecz przejmuje je od nich stopniowo. Najważniejszym wzorem do naśladowania są rodzice. Jeśli wymagania moralne stawiane dziecku nie pokrywają się z tym, co reprezentują swoją postawą rodzice lub ogólnie dorośli, wówczas dziecko czuje się zagubione i rozczarowane. Kształtuje się w nim poczucie niesprawiedliwości, jeśli osoby stawiające innym nadmierne wymagania jednocześnie mało wymagają od siebie.

Reakcja dzieci na nadmierne wymagania

O ile dorośli zazwyczaj jasno dają do zrozumienia, że stawia się im zbyt wysokie wymagania, o tyle zachowanie dzieci w tym względzie nie jest tak bezpośrednie. O tym, że dziecku stawia się nadmierne wymagania, świadczą zazwyczaj jego reakcje, które są różne w zależności od temperamentu. Niektóre dzieci manifestują swoją agresję lub upór, inne zamykają się w sobie i wycofują.

Wyjątkowo destrukcyjne są nadmierne wymagania stawiane dziecku w szkole, gdyż mogą powodować większe lub mniejsze problemy z uczeniem się. Dziecko zaczyna się bać, że nie spełni wiązanych z nim oczekiwań, a strach ten może wyrażać się fizycznie: bólem głowy, brzucha, kręgosłupa i gorączką. Ponadto mogą zacząć się rozwijać depresje i neurozy, a nawet skłonności samobójcze.

Obniżyć poprzeczkę

Jeżeli dziecko daje do zrozumienia, że nie może sprostać stawianym mu wymaganiom, należy zastanowić się, czy nabycie konkretnej umiejętności jest mu niezbędne lub czy nie jest na to za wcześnie. Często przyczyną porażki dziecka nie jest brak chęci, lecz wygórowane ambicje rodziców. W razie wątpliwości można zwrócić się do poradni dla rodziców.

Zapobieganie stawianiu nadmiernych wymagań wobec dziecka

Naturalne jest oczekiwanie rodziców, że ich dziecko będzie robiło postępy w rozwoju na wielu płaszczyznach. Bez odpowiedniego dopingu byłoby to niemożliwe, ale jednocześnie należy:

Sprawdzić, czy wymagania stawiane dziecku są adekwatne do wieku i etapu rozwoju.
Uwzględniać potrzeby i życzenia dziecka. Na przykład dziecko, które boi się wody, prawdopodobnie nie zostanie mistrzem świata w pływaniu ani nie będzie asem w żeglarstwie.
Pozwolić dziecku krok po kroku uczyć się rzeczy, które powinno umieć. Wyższe wymagania można stawiać dopiero wówczas, gdy dziecko wykaże się szybkim opanowywaniem prosztrszych zadań.

Jeżeli dziecko nie spełnia stawianych mu wymagań, nie wolno stosować kar lub gróźb. Takie metody wywołują jedynie strach i prowadzą do nowych porażek. Zamiast tego należy dziecko wspierać i dopingować.

Od czasu do czasu można zastosować metodę motywacji w postaci nagrody. Nie należy jednak oczekiwać, że dziecko dzięki temu automatycznie osiągnie postawiony mu cel.

Dziecko musi wiedzieć, że rodzice kochają je i akceptują takim, jakie jest, bez względu na jakiekolwiek osiągnięcia.

Obniżyć poprzeczkę

Jeśli dziecko daje do zrozumienia, że nie może sprostać stawianym mu wymaganiom, należy zastanowić się, czy nabycie konkretnej umiejętności jest mu niezbędne lub czy nie jest na to za wcześnie. Często przyczyną porażki dziecka nie jest brak chęci, lecz wygórowane ambicje rodziców. W razie wątpliwościmożna zwrócić się do poradni dla rodziców.

Hipochondria

2010-03-18T21:57:00.002+01:00

Hipochondryk to człowiek, który sądzi, że jest chory, a niemożliwe jest wykrycie u niego jakiejkolwiek choroby. Wynajduje on różne urojone choroby. Hipochondryk może być śmieszny dla osób stojących z boku, natomiast nerwy ludzi będących blisko niego wystawiane są na najcięższe próby.

W przeciwieństwie do symulanta hipochondryk naprawdę cierpi. Obserwuje cały czas swój organizm i jego reakcje. Hipochondrycy dysponują z reguły znaczną wiedzą medyczną i znają wiele fachowych określeń. Śledzą oni z uwagą publikacje medyczne w gazetach i telewizyjne programy na temat chorób. Osoba cierpiąca na hipochondrię szuka opisywanych objawów chorobowych na własnym ciele i traktuje wszystko śmiertelnie poważnie.

Stosunek hipochondryka do lekarza jest dosyć złożony. Osoba taka dąży do poddawania się różnorakim zabiegom. Mimo, że nie da się stwierdzić żadnych objawów choroby, na usilne żądanie hipochondryka może dojść do niepotrzebnych interwencji lekarskich, a nawet operacji. Może to pociągnąć za sobą znaczne komplikacje... i utwierdzić pacjenta w przekonaniu o swojej chorobie.

Objawy hipochondrii

Normalnie i łatwo wytłumaczalne reakcje ciała traktowane są jako poważny objaw chorobowy. Nawet jeśli będzie to potwierdzone w sposób medyczny, hipochondryk jest dalej przekonany, że cierpi na jakąś poważną chorobę - lekarze po prostu nie mają racji.

Dochodzi do sytuacji, że troska o własny organizm staje się całym sensem życia człowieka cierpiącego na tę przypadłość. Stosunki towarzyskie ulegają zakłóceniu, rozmowy toczą się wyłącznie wokół tematu rzekomej choroby. Przezwyciężenie sytuacji konfliktowych jest ponad jego siły, wszystko tłumaczy on swoją chorobą.

Jeżeli uczucie bycia chorym zaczyna zbyt mocno rzutować na świat uczuć i myśli, rzeczywiście może to wywołać jakąś chorobę organizmu. Lęki, objawy depresyjne, czynności przymusowe są charakterystyczne dla hipochondryków.

Osoby podatne na hipochondrię

Hipochondria występują najczęściej u osób, które czują się niepewnie i niestabilnie. Także osoby źle znoszące starzenie się, mogą stać się hipochondrykami.

Rozwój duchowy hipochondryka jest zakłócony, prawie zawsze pojawiają się problemy seksualne. Hipochondria pojawia się także w połączeniu z depresją i schizofremią.

Syndrom Munchhausena

Osoby z syndromem Munchhausena nie roją sobie żadnych chorób - one je podświadomie symulują. Nierzadko kończy się to podobnie, jak u hipochondryków. Urojone czy symulowane choroby potrafią przekształcić się w choroby rzeczywiste.

Urojona choroba

Określenie hipochondria pochodzi od greckiego hypo hondriakos - cierpiący na hipochondrion. Przez określenie to starożytni Grecy rozumieli "to, co znajduje się w obrębie klatki piersiowej". Według nich serce i płuca były siedzibą i przyczyną chorón psychicznych. Najczęściej hipochondrycy przekonani są, że cierpią na jakąś chorobę płuc, serca lub na nowotwór. We współczesnej terminologii medycznej hypochondrium także odnosi się do rejonu nadbrzusza w rejonie łuku żebrowego. W XVII wieku francuski komediopisarz J.B. Molier (1622-1673) opisał w ironiczny sposób hipochondrię w swej sztuce "Chory z urojenia".

Leczenie hipochondrii

Istnieje pewna prawidłowość - po każdym programie telewizyjnym, któego tematem są choroby, do lekarza zgłasza się mnóstwo osób twierdzących, że cierpią na chorobę, o której była mowa w audycji. W większości przypadków badanie lekarskie wyklucza występowanie takiej choroby. Wygląda na to, że każdy człowiek jest po trosze hipochondrykiem.

Metody leczenia

Hipochondria wymaga leczenia w momencie kiedy staje się centralnym punktem życia, kiedy leki i urojone choroby opanowują uczucia i dzień powszedni człowieka. Takie niekontrolowane przekonanie o ciężkiej chorobie może przejść w tzw. urojenie hipochondryczne.

Leczenie zależy zawsze od przyczyn tego psychicznego schorzenia. Metody leczenia są różne: od prostych porad, przez psychoterapię, aż do zastosowania środków psychofarmatycznych. Czasami osoba cierpiąca na hipochondrię musi zostać poddana badaniu psychiatrycznemu.

Rola snu

2010-03-17T00:00:00.002+01:00

Organizm człowieka potrzebuje wypoczynku i regeneracji. Dotyczy to zarówno ciała, jak i psychiki człowieka. Podczas snu stabilizuje się praca układu krążenia, proces przemiany materii może przebiegać bez zakłóceń, "zasypiają" również hormony stresu np. adrenalina. Oprócz tego tylko w czasie snu dochodzi do wydzielania hormonu wzrostu.

Sen jest ważny również dla kondycji psychicznej człowieka. Jego brak przez dłuższy czas powoduje zaburzenia zdrowia, rozdrażnienie, uczucie przeciążenia i przemęczenia.

Zapotrzebowanie na sen

Zapotrzebowanie na sen u człowieka jest kwestią indywidualną i zależną od wielu rozmaitych czynników. Badania wykazały, że mężczyźni potrzebują mniej snu niż kobiety, a osoby starsze zadowalają się mniejszą dawką snu niż ludzie młodzi.

Lekarze zalecają, aby spać przynajmniej siedem godzin dziennie, ale dla niektórych jest to dawka o wiele za mała.

Swoje indywidualne zapotrzebowanie na sen można sprawdzić podczas urlopu, oczywiście nie nastawiając budzika. Na przykład przez dziesięć kolejnych dni należy notować liczbę przespanych godzin, następnie dodać je i sumę podzielić przez dziesięć. Wynik działania da nam liczbę godzin snu, jaką organizm przeciętnie potrzebuje do wypoczynku.

Sen u dzieci

Przeciętna liczba siedmiu godzin snu nie dotyczy dzieci. Jak już wspomniano, hormon wzrostu uwalniany jest tylko w czasie snu, dlatego dla dzieci sen jest szczególnie ważny. I tak:

Niemowlęta potrzebują 12-18 godzin snu na dobę.
Czterolatkowi wystarczy już tylko 12 godzin.
U dziewięciolatka zapotrzebowanie na sen spada do 9-10 godzin na dobę.

Nadrabianie nieprzespanych nocy

Specjaliści zajmujący się zgłębianiem tajemnic snu na pytanie "Czy można nadrobić nieprzespane noce?" odpowiadają jednoznacznie "NIE!". Myli się ten, kto uważa, że podczas weekendu nadrobi nieprzespane noce spędzone na całotygodniowej pracy. Naturalnie jedna lub dwie "zarwane" noce nie stanowią jeszcze większego uszczerbku na zdrowiu. Jeżeli jednak stanie się to rutyną, wówczas organizm bardzo szybko zaprotestuje, pojawią się problemy z koncentracją, koncycją fizyczną i psychiczną. Zwiększy się również podatność na infekcje, gdyż właśnie sen wzmacnia nasz układ odpornościowy.

Problem bezsenności

Jedno trzeba podkreślić: Jeśli to tylko możliwe, należy unikać zażywania tabletek nasennych! Przemysł farmaceutyczny dostarcza wciąć nowsze i skuteczniejsze leki przeciwko bezsenności. Sen przywołany w sztuczny sposób jest swego rodzaju znieczuleniem, a nie zdrowym, naturalnym wypoczynkiem organizmu. Poza tym tabletki nasenne mogą spowodować uzależnienie: ich działanie jest coraz słabsze, a dawka musi być coraz większa. Najlepszym sposobem jest poznanie przyczyn bezsenności i próba ich wyeliminowania.

Niektórym pomaga lektura do poduszki, zjedzenie jabłka, wypicie lampki wina, szklanki ciepłego mleka lub wody z sokiem cytrynowym. Pomocne są również krople walerianowe. Są osoby, dla których najlepszym środkiem nasennym jest kawa, mająca wydawałoby się działanie odwrotne.

Zaburzenia snu

Istnieje cały szereg okoliczności i czynników, które nie pozwalają zasnąć:

Czynniki zewnętrzne np. hałas lub wręcz przeciwnie - urlopowa cisza, do której nie przywykliśmy.
Zbyt ciepłe lub zimne powietrze w sypialni. Idealna temperatura do snu powinna być o 4 stopnie niższa od panującej w pokoju dziennym. Przykładowo, jeżeli w ciągu dnia przebywamy w pokoju o temperaturze 20 stopni C, to w sypialni powinno być 16 stopni.

Przyczyną bezsenności mogą być również:

Problemy, stres oraz przemęczenie. Bardzo dobre efekty przynoszą wówczas techniki odprężające i rozluźniające, zwłaszcza trening autogenny.
Praca na zmiany, za długi sen w weekend oraz zmiany czasu lub stref czasowych.

Dynia zwyczajna

2010-03-14T16:24:00.003+01:00

Dynia jest rośliną jednoroczną, która wypuszcza przyziemne kłącza osiągające długość nawet do 10 m. Łodygi są grube, kanciaste, pokryte ostrymi włoskami, podobnie jak duże, szupułkowate, pięciopłatkowe liście rośliny. Kwiaty dyni mają kolor złocisty, na jednej roślinie znajdują się zarówno osobniki męskie, jak i żeńskie. Owoce dyni są duże, kuliste, o średnicy około 40 cm, o barwie zółtej, pomarańczowej lub zielonkawej. Dynia posiada szorstką, skórzastą łupinę oraz włóknisty, twardy miąższ, przypominający miąższ ogórków. W jadalnym miąższu dyni postają liczne, płaskie, owalne nasiona.

Występowanie dyni zwyczajnej

Ojczyzną dyni jest Ameryka, gdzie kultywowali ją Indianie. Obecnie roślina jest już szeroko rozpowszechniona na całym świecie i uprawiana w każdym niemal przydomowym ogródku.

Wewnętrzne zastosowanie nasion dyni

Nasona dyni rozrabnia się lub spożywa w całości dokładnie rozgryzając. 1-2 łyżeczek zmielonych nasion dyni przyjmuje się z płynem, dwa razy dziennie, najlepiej rano i wieczorem.

Działanie lecznicze dyni

Nasiona dyni wykazują działanie moczopędne. Lek na bazie dyni przepisuje się głównie w schorzeniach pęcherza moczowego i gruczołu krokowego, zwłaszcza w pierwszym i drugim etapie rozwoju raka prostaty, gdy występują trudności w oddawaniu moczu. Mechanizm działania nasion dyni nie został do końca zbadany naukowo. Przypuszcza się, że składniki zawarte w nasionach rośliny, chronią lipidy (substancje tłuszczowe), witaminy, hormony i enzymy (substancje białkowe), przed przedwczesnym rozpadem.

Działanie moczopędne

Substancje zawarte w nasionach dyni wchodzą w skład różnych leków stosowanych w schorzeniach urologicznych oraZ gruczołu krokowego (prostaty).

Właściwości dyni wykorzystuje się w podrażnieniu pęcherza moczowego (w przypadkach ciągłego parcia na pęcherz wskutek stanów zapalnych lub kurczenia się pęcherza).

W medycynie niekonwencjonalnej nasiona dyni stosuje się w zakażeniu tasiemcem i glistą ludzką. Działanie dyni jako środka przeciw robaczycy nie zostało jednak potwierdzone naukowo.

Jakie części dyni wykorzystuje się w celach leczniczych?

W medycynie zastosowanie znalazły jedynie nasiona rośliny, które w październiku wyłuskuje się z dojrzałego miąższu, rozkłada i suszy aż utracą resztki wilgoci. Wysuszone nasiona dyni są bezzapachowe i mają smak migdałów. Przed zjedzeniem usuwa się twardą łupinkę nasiona.

Jakie substancje czynne zawiera dynia?

Dynie posiadają różne rodzaje nasion. Medycyna wykorzystuje głównie nasiona dyni oleistej, które zawierają sterydy - substancje lipidowe występujące m.in. w kwasach żółciowych, hormonach płciowych i nadnerczy. Oprócz tego dynia zawiera witaminę E oraz elementy śladoweL selen, mangan, miedź i cynk. Nasiona dyni zawierają 35-40% oleju tłustego, około 30% pektyn (polisacharydy) oraz 25-30% protein (białka).

Brak działań niepożądanych.

Nasiona dyni nie wykazują żadnych działań niepożądanych, ich przyjmowanie nie wiąże się więc z żadnym ryzykiem dla zdrowia. Substancje czynne zawarte w dyni nie wykazują również negatywnych interakcji z lekami. Mimo migdałowego smaku, nasiona dyni nie zawierają cyjanowodoru.

Magnetyzm

2010-03-14T12:32:00.003+01:00

POd pojęciem magnetyzmu (poza oczywiście pojęciem odnoszącym się do zespołu zjawisk fizycznych związanych z działaniem pola magnetycznego) rozumie się leczniczą siłę, nazywaną magnetyczną, której podlega, i którą posiada każda istota żywa. Specjalne umiejętności jej użycia przypisywane są niektórym osobom, które leczą swych pacjentów kładąc ręce na ich ciele. W nowożytnej kulturze zachodniej magnetyzm jako forma działania leczniczego bierze swój początek od lekarza Franza Antona Mesmera (1734-1815), który odnosił sukcesy dzięki swej nowej metodzie leczniczej z zastosowaniem hipnozy (mesmeryzm). Mesmeryzm zakłada istnienie tzw. zwierzęcego magnetyzmu (animal magnetism). Metoda ta jest traktowana przez jej zwolenników i użytkowników jako psychiczny i duchowy sposób leczenia. Jej korzenie leżą w wierze chrześcijańskiej. Ręce magnetyzera są jedynie medium przenoszącym boskie lub kosmiczne siły do chorego, lub uwalniające w nim energie samouzdrawiające. Mimo raczej złej sławy mesmeryzmu, magnetyzm znalazł sobie miejsce wśród innych metod terapeutycznych.

Działanie magnetyzmu

Zgodnie z nauką Mesmera każdego człowieka otacza pole złożone z fal magnetycznych czyli "aua" lub "emisja". Mesmetyzm zakłada, że jeżeli w ciele człowieka jest zakłócona aura, powoduje to powstawanie chorób.

Magnetyzer kładzie swoje ręce na dotkniętym miejscu ciała lub narządzie i w ten sposób próbuje doprowadzić do wymiany energii między sobą i pacjentem.

Mocna, zdrowa aura magnetyzera powinna zostać przekazana choremu. Dzięki przekazanej energii powinna się uaktywnić spontaniczna reakcja odpornościowa chorego organizmu. Magnetyzer może nie tylko leczyć, ale także stawiać diagnozę na podstawie badania pól elektromagnetycznych chorego ciała.

Przebieg terapii magnetycznej

Zwolennicy magnetyzmu zwracają uwagę na to, żeby osoba poddające się terapii miała pełne zaufanie do magnetyzera. Uważa się to za najważniejszy element magnetyzmu, ponieważ na nim zasadza się powodzenie leczenia. Terapię przeprowadza się albo na krześle albo w pozycji leżącej. Pacjent musi zamknąć oczy i skoncentrować się w pełni na wrażeniach odczuwanych przez jego ciało. Początkowo, przez około minutę magnetyzer trzyma dłonie na głowie pacjenta. Następnie podnosi ręce znad głowy pacjenta na wysokość 15 cm i przesuwa je nad resztś ciała w stronę stóp. Owo "głaskanie" ciała ma służyć przede wszystkim pobudzeniu narządów przemiany materii, a także autonomicznego układu nerwowego.

W zależności od miejsca i rodzaju schorzenia, inne części ciała są także poddawane działaniu magnetycznemu. Ilość sesji terapeutycznych zależy od rodzaju i powagi schorzenia.

Kto prowadzi terapię?

Mogą to być zarówno zawodowi magnetyzerzy, jak i też amatorzy. Dobry magnetyzer powinien być osobą z mocnym charakterem, energiczną, w dobrej formie psychicznej i fizycznej.

Pole magnetyczne u człowieka

Żywa tkanka wytwarza prądy, a co za tym idzie pola magnetyczne. Podobnie jest w przypadku ludzkiego organizmu. Jednak owe pola magnetyczne są bardzo słabe, mają one 1/10 mln lub 1/100 mln część mocy wytwarzanej przez pola magnetyczne Ziemi. Mimo to na ich podstawie można otrzymać informację na temat stanu i funkcjonowania poszczególnych narządów. Medycyna zajmuje się pomiarami pola magnetycznego i regulacją energii u człowieka, wykorzystując ją w magnetoterapii.

Pomocna rola magnetyzmu

Dzięki tej terapii dochodzi do ożywienia i wzmocnienia sił witalnych nerwów, mięśni, naczyń i narządów trawienia. Praktycznie wszystkie cierpienia fizyczne mogą być leczone w sposób magnetyczny - np. migreny, bóle kręgosłupa, schorzenia oczu, żołądka i serca.

Medycyna tradycyjna nie akceptuje mesmeryzmu jako metody leczniczej. Już w okresie jej powstania w XIX wieku, wiązało się z nią wiele wątpliwości. Ewentualne wyleczenie jest przypisywane działaniu sugestii, dzięki wprowadzeniu pacjenta w stan hipnozy.

Flebografia

2010-03-13T12:38:00.002+01:00

Flebografia, zwana też wenografią (łac. vena - żyła), jest jednym z ważniejszych elementów angiografii, czyli metody badania żylnego układu naczyniowego organizmu.

Umożliwia ona pokazanie żył na zdjęciu rentgenowskim. W tym celu do żył wstrzykuje się środek cieniujący. Żyły mają inną budowę anatomiczną niż tętnice. Ścianki żył są delikatniejsze, a ich średnica jest większa niż średnica podobnych tętnic. Oprócz tego niektóre żyły zawierają zastawki uniemożliwiające cofanie się krwi.

Zastosowanie flebografii

Współcześnie flebografia jest bardzo rozpowszechnioną metodą badawczą, a jej zastosowanie jest bardzo duże. Dzięki niej można badać żyły znajdujące się blisko powierzchni, a także naczynia znajdujące się głęboko w organizmie.

Używa się jej często do diagnozy schorzeń żylnych w kończynach dolnych i górnych. Dzięki niej można np. bardzo dokładnie stwierdzić miejsce występowania żylaków lub niedrożność układu żylnego.

Flebografia pozwala rónież na zlokalizowanie zakrzepów w głębiej położonych żyłach.

Sposób przeprowadzenia flebografii

Biorąc pod uwagę budowę żył i stosunkowo wolny przepływ krwi, do flebografii powinno się używać niskich stężeń środka kontrastowego.

Wstrzykiwanie środka cieniującego

Wszystko zależy od tego, jaka część ciała jest badana. Jeżeli badana jest noga, pacjent znajduje się w pozycji prawie pionowej, z głową ułożoną lekko do góry. Lekarz zakłada pacjentowi opaskę uciskową w okolicy pachwiny i wstrzykuje środek cieniujący o przegubu stopy. Następnie zdejmuje opaskę uciskową, a krew spływa do głębiej położonych żył razem z środkiem kontrastowym.

W moencie gdy niektóre żyły łączące nie funcjonują należycie, krew cofa się także do niżej położonych systemów żylnych. Za pomocą zdjęcia rentgenowskiego można zauważyć zmiany w żyłach, a także zbadać szybkość przepływu krwi.

Przepłukiwanie

Po takim badaniu układ żylny pacjenta (leżącego w pozycji poziomej) jest przepłukiwany za pomocą 60 mililitrów roztworu soli kuchennej, mającego temperaturę ciała. Roztwór ten ma takie samo stężenie soli, jak krew. Jest to najlepszy sposób uniknięcia powikłań.

Po badaniu pacjent powinien dużo chodzić i wypić dużą ilość płynów. Jest to najprostszy sposób na oczyszczenie żył ze środka kontrastującego, któy może wywołać stan zapalny.

Podobnie przebiega flebografia rąk, z reguły nakłuwa się dwie żyły w przegubach dłoni.

Zalety i wady flebografii

Flebografia pozwala lekarzowi na dokładną ocenę badanego systemu żylnego. Daje stosunkowo dobre wyniki i dlatego też jest często stosowana. Z medycznego punktu widzenia nie nasuwa ona żadnych obaw. Poważniejsze powikłania należą do wyjątków.

Zbyt częste stosowanie?

Jednak flebografia ma również pewne wady. Mimo, że stosuje się miejscową narkozę, flebografia może być dla pacjenta uciążliwa i bolesna. Środek cieniujący zawierający organiczne związki jodu, może u niektórych osób wywoływać uczulenie. Ponadto u pacjentów mogą wystąpić nieprzyjemne reakcje w postaci nudności i wymiotów, uczucia gorąca i swędzenia skóry. Powikłania mogą wystąpić u osób, których stan zdrowia jest ciężki.

W miejscu ukłucia może dojść do zapalenia żył. Niektórzy lekarze ostrzegają, że flebografia (ze względu na to, że nie jest niebezpieczna), stosowana jest zbyt często. Ostatnio jest więc często zastępowana całkowicie bezpieczną ultrasonografią dopplerowską.

Flebografia nie jest badaniem rutynowym

Flebografia jest na najlepszej drodze do stania się badaniem rutynowym. Nie powinno się jednak do tego dążyć, bowiem w wielu wypadkach jej zastosowanie jest niepotrzebne. Konieczne jest przed planowaną operacją żył. W innych wypadkach należy zapytać lekarza czy użycie flebografii jest niezbędne. Kiedy już do niej dochodzi, w zależności od rodzaju badania, na ręce i nogi powinny być założone odpowiednie pończochy przeciwżylakowe aby zapewnić dobre opróżnienie się żył ze środka cieniującego. Pozwoli to na uniknięcie powikłań w postaci stanu zapalnego.

Drgawki napadowe

2010-03-12T19:12:00.002+01:00

Drgawki napadowe występują nagle i na ogół nie są poprzedzone żadnymi zwiastunami.

Istnieją różne postaci:

Drgawki kloniczne są nagłymi skurczami mięśni, występującymi w małych odstępach czasu. Najczęściej trwają krótko.
Podczas drgawek tonicznych występuje długotrwały, bolesny skurcz mięśni.
Obydwie postaci mogą występować jednocześnie, mówi się wtedy o drgawkach toniczno-klonistych.
Drgawki kloniczne rozprzestrzeniające się na całe ciało noszą nazwę konwulsji. Tremorem nazywamy drgawki toniczne lub kloniczne, które obejmują tylko jeden mięsień lub grupę mięśniową.

Drgawki niepadaczkowe

U dzieci mogą występować drgawki, których podłożem nie jest padaczka. Niektóre rodzaje drgawek u dzieci bywają w ogóle nie zauważone. Inne rozpoczynają się przenikliwym krzykiem, podczas jeszcze innych dziecko jest głęboko nieprzytomne i nie może przypomnieć sobie co się stało.

Drgawki emocjonalne

Drgawki te wywołuje długotrwały płacz lub złość i ich występowanie jest typowe dla tzw. okresu przekory w rozwoju dziecka. Pierwszy raz występują około 2 roku życia. Przy emocjach takich jak złość, gniew lub ból dziecko zaczyna płakać, podczas wydechu oddech zatrzymuje się, dziecko robi się sine i traci przytomność.

Niedobór tlenu

Ciało staje się wiotkie, a podczas dłużej trwającego napadu dochodzi do skurczu mięśni. Na ogół oddech wraca po chwili.

Napad jest spowodowany niedoborem tlenu w centralnym układzie mózgowym. W trakcie krótkotrwałego okresu bezdechu dochodzi do nagromadzenia się w organizmie dwutlenku węgla i dzięki temu oddech powraca samoistnie.

Omdlenia

Już u małych dzieci występują omdlenia. Podczas tego zdarzenia dziecko ma uczucie zapadania się, występują zawroty głowy, dziecko poci się, robi mu się czarno przed oczami. Skóra jest blada; przed lub po omdleniu niektóre dzieci wymiotują. Dłużej trwającemu omdleniu mogą towarzyszyć drgawki.

Omdlenia mogą mieć różne przyczyny: upał, długotrwałe stanie, zaduch, ciasne ubranie, lęk, ból i przemęczenie.

W rzadkich przypadkach przyczyną omdleć są wady organiczne np. choroby serca, nieprawidłowa budowa naczyń mózgowych, choroby kręgosłupa lub wysokie ciśnienie. W pozostałych przypadkach omdlenia są wywoływane zaburzeniem krążenia krwi.

Tężec

Tężec (Tetanus) nie jest typową chorobą wieku dziecięcego ale w sporadycznych przypadkach dzieci mogą zachorować na niego.

Podczas tej niebezpiecznej dla życia infekji występują drgawki toniczne. Początkowo obejmują one mięśnie twarzy i żuchwy. Mowa i połykanie są w znacznym stopniu utrudnione. Nie występują natomiast zaburzenia świadomości.

Drgawki emocjonalne są niegroźne

Nawet jeśli drgawki emocjonalne dla rodziców wyglądają przerażająco, nie stanowią one żadnego zagrożenia dla życia dziecka. Nie powodują one też uszkodzeń; nie obserwuje się również późnych następstw. Rodzice natomiast muszą uważać, aby dziecko nie doznało żadnego urazu podczas upadku i konwulsji.

Choroba Heinego-Medina

2010-03-12T15:03:00.004+01:00

Choroba Heinego-Medina, znana także pod nazwą porażenia dziecięcego lub polio, jest infekcją wirusową, przy której dochodzi do zapalenia części opon mózgowych i rdzenia kręgowego. Przebieg choroby może być bardzo różnorodny, od zupełnie niegroźnego po paraliż rąk i nóg oraz układu oddechowego.

Nazwa choroby "porażenie dziecięce" jest myląca, ponieważ zachorować mogą również dorośli i młodzież. Do roku 1960 porażenie dziecięce było chorobą rozpowszechnioną na całym świecie. Wynalezienie szczepionki pozwoliło na jej całkowite niemal wyeliminowanie.

Przyczyny choroby Heinego-Medina

Źródłem zakażenia jest wirus poliomyelitis, który dzieli się na trzy różne typy. Wirus wydostaje się z organizmu osoby wraz z kałem i może przeżyć na zewnątrz przez okres około 3 miesięcy. Zarazki najczęściej wnikają do organizmu drogą pokarmową, mogą znaleźć się w brudnej wodzie, mleku i innych artykułach spożywczych. Mogą być również przenoszone przez owady.

U 90-95% osób zainfekowanych nie występują żadne objawy choroby, mimo że badania wykazują obecność wirusa we krwi. U osób tych organizm wytworzył przeciwciałą, które zapewniają odporność na atak choroby. Symptomy porażenia mogą pojawić się dopiero w sytuacji osłabienia układu odpornościowego oraz przeciążenia psychicznego i fizycznego organizmu.

Leczenie choroby Heinego-Medina

Jeżeli występuje podejrzenie zakażenia, można natychmiast zastosować szczepionkę, która przyspieszy podukcję przeciwciał. Dzięki niej symptomy choroby mogą nawet w ogóle nie wystąpić.

Czy można coś zrobić samemu?

Należy poddać się szczepieniu ochronnemu. Jak już wspomniano, porażenie dziecięce jest infekcją wirusową. W razie jej wystąpienia, terenowe jednostki opieki medycznej są zobowiązane do podjęcia odpowiednich środków, mających na celu zapobieżenie rozszerzenia się infekcji. Do środków tych należy między innymi tymczasowe zamknięcie basenów i szkół. Osoby chore są hospitalizowane i izolowane.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Natychmiast gdy pojawi się chociażby najmniejsze podejrzenie zakażenia, tym bardziej jeśli w otoczeniu wystąpiły już przypadki infekcji.

Jak postąpi lekarz?

Postawi diagnozę na podstawie objawów choroby, rozpozna rodzaj porażenia, stwierdzi charakter zmiany w płynie mózgowo-rdzeniowym prześledzi obraz zmian temperatury ciała. Wykona również analizę krwi sprawdzając produkcję przeciwciał oraz analizę kału na obecność wirusa. Leczenie odbywa się w szpitalu. W początkowym stadium choroby konieczne jest pozostanie w łóżku. W niektórych przypadkach i w zależności od przebiegu choroby, konieczne jest zastosowanie respiratora.

Czy choroba jest niebezpieczna?

Przy porażeniu dziecięcym mogą wystąpić powikłania takie jak: porażenie ośrodka oddechowego w centralnym układzie nerwowym, porażenie odruchu przełykania, porażenie wstępujące (stan zapalny nerwów rdzenia kręgowego i mózgu). Komplikacje te prawie zawsze prowadzą do zgonu. Objawy choroby mogą ustąpić, nie pozostawiając żadnych następstw. Porażenie cofa się wówczas w ciągu 1/2 roku. Aby przyśpieszyć i wspomóc proces leczenia, chory powinien stosować gimnastykę leczniczą.

Przebieg choroby Heinego-Medina

Czas inkubacji choroby wynosi około 10 dni. Pierwsze symptomy choroby przypominają objawy grypy przebiegającej z gorączką. Czasem towarzyszą im dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Jednak w większości przypadków występuje jedynie gorączka, która ustępuje po upływie 3 dni, po to aby nieco później ponowić atak. Ponadto występują zaburzenia świadomości, niepokój, fale potu oraz paraliż (najczęściej nóg i rąk). Objawy choroby mogą wycofać się w dowolnym stadium. Faza paraliżu może również wystąpić bez żadnych poprzedzających symptomów.

Zapobieganie chorobie Heinego-Medina

Najlepszym środkiem zapobiegawczym jest szczepienie ochronne. Jest to szczepionka zażywana doustnie z niewielką ilością cukru. Dzieci szczepi się w drugim, czwartym, piątym i osiemnastym miesiącu życia, w wieku 6 i 11 lat, w okresie zimowym, gdyż w lecie szczepionka może nie zadziałać. Również kobiety ciężarne mogą się szczepić przeciw tej chorobie.

Guzy jajnika

2010-03-10T15:44:00.003+01:00

Na jajnikach (ovarium) mogą powstawać zmiany nowotworowe, których charakter nie zawsze można jednoznacznie określić, gdyż łagodne guzy jajnika mogą z czasem przekształcać się w złośliwe.

Guzy jajnika mają różny obraz morfologiczny i różny, nietypowy przebieg kliniczny. Nie jest znana całkowicie pewna metoda pozwalająca stwierdzić, czy nowotwór ma charakter łagodny czy złośliwy. Dlatego każdy wyczuwalny guz należy traktować jako groźny, dopóki badania histopatologiczne nie potwierdzą, iż chodzi o nowotwór łagodny.

Przyczyny powstawania guzów jajnika

Przyczyny procesów zwyrodnieniowych tkanki jajników nie są dokładnie znane. zNowotwór złośliwy może pojawić się na zdrowym jajniku (nowotwór pierwotny) lub przekształcić się z guza o charakterze łagodnym.

W około jednej czwartej przypadków, guzy jajnika mogą też pojawiać sie jako przerzuty z innych ognisk nowotworowych w organizmie. Często jako pierwszy zostaje wykryty właśnie guz jajnika, gdyż zazwyczaj powoduje on większe dolegliwości niż nowotwór pierwotny.

Pod względem statystycznym choroba ta występuje najczęściej u kobiet między 50. a 60. rokiem życia, ale dotyka także młodych kobiet w wieku rozrodczym, a nawet dziewcząt przed okresem dojrzewania. Guzy złośliwe jajnika stanowią ok. 6% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe u kobiet.

Ryzyko związane z wystąpieniem nowotworu złośliwego wzrasta z wiekiem kobiety, przy czym guzy jajników występują częściej u kobiet, które nie rodziły, niż u tych, które mają za sobą jeden lub więcej porodów.

Leczenie guzów jajnika

Rozpoznanie, czy guz jest złośliwy czy łągodny jest często możliwe dopiero po otworzeniu jamy brzusznej i usunięciu nowotworu. Leczenie operacyjne polega na usunięciu całego jajnika bądź tylko jego części.

Zachowanie fragmntu jajnika, jeśli w ogóle jest to możliwe, praktykuje się tylko u dziewcząt lub młodych kobiet, które mogą i pragną mieć dziecko.

Jeszcze podczas trwania operacji wycięty guz poddaje się analizie histopatologicznej. Jeżeli w jej wyniku stwierdzi się obecność tkanki nowotworowej o złośliwym charakterze, wówczas usuwa się także macicę, jajowody i drugi jajnik. Jest to konieczne nawet wtedy, gdy narządy te nie zostały jeszcze zaatakowane.

Chemioterapia

Dalszy przebieg terapii zależy od wielkości i struktury guza, od obecności ewentualnych resztek nieusuniętej tkanki rakowej oraz od reakcji guza na leki. Większość nowotworów jajnika reaguje korzystnie na środki chemioterapeutyczne. Czasem po operacji usunięcia nowotworu stosuje się jeszcze naświetlanie. W większości przypadków po pewnym czasie przeprowadza się kolejną operację, gdyż po udanej chemioterapii zazwyczaj staje się możliwe usunięcie resztek tkanki rakowej, której wcześniej nie można było zoperować. Przeprowadzenie drugiej operacji pozwala także ocenić rezultat dotychczasowej terapii. Po leczeniu pacjentka powinna systematycznie zgłaszać się na wizyty kontrolne.

Czy można coś zrobić samemu?

Guzów jajnika nie można wyleczyć samemu. Nie są również znane metody profilaktyki.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Zawsze wtedy, gdy występują bóle brzucha lub zaburzenia menstruacyjne bez dokładnie znanej przyczyny. Każda kobieta od 20. roku życia, powinna pamiętać o corocznej profilaktyce antynowotworowej. Objawy nowotworu jajnika są często bardzo niewyraźne i trudne do zdiagnozowania bez szczegółowych badań. Nawet wówczas, gdy urolog i internista nie stwierdzą żadnych zmian chorobowym, należy udać się jeszcze do ginekologa.

Jak postąpi lekarz?

Jeśli rutynowe badanie ginekologiczne wykaże podejrzenie obecności guza jajnika, wówczas lekarz skieruje pacjentkę na dalsze badania. Zalicza się do nich USG, tomografię komputerową, analizę krwi, niekiedy także wyłyżeczkowanie (wyskrobanie) macicy oraz wziernikowanie jamy brzusznej (laparoskopia). Ponadto wykonuje się także prześwietlenie rentgenowskie przewodu pokarmowego w celu wykrycia ewentualnego nowotworu, który mógł stanowić źródło przerzutów do jajnika. Aby wykluczyć obecność raka piersi, przeprowadza się mammografię.

Gruczolakotorbielak

Gruczolakotorbielaki są najczęściej występującymi guzami jajników. Rozwijają się jednostronnie lub na obu przydatkach. Mogą być wielkości korzego jaj, zdarza się jednak, że osiągają znacznie większe rozmiary, czasami wypełniają nawet całą jamę brzuszną wywierając ucisk na pozostałe narządy.

Gruczolakotorbielak początkowo nie powoduje żadnych dolegliwości. Pierwszy objaw zazwyczaj stanowi wzrost obwodu brzucha bez jednoczesnego przyrostu masy ciała. Duże guzy wywołują uczucie przepełnienia oraz ucisku w okolicy wątroby i żołądka. Pacjentki niejednokrotnie nie kojarzą tych dolegliwości z możliwością schorzenia narządów rozrodczych. Charakterystyczne dla gruczolakotorbielaka jest to, że powoduje znaczną utratę białka. Dlatego też, mimo iż jest guz łagodny, pacjentki chudną, organizm jest wyniszczony, a stan ogólny gwałtownie się pogarsza. Zazwyczaj konieczne jest usunięcie macicy oraz obu jajników. Niekiedy wystarcza wycięcie pojedynczego jajnika z guzem.

Guzy hormonalne czynne

Niektóre guzy jajnika produkują żeńskie, a nawet męskie hormony płciowe. Guzy produkujące estrogeny występują bez względu na wiek pacjentki. U dziewczynek objawiają się przedwczesnym dojrzewaniem płciowym, u dojrzałych kobiet - obfitymi miesiączkami, nawet u kobiet po menopauzie. Guzy wytwarzające estrogeny mogą być łągodne lub złośliwe. Niejednokrotnie dochodzi do nawrotów, nawet w wiele lat po usunięciu operacyjnym.

Guzy produkujące androgeny występują rzadziej. Chorują zazwyczaj kobiety w wieku rozrodczym. Przestają miesiączkować, w nietypowych miejscach pojawia się bujne owłosienie. Zaczynają łysieć, pojawia się trądzik, głos obniża się, powiększa się łechtaczka. Guzy produkujące androgeny mogą zezłośliwieć.

Torbiel skórzasta

Torbiele skórzaste powstają u kobiet w wieku 20-40 lat. Otoczone są torebką łącznotkankową. Wypełniać mogą je elementy różnych tkanek, na przykład nerwowej, tłuszczowej, chrząstki, fragmenty kostnem mięśniowe, tkanka gruczołowa i nabłonek jelitowy. Niekiedy w torbieli skórzastej znajduje się nawet w pełni wykształcone zęby, które są widoczne na zdjęciu rentgenowskim. Nie należy się raczej obawiać zezłośliwienia torbieli skórzastych. Tym niemniej zazwyczaj konieczne jest usunięcie obu jajników.

Włókniak jajnika

Włókniak jajnika jest zbudowany głównie z tkanki łącznej włóknistej. Może się pojawić w każdym wieku, chociaż odmiana łagodna dotyczy głównie kobiet po menopauzie, zaś odmiana złośliwa występuje rzadko. Początkowo nie powoduje żadnych dolegliwości. Później w przypadku 75% chorych dochodzi do gromadzenia się płynu w otrzewnej i opłucnej (zespół Meigsa).

Skręt szypuły jajnika

Również łagodne nowotwory mogą prowadzić do groźnych dla życia powikłań. Guz często stopniowo obraca się wokół swojej szypuły, zapewne pod wpływem ruchów jelit, podczasgwałtownego ruchu,na przykład biegu czy tańca. Może przy tym dojść nawet do oderwaia się guza. Powoduje to silny ból, brzuch staje się bardzo twardy, a chora może nawet być w stanie wstrząsu. Konieczna jest natychmiastowa operacja.

Rak jajnika

Przypadki raka, czyli nowotworu złośliwego jajników stanowią około 25 procent wszystkich występujących u kobiet nowotworów narządów płciowych. Chociaż możliwość zachorowania dotyczy kobiet w każdym wieku, to ryzyko wraz z wiekiem wzrasta. Nie ma pewności co do tego, czy na zachorowalność ma wpływ zażywanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych.

Jedną czwartą przypadków raka jajnika stanowią przerzuty z innych ognisk nowotworowych w organizmie. Ognisko pierwotne zlokalizowane jest najczęściej w przewodzie pokarmowym sutku lub macicy.

Rak jajnika w początkowym stadium nie wywołuje żadnych dolegliwości. Do wczesnego rozpoznania dochodzi zazwyczaj przez przypadek, podczas operacji jamy brzusznej z powodu innego schorzenia. Dopiero gdy guz osiągnie większe rozmiary, można go wyczuć obmacując brzuc.

Ognisko przerzutów nowotworów złośliwych

Rak jajnika rozsiewa się bardzo szybko. Ogniska przerzutowe początkowo powstają w otrzewnej, prawej połowie przepony i na powierzchni wątroby. Następnie przerzuty pojawiają się wewnątrz wątroby, w płucach i w kościach.

Charakterystycznym objawem, świadczącym o powstaniu takich ognisk, jest stałe gromadzenie się płynu w otrzewnej i opłucnej, nawracające mimo odsysania. Poza tym można stwierdzić ogólne wycieńczenie i wyniszczenie organizmu. Im dokładniej uda się usunąć ogniska nowotworowe, tym istnieje większa szansa na wyleczenie.

Krótkowzroczność

2010-03-10T11:57:00.002+01:00

Osoby cieszące się idealnie dobrym wzrokiem, powinny widzieć ostro obiekty oddalone o ponad 60 m. U pacjentów z krótkowzrocznością dystans ten jest znacznie mniejszy - w zależności od stopnia wady, widziane na odległość obiekty i przedmioty stają się zamazane i niewyraźne. Przedmioty znajdujące się blisko są widziane ostro i wyraźnie.

Przyczyny krótkowzroczności

Promienie świetlne przenikają przez rogówkę oka, źrenicę, soczewkę oraz ciało szkliste i trafiają na siatkówkę, która przylega do tylnej ściany gałki ocznej. Soczewka załamuje promienie świetlne kierując je wprost na ogniskową znajdującą się na siatkówce. W ten sposób powstaje obraz.

W zdrowym oku promienie świetlne są ogniskowane w tzw. dołku środkowym (najbardziej czułym na światło miejscu siatkówki), dzięki czemu powstający na siatkówce obraz jest ostry i wyraźny. Przy krótkowzroczności promienie świetlne skupiają się przed siatkówką, co daje obraz zamazany.

Leczenie krótkowzroczności

Korekta tej wady polega na przesunięciu ogniskowej promieni do tyłu, w kierunku siatkówki. Leczenie tego typu wady wzroku jest możliwe dzięki okularom oraz soczewkom kontaktowym.

Co można zrobić samemu?

Nie istnieją konkretne środki zapobiegające krótkowzroczności. Jest to bowiem wada uwarunkowana czynnikami genetycznymi (zwłaszcza, gdy rodzice również byli krótkowzroczni), wynikająca z wrodzonych anomalii oka lub rozwijająca się z upływem czasu.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Gdy pojawią się pierwsze oznaki osłabienia wzroku. U dzieci badanie mające na celu wykrycie wad wzroku jest przeprowadzane kilkakrotnie i przewidziane w ramach powszechnych badań profilaktycznych. Dzięki wkryciu wad wzroku, już u małych dzieci można rozpocząć leczenie korekcyjne.

Jak postąpi lekarz?

Przeprowadzi badanie wzroku, na podstawie któego dobierze odpowiednie szkła okularowe (albo soczewki kontaktowe). W przypadkach daleko posuniętej krótkowzroczności można przeprowadzić zabieg operacyjny. Polega on albo na skróceniu odległości między soczewką oka a siatkówką, albo na odkształceniu rogówki.

Krótkowzroczność u osób starszych

Rozpowszechniony jest niesłuszny zresztą pogląd, że krótkowzroczność cofa się u ludzi w starszym wieku, a to dzięki następującej u nich dalekowzroczności. Tylko osoby, u których wada jest naprawdę niewielka, mogą później czytać bez okularów, ale do dali ciągle ich potrzebują.

Przebieg krótkowzroczności

Klinicznie krótkowzroczność dzieli się na małą (do 4,0 D), średnią (do 8,0 D) i dużą (powyżej 8,0 D). Wyróżnia się również krótkowzroczność osiową oraz refrakcyjną. W pierwszym przypadku oś jest zbyt długa, a układ optyczny prawidłowy, natomiast w drugim układ optyczny załamuje promienie świetlne zbyt silnie, a oś gałki jest prawidłowa. Oba rodzaje mogą występować jednocześnie.

Istnieje również krótkowzroczność postępująca u dzieci. Wada pojawia się u dzieci w wieku szkolnym, pogłębia się w wieku dojrzewania i zatrzymuje wraz z końcem okresu wzrostu. Bardzo rzadko wada ta stopniowo się pogłębia również po okresie dojrzewania prowadząc nieraz do zmian w obrębie siatkówki.

Hiperprolaktynemia

2010-03-09T17:46:00.002+01:00

Gdy lekarz rozpoznaje hiperprolaktynemię, oznacza to, że organizm produkuje zbyt wiele prolaktyny, a następnie uwalnia ją do krwi. Prolaktyna jest hormonem. Organizm wytwarza ją w przedostatnim płacie przysadki mózgowej.

Prolaktyna u mężczyzn stymuluje rozrost gruczołu krokowego (prostaty) oraz pęcherzyków nasiennych w jądrach. Bierze ona również bezpośredni udział w produkcji spermy.

U kobiet prolaktyna jest odpowiedzialna za rozwój gruczołów piersiowych oraz i powiększanie się. Szczególnie ważną rolę odgrywa ona podczas ciąży i w okresie karmienia dziecka piersią. Jest ona bowiem czynnikiem wywołującym wytwarzanie mleka w piersi kobiecej po porodzie.

Wydzielanie hormonu kontroluje podwzgórze - nadrzędny organ w stosunku do poprzedniego płata przysadki mózgowej.

Przyczyny hiperprolaktynemii

Silne bodźce emocjonalne takie jak przypadek śmierci w rodzinie, kryzys małżeński, stres psychiczny i fizyczny (szczególnie u kobiet uprawiających sporty wyczynowe) mogą wpływać na poziom hormonów i prowadzić do hiperprolaktynemii. Innymi przyczynami są operacje i choroby sutka lub jamy brzusznej oraz niedocukrzenie.

Oprócz tego działania uboczne niektórych leków mogą powodować wzmożoną produkcję prolaktyny. Do leków tych należą przede wszystkim środki psychotropowe i antydepresyjne.

Rzadziej hipreprolaktynemię wywołuje guz przedniego płata przysadki mózgowej (prolactinoma). Guz ten produkuje w sposób niekontrolowany prolaktynę. Sporadycznie hiperprolaktynemia jest skutkiem niedoczynności tarczycy, półpaśca i zapalenia mózgu.

Leczenie hiperprolaktynemii

W przypadku, gdy poziom hormonów w surowicy krwi nie przekroczy pewnej określonej granicy, produkcję prolaktyny można zmniejszyć przy pomocy leków. Leczenie to należy przeprowadzać pod ścisłą kontrolą lekarską. Kuracja ta jest również skuteczna w przypadku niewielkich guzów przedniego płata przysadki mózgowej. Duże guzy, szczególnie, gdy wpływają na produkcję innych hormonów, muszą być usuwane operacyjnie.

Co można zrobić samemu?

U kobiet uprawiających sporty wyczynowe, z powodu bardzo dużych obciążeń fizycznych, często dochodzi do hiperprolaktynemii. Ograniczenie przez nie intensywności treningu najczęściej po pewnym czasie powoduje normalizację poziomu hormonu.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Przyczynę każdych zaburzeń hormonalnych musi wyjaśnić lekarz.

Jak postąpi lekarz?

Przede wszystkim oznaczy poziom prolaktyny w surowicy krwi. Podczas specjalnego testu podaje się dożylnie określoną substancję i bada wzrost poziomu hormonów. Guza przedniego płata przysadki mózgowej diagnozuje się przy pomocy tomografii komputerowej.

Przebieg hiperprolaktynemii

Mężczyźni z hiperprolaktynemią cierpią na zaburzenia popędu płciowego i osłabienie potencji. Zdarza się również powiększenie gruczołów piersiowych i może wystąpić laktacja.

U kobiet hiperprolaktynemia początkowo objawia się zaburzeniami cyklu miesiączkowego. Menstruacja pojawia się nieregularnie i w końcu zanika. Nie dochodzi do jajeczkowania, co jest przyczyną niemożliwości zajścia w ciążę. Dodatkowo dołącza się laktacja, zaburzenia popędu płciowego oraz porost włosów w miejscach typowych dla mężczyzn (zarost, owłosienie na klatce piersiowej i brzuchu). Objawem hiperprolaktynemii może być również trądzik.

Czy choroba jest niebezpieczna?

Samo wzmożone wydzielanie prolaktyny nie jest niebezpieczne. W każdym jednak przypadku należy wyjaśnić przyczynę pojawienia się zaburzeń hormonalnych.

Łuszczyca

2010-03-09T00:58:00.003+01:00

Jest to dość często występująca przewlekła i nawrotowa choroba skóry, atakująca głównie ludzi dorosłych. Charakteryzuje się ona obrzmieniem oraz widocznymi na niej srebrzystymi łuskami. Gdy łuski te zostaną zdrapane, skóra ulega zaognieniu, a na jej powierzchni ukazują się niewielkie, krwawiące punkciki, nazywane "krwawą rosą". Łuszczyca może zaatakować całe ciało, najczęściej jednak występują wyraźnie odgraniczone od otoczenia obszary zajęte chorobą. Są to zazwyczaj łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy, okolice pępka oraz odbytu.

Przyczyny wystąpienia łuszczycy

Odpowiedź na to pytanie jest właściwie nieznana. Pewne jest, że mamy do czynienia z chorobą dziedziczną, której kolejne ataki są wywoływane przez czynniki zewnętrzne. Należą do nich czynniki mechaniczne jak ucisk, tarcie, a także bodźce psychiczne np. stres i niektóre leki. Jedną z przyczyn są również infekcje bakteryjne. Obrzmienie i złuszczanie i rogowacenie skóry jest spowodowane zbyt szybko postępującym procesem odnawiania się komórek naskórka.

Leczenie łuszczycy

Całkowite wyleczenie choroby jest do dziś niemożliwe. Istnieją jednak szanse na uzyskanie poprawy. Łuszczycę leczy się objawowo. W przypadku lżejszych dolegliwości stosuje się maści złuszczające; skuteczne okazały się także kąpiele z dodatkiem soli mineralnych. Cięższe przypadki leczy się stosując miejscowo maści kortyzonowe lub środki cytostatyczne. Pewien skutek odnoszą także naświetlania promieniami nadfioletowymi.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Każda zmiana skórna wymaga zasięgnięcia porady lekarza, ponieważ w grę mogą wchodzić objawy rozmaitych chorób.

Jak postąpi lekarz?

Najczęściej nie ma problemów z rozpoznaniem łuszczycy i postawieniem diagnozy. W razie wątpliwości lekarz wyśle próbkę skóry do analizy labolatoryjnej. Zazwyczaj stosuje się leczenie ambulatoryjne przy pomocy przepisanych leków. W cięższych przypadkach może być jednak wskazany pobyt w specjalistycznej klinice.

Przebieg łuszczycy

Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną. Jest natomiast chorobą dziedziczną, ujawniającą się u 60% obciążonych nią genetycznie osób. Oblicza się, że choruje na nią około 2% społeczeństwa. U kobiet choroba ma różne nasilenie związane z okresami przemian hormonalnych w okresie dojrzewania, ciąży i przekwitania. W miarę upływu czasu dolegliwości ustępują, choroba jednak powraca co jakiś czas.

Czy łuszczyca jest chorobą niebezpieczną?

Nie jest ona niebezpieczna, lecz dolegliwości z nią związane są bardzo nieprzyjemne. Niekiedy atauje ona również paznokcie lub mniejsze stawy, które mogą puchnąć i sztywnieć.

Zapobieganie łuszczycy

Nie istnieją metody zapobiegania tej chorobie. Gdy łuszczyca zaatakuje, wyraźną poprawę osiągnąć można dzięki starannej kuracji.

Przewlekła niewydolność nerek

2010-03-08T00:45:00.003+01:00

Przewlekła niewydolność nerek to choroba wynikająca z poważnych zaburzeń czynności wydalniczej, wewnątrzwydzielniczej i metabolicznej nerek. Chory zazwyczaj nie zauważa stopniowego spadku wydolności tego narządu. Słabo dostrzegalne początkowe objawy przewlekłej niewydolności nerek to np. wzmożone pragnienie, uczucie parcia na pęcherz moczowy i blada cera. Objawy narastają w miarę postępu choroby i stają się coraz poważniejsze. Występują duszności, uszkodzenia nerwów, impotencja, a czasami również groźna dla życia śpiączka. Przyczyną tych objawów jest brak równowagi w gospodarce wodnej i elektrolitowej oraz podwyższone stężenie mocznika.

Przyczyny przewlekłej niewydolności nerek

Nerki to narządy pełniące wiele funkcji i mające skomplikowaną budowę. Dlatego też różne mogą być przyczyny ich przewlekłej niewydolności w organizmie.

Prawie połowa przypadków przewlekłej niewydolności nerek powstaje na skutek kłębuszkowego zapalenia nerek. Do zmian w kłębuszkach nerkowych dochodzi najczęściej pod wpływem czynników immunologicznych. Stąd też kłębuszkowe zapalenie nerek określa się czasami jako chorobę autoimmunologiczną. Opisany rodzaj zapalenia nerek może na przykład rozwinąć się jako powikłanie szkarlatyny.
Drugą, co do częstości, przyczyną przewlekłej niewydolności nerek jest odmiedniczkowe zapalenie nerek. Przyczyną schorzenia może być zakażenie dróg moczowych, które obejmuje swym zakresem także nerki; może być ono wywołane między innymi przez kamienie nerkowe.
Kamienie nerkowe mogą uszkodzić nerkę również w inny sposób - blokując odpływ moczu. Taki blok także może być przyczyną przewlekłej niewydolności nerek.
Choroby uszkadzające naczynia, np. cukrzyca, to kolejna grupa możliwych przyczyn przewlekłej niewydolności nerek. Poza tym, wśród rzadszych przyczyn można wymienić torbiele nerki. Ich obecność w znacznym stopniu może upośledzić czynność narządu.

Leczenie przewlekłej niewydolności nerek

Najpierw należy wyrównać gospodarkę wodną i mineralną organizmu. Jeśli choroba nie jest jeszcze zaawansowana, można przywrócić czynność nerek za pomocą środków moczopędnych. Stosowanie odpowiedniej diety ma w przypadku tej choroby bardzo duże znaczenie.

W cięższych przypadkach konieczne jest leczenie dializą. Przez specjalny aparat krew jest filtrowana pozanerkowo i oczyszczana z substancji toksycznych dla organizmu, m.in. z mocznika. Jeśli nie uda się usunąć przyczyn przewlekłej niewydolności nerek, regularne dializy konieczne będą do końca życia. Przeprowadza się je 2-3 razy w tygodniu. Najlepsze wyniki w leczeniu choroby daje przeszczepienie nerki. Jeżeli jest udane, bez obaw można przerwać dializoterapię.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

WYmienione objawy, pojawiające się w początkowym okresie przewlekłej niewydolności nerek, mogą mieć również inną przyczynę. Dlatego konieczne jest zawsze zbadanie chorego przez lekarza rodzinnego.

Co można zrobić samemu?

Leczenie przewlekłej niewydolności nerek powinien prowadzić jedynie doświadczony lekarz. Pacjent może jednak wspomóc terapię. Zazwyczaj niezbędne jest dostarczenie odpowiedniej ilości płynów. Od chorego wymaga się także, by ściśle przestrzegał ilości spożywanych napojów.

Przebieg przewlekłej niewydolności nerek

Przewlekła niewydolność nerek ma najczęściej charakter postępujący. Może dochodzić także do powikłań. Często mają miejsce zakażenia bakteryjne, na przykład zapalenia płuc lub trzustki. Ponadto w organizmie dochodzi do licznych zaburzeń w gospodarce elektrolitowej. Należy liczyć się z tym, że po transplantacji nerki mogą wystąpić powikłania: organizm może odrzucić przeszczepiony narząd. Chory musi ponownie poddać się dializie.

Zapalenie dziąseł

2010-03-07T14:26:00.002+01:00

Dziąsło (gingiva) jest częścią jamy ustnej, opiera się na okostnej szczęki i otacza szyjkę zęba. Stanowi istotny element w konstrukcji aparatu zębowego.

Niekorzystny wpływ różnorodnych czynników może spowodować zapalenie dziąseł objawiające się obrzękiem, zaczerwienieniem i krwawieniem. W niektórych przypadkach na dziąsłach powstają owrzodzenia.

Przyczyny zapalenia dziąseł

Najważniejszą przyczyną zapalenia dziąseł jest zaniedbanie higieny jamy ustnej, co prowadzi do powstawania osadu bakteryjnego na zębach (plaques).

Namnażające się bakterie znajdują pożywkę w postaci resztek węglowodanów i osadzają się na powierzchni zębów. Proces ten wywiera negatywny wpływ także na dziąsła.

Przyczyną zapalenia dziąseł może być kamień nazębny, rozkładające się resztki pożywienia, przemiany w gospodarce hormonalnej oraz nieprawidłowe wypełnienia zębów.

Zapalenie dziąseł może być także jednym z pierwszych symptomów chorób osłabiających układ odpornościowy organizmu, np. cukrzycy (diabetes mellitus) lub białaczki.

Oprócz tego źródłem stanów zapalnych dziąseł może być: brak witamin, alergie, stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych, infekcje oraz zatrucie rtęcią lub bizmutem.

Leczenie zapalenia dziąseł

Rodzaj terapii zależy od przyczyny zapalenia. Przede wszystkim przeprowadza się kontrolę stanu uzębienia i leczy próchnicę.

Co można zrobić samemu?

Oprócz podjęcia leczenia dentystycznego pacjent musi zacząć dbać o higienę jamy ustnej.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Gdy dziąsła są zaczerwienione zaczynają krwawić, są obrzmiałe i dolegliwości nie ustępują po upływie kilku dni. Z wizytą u dentysty nie wolno zwlekać zwłaszcza wtedy, gdy pojawił się ból i owrzodzenia dziąseł.

Jak postąpi lekarz?

Przede wszystkim spróbuje znaleźć przyczynę choroby pytająć pacjenta o przestrzeganie przez niego zasad higieny jamy ustnej. Bardzo ważna jest przy tym częstotliwość i sposób mycia zębów. W razie potrzeby dentysta objaśni, jak prawidłowo powinny wyglądać zabiegi higieny jamy ustnej.

Następnym etapem jest usunięcie osadu i kamienia nazębnego. W cięższych przypadkach przeprowadza się gruntowne leczenie polegające na wygładzeniu korzeni i powierzchni zębów, wymianie niektórych wypełnień lub korekcie protezy zębowej.

Lekarz przepisze również środek przeciwbólowy do stosowania w postaci płukanek.

Przy wrzodziejącym zapaleniu dziąseł dentysta może zalecić pozostanie w łóżku oraz przepisze antybiotyk.

W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie zabiegu operacyjnego polegającego na wycięciu zmienionego chorobowo dziąsła. Jeżeli zapalenie dziąseł jest skutkiem konkretnej choroby, wówczas dentysta powienien przeprowadzić konsultację ze specjalistą w danej dziedzinie medycyny.

Zapobieganie zapaleniu dziąseł

Podstawowym środkiem profilaktyki zapalenia dziąseł jest utrzymywanie higieny jamy ustnej oraz systematyczne wizyty u dentysty (kontrole co 4-6 miesięcy). Zęby należy myć po każdym posiłku stosując odpowiednio dobraną szczoteczkę oraz pastę do zębów. Lekarze zalecają również używanie nici dentystycznej, skutecznie czyszczącej przestrzenie międzyzębowe. Korzystnie działa także delikatny masaż dziąseł szczoteczką do zębów. Po umyciu jamę ustną należy przepłukać specjalnym płynem lub ciepłym, niezbyt stężonym roztworem słonej wody.

Przebieg zapalenia dziąseł

Objawem łagodnego zapalenia dziąseł jest zaczerwienienie brzegów dziąseł, obrzęk oraz krwawienie, szczególnie przy myciu zębów. Ból zazwyczaj nie występuje.

Należy pamiętać, że lekkie zapalenie dziąseł może bardzo łatwo przerodzić się w stan przewlekły. Wystarczy tylko, że leczenie nie zostanie rozpoczęte w początkowej fazie choroby.

Kieszenie dziąsłowe

Przy zapaleniu przewlekłym, dziąsła mają barwę sinawo-brunatną i łatwo krwawią. Na skutek osłabienia tkanki oporowej mogą wówczas powstawać tzw. kieszenie dziąsłowe.

Wrzodziejące zapalenie dziąseł prowadzi do rozpadu dziąseł. Wrzody mogą pojawiać się również na policzkach, towarzyszy im podwyższona temperatura i silny ból.

Tętniak

2010-03-07T13:09:00.003+01:00

Tętniakiem nazywamy odcinkowe rozszerzenie tętnicy. Szczególnie niebezpieczne są tętniaki aorty w odcinku piersiowym i brzusznym.

Przyczyny powstawania tętniaka

Główną przyczyną powstawania tętniaków jest miażdżyca. Powoduje ona w 95 procentach pojawienie się tętniaków aorty brzusznej, które występują na ścianach naczynia, w miejscu uszkodzonym przez miażdżycę. Przyczyną występowania tętniaka aorty piersiowej, oprócz miażdżycy, może być proces zapalny, jak np. przebyta kiła. Również urazy mogą prowadzić do występowania tętniaka.

Ponadto istnieje bardzo rzadka choroba wrodzona polegająca na osłabieniu ścian tętnic. Powoduje ona występowanie tętniaków w mózgu.

Leczenie tętniaków

Małe tętniaki nie powodujące żadnych dolegliwości najczęściej nie wymagają leczenia. Tętniaki aorty w odcinku brzusznym są operowane, gdy średnica ich przekracza 4 centymetry.

Podczas zabiegu usuwa się zmieniony chorobowo fragment naczynia i zastępuje go własną tętnicą pobraną z innego miejsca lub sztuczną protezą naczyniową. Przy tętniaku aorty w odcinku piersiowym należy porównać niebezpieczeństwo operacji i dolegliwości związane z chorobą. Leczenie zachowawcze jest nieskuteczne.

Co można zrobić samemu?

W przypadku pojawienia się tętniaków, samemu nie można zrobić nic. Natomiast dzięki prowadzeniu zdrowego trybu życia można uniknąć rozwoju miażdżycy.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Z lekarzem należy skonsultować się w przypadku pojawienia się uczucia ucisku lub bólu w klatce piersiowej lub jamie brzusznej.

Jak postąpi lekarz?

Podejrzenie tętniaka lekarz wysuwa na podstawie wywiadu chorobowego, objawów oraz badania pacjenta, a przede wszystkim po pomiarze ciśnienia tętniczego i oznaczenia poziomu cholesterolu we krwi. Badaniami potwierdzającymi wstępne rozpoznanie jest ultrasonografia, tomografia komputerowa oraz w szczególnych przypadkach arteriografia.

W przypadku potwierdzenia występowania tętniaka lekarz przedyskutuje z pacjentem możliwość leczenia operacyjnego.

W przypadku pęknięcia tętniaka pacjent musi być w trybie pilnym przewieziony do szpitala.

Przebieg miażdżycy z tętniakiem

W przebiegu procesu miażdżycowego dochodzi do zwężenia tętnic. Z latami ściany naczy stają się coraz słabsze i wybrzuszają się. Jest to pierwsze stadium tętniaka. Początkowo nie powoduje to żadnych dolegliwości. Dopiero, gdy poszerzony fragment naczynia zaczyna uciskać na sąsiadujące narządy, pojawiają się różnorakie objawy. Ich charakter zależy od organów, których dotyczy proces chorobowy.

Przy tętniaku aorty piersiowej mogą pojawić się dolegliwości ze strony serca, płuc, układu pokarmowego i górnych dróg oddechowych.

Przy tętniaku aorty brzusznej również występują różnorodne objawy, od przewlekłego uczucia ucisku do nagłego ataku bólowego. Symptomy te mogą być często przyczyną błędnych diagnoz, jak na przykład zapalenia wyrostka robaczkowego czy kolki nerkowej.

Czy tętniak jest niebezpieczny?

W środku tętniaka może powstać niebezpieczny dla życia zakrzep. Innym zagrożeniem jest pęknięcie ściany naczynia. W przypadku zbyt późnej operacji pacjent może się wykrwawić.

Unikanie tętniaka

Pacjenci z miażdżycą powinni koniecznie zaprzestać palenia papierosów. Osoby z nadwagą muszą schudnąć. Ogólnie należy spożywać mniej tłuszczy, a więcej złożonych węglowodanów. Podwyższone ciśnienie tętnicze musi być obniżone. Należy regularnie uprawiać sport, ale organizm należy stopniowo przyzwyczaić do wysiłku fizycznego.

Letarg

2010-03-06T19:26:00.002+01:00

Pod pojęciem letargu, czyli śmierci pozornej, rozumie się głęboki, podobny do śpiączki sen, który jest następstwem upośledzenia pracy podstawowych dla życia narządów. Letarg charakteryzuje się: utratą oddechu, a także pozornym zanikiem pracy serca i brakiem reakcji na bodźce.

Letarg jest stanem poważnym, zagrażającym życiu. Lekarz ma różne sposoby na odróżnienie letargu od prawdziwej śmierci. Istnieją pewne i niepewne oznaki śmierci. O niepewnych oznakach śmierci mówi się wtedy, kiedy ciało jest wyziębione i skóra blada, nie można wyczuć pulsu, ale oddech jest jeszcze wyczuwalny.

Objawy te występują również w przypadku rzeczywistej śmierci biologicznej. Jeżeli jednak na ciele pojawiają się ponadto pośmiertne plamy opadowe, ciało jest sztywne (tzn. występuje tak zwane stężenie pośmiertne), a skóra także sztywnieje i przybiera żółtobrunatny kolor - mówi się wtedy o pewnych oznakach śmierci.

Przyczyny letargu

Letarg jest powodowany przez najróżniejsze czynniki:

Utratę krwi.
Apopleksję (udar mózgowy).
Porażenie prądem.
Zatrucia.
Utonięcia.
Atak drgawkowy.
Narkotyki.
Oziębienie organizmu.

Utrata krwi

W efekcie obfitego upływu krwi może dojść do zahamowania normalnej pracy krwioobiegu, co objawia się zakłóceniami oddechu i pracy serca.

Apopleksja (udar mózgowy)

Uszkodzenie ośrodka oddechowego, np. na skutek apopleksji, może powodować objawy podobne do letargu.

Porażenie prądem

Jeżeli dana osoba ulegnie porażeniu prądem lub zostanie trafiona piorunem, pojawiają się groźne dla życia zaburzenia rytmu serca. Określa się je jako "migotanie komór". Nie można wyczuć udezeń tętna, w przeciągu kilku sekund ustaje oddech. Zarówno porażenie prądem, jak i uderzenie pioruna prowadzi często do letargu.

Zatrucia

Typowe jest występowanie letargu jako następstwa zatruć: chloroformem, cyjanowodorem, środkami nasennymi, wilczymi jagodami.

Utonięcia

U topielców woda dostaje się do obszaru gardła, co powoduje skurcz mięśni szyjnych. Oddech zamiera, a zaraz potem przestaje funkcjonować serce, które nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu.

Atak drgawkowy

Silne napady epileptyczne a także drgawki innego rodzaju mogą spowodować stan letargu.

Narkotyki

Duże ilości alkoholu czy narkotyków takich jak haszysz i heroina powodują porażenie ośrodka oddechowego w mózgu.

Transport tlenu do serca jest zakłócony, pojawiają się problemy z krążeniem i często występują objawy letargu.

Oziębienie organizmu

Do prawie całkowitego zaniku objawów życia dochodzi również w przypadku silnego wyziębienia ciała. Przez jakiś czas organizm może jednak przeżyć, korzystając z minimalnych ilości substancji koniecznych do normalnego funkcjonowania.

Noworodki

Letarg pojawia się również u noworodków. Zbyt wolny oddech wywołuje niedostateczne utlenienie krwi. Ten grożący uduszeniem stan nazywa się asphyxia. Zaburzenia krążenia mogą zagrażać życiu noworodka.

Śmierć rzeczywista i pozorna

Śmierć człowieka jest procesem którego trwanie i poszczególne etapy powodują, że nie zawsze można z całą pewnością stwierdzić, czy i kiedy nastąpiła śmierć rzeczywista. Nawet w warunkach umożliwiających dokładny pomiar funkcji ciała, pojawiają się niekiedy wątpliwości, czy ma się doczynienia ze śmiercią rzeczywistą, czy tylko pozorną lub kliniczną. Ma to znaczenie nie tylko w sytuiacji ratowania życia, ale także, gdy ma się zamiar wykluczyć letarg. Przeszczep musi zostać dokonany zanim ustanie praca pozostałych narządów.

Powrót do życia po letargu

W przypadku letargu nie ma widocznych oznak życia, a ciało jest minimalnie ukrwione i występuje słaby oddech. Te minimalne czynności wystarczają do podstawowego zaopatrzenia komórek nerwowych. Jeżeli osobie znajdującej się w letargu zostanie przywrócony pełny oddech, stan ten często nie niesie za sobą żadnych poważnych konsekwencji.

Pogrzebanie żywcem

W przeszłości zdarzało się, że osoby znajdujące się w letargu były uznawane za zmarłe, były więc przygotowywane do pogrzebu, a nawet grzebane. Współcześnie jest to niemożliwe ze względu na lekarskie oględziny zwłok i dwudniowy termin, któy należy odczekać zanim zostaną one wydane.

Funkcje oka

2010-03-06T17:07:00.001+01:00

Żaden narząd zmysłów nie dostarcza człowiekowi tak wielu bogatych informacji i wrażeń jak oko. Nic też dziwnego, jest to bowiem jeden z najbardziej skomplikowanych narządów jakimi dysponujemy. Narząd wzroku jest najważniejszym naszym zmysłem umożliwiającym nam funkcjonowanie w świecie zewnętrznym.

Oko rozróżnia nie mniej, nie więcej, tylko 160 kolorów i 600 000 odcieni.

Z punktu widzenia fizyki jest receptorem fal elektromagnetycznych światła widzialnego, z których - skupiając je za pomocą systemu soczewek - tworzy obraz pomniejszony, a także odwrócony do góry nogami, podobnie jak slajdy w rzutniku. Następnie oko przekształca obraz w bodźce nerwowe, które wysyłane są do mózgu. Oko jest tylko narzędziem dostarczającym informacji do mózgu. Dopiero w mózgu bowiem pochodzące z obu oczu obrazy łączą się w jeden, zostają ponownie odwrócone i zarejestrowane jako obraz. Być może zabrzmi to dziwnie, ale można więc powiedzieć, że widzimy za pomocą mózgu.

Nieprawidłowa budowa oka

Nieprawidłowa budowa oka prowadzi do szeregu chorób. Krótkowzroczność np. ma miejsce wówczas, gdy oko jest "zbyt długie". Dalekowzroczność - kiedy jest "zbyt krótkie". Takie wafrakcji są wrodzone, dlatego należy skontrolować oczy u dzieci. Im szybciej rozpocznie się leczenie wady wzroku za pomocą okularów lub szkieł kontaktowych, tym lepiej.

Działanie oka

Oko składa się z trzech elementów: układu optycznego w gałce ocznej, nerwów wzrokowych przekazujących obraz do mózgu i układu pomocniczego, umożliwiającego sprawne funkcjonowanie oka i poruszanie nim. Działanie oka można porównać do działania aparatu fotograficznego.

Układ optyczny

Gałka oczna mająca 2,5 cm średnicy, otoczona jest trzema błonami. Do zewnętrznej - twardówki - przyczepionych jest sześć mięśni, które kierują okiem. Z przodu twardówka przechodzi w przezroczystą rogówkę. Rogówka, wypełnione przezroczystym płynem wodnistym komory gałki ocznej oraz soczewka, mają działanie obiektywu w aparacie fotograficznym. Przed soczewką oka znajduje się tęczówka (iris) ze źrenicą, odpowiednikiem przesłony. Przy silnym świetle zwęża się, powodując zmniejszenie otworu, przez który światło pada na siatkówkę i chroni w ten sposób niezwykle wrażliwe komórki wzrokowe. Od znajdujących się w tęczówce barwników zależy kolor oczu. Grubość zawieszonej na obwódce mięśniowej soczewki może się zmieniać. Mięsień w kształcie pierścienia może powodować, że soczewka będzie grubsza lub cieńsza. Na tym właśnie polega akomodacja oka. W pozycji spoczynku jest ono ustawione na "nieskończoność". Przy patrzeniu z bliska soczewka jest grubsza. Mechanizm akomodacji słabnie z wiekiem (starcza nadwzroczność). Za soczewką znajduje się galaretowate ciało szkliste, dokładnie wypełniające większą część gałki ocznej aż po siatkówkę.

Nerwy wzrokowe

Nerwy wzrokowe znajdują się z tyłu gałki ocznej w siatkówce, (odpowiedniku kliszy w aparacie), na której usytuowane są właściwe komórki wzrokowe: miliony pręcików i czopków. Każda z tych światłoczułych komórek wysyła bodźce do włókien nerwów wzrokowych biegnących do mózgu. Pręciki pozwalają widzieć w półmroku, czopki odpowiadają za postrzeganie barw oraz ostrość widzenia przy dobrym oświetleniu. Największą wrażliwością na barwy i światło cechuje się umieszczona centralnie na siatkówce plamka żółta. Po drodze do mózgu nerwy prawego i lewego oka krzyżują się. Obrazy są projektowane jeden nad drugim, dzięki czemu możliwe jest widzenie przestrzenne.

Układ pomocniczy

Składa się z wielu części. Należą do niego powieki i rzęsy, które za zadanie mają ochronę oka przed wnikającymi ciałami obcymi. Powieki rozprowadzają łzy na rogówce, dzięki czemu pozostaje ona czysta i wilgotna oraz nie jest szorstka i nie mętnieje.

Celiakia

2010-03-06T01:48:00.002+01:00

Celiakia polega na nietolerancji przez organizm glutenu. Gluten jest to białko występujące w pszenicy, życie, jęczmieniu i owsie.

W jelicie cienkim pożywienie jest rozkładane na części składowe, a następnie wchłaniane do organizmu. Do zwiększenia powierzchni wchłaniania pokarmu służą tzw. kosmki jelitowe. W przypadku celiakii dochodzi do zapalenia błony śluzowej jelita zaraz po przyjęciu pokarmu zawierającego gluten. Kosmki jelitowe stają się bardziej płaskie i ulegają zanikowi. Jeżeli obciążenie wywołane przez gluten przedłuża się, ważne składniki pożywienia nie zostają wchłonięte do organizmu. Powoduje to niedobór witamin i zaburzenia procesu przemiany materii.

Przyczyny celiakii

Choroba ta jest dziedziczna. Jednak nie każda osoba posiadająca odpowiednie uwarunkowania genetyczne zapada na celiakię. Przyczyny rozwoju tej choroby są jak na razie nieznane.

Leczenie celiakii

Dzięki pokarmowi wolnemu od glutenu kształt i czynności błony śluzowej jelita stają się znowu normalne. Jeżeli dieta bezglutenowa jest odpowiednio utrzymywana, chory żyje bez większych obciążeń.

Skłonności do celiakii nie można zapobiec. Niemowlęta i małe dzieci, u których celiakia rozwinęła się zanim zaczęto im podawać dietę bezglutenową, przez pewien czas są odżywiane dożylnie, w szpitalu.

Co można zrobić samemu?

Jeśli w danej rodzinie występowały przypadki celiakii, dziecko przez jak najdłuższy okres powinno być odżywiane mlekiem matki. Im wcześniej dziecko zaczyna być odżywiane sztucznie, tym poważniejsze są skutki choroby. Według niektórych dietetyków, aby uniknąć nietolerancji na gluten w wieku późniejszym dzieciom nie powinno się podawać pokarmów zawierających gluten przed ukończeniem 1 roku życia.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Jeżeli dziecko po przestawieniu go na kamienie sztuczne, przestaje rosnąć, pojawiają się ciągłe biegunki, jest ono chude, ale ma wzdęty brzuch, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Jak postąpi lekarz?

Lekarz postawi odpowiednią diagnozę na podstawie objawów i badania próby moczu i kału. Podejrzenie celiakii zostaje ostatecznie potwierdzone dzięki biopsji jelita cienkiego.

Przebieg celiakii

Choroba ta może pojawić się w każdym wieku. U dzieci stwierdza się ją najczęściej w okresie 1-1,5 roku życia. W pierwszych miesiącach życia chore niemowlę rozwija się bez żadnych problemów. Jednak potem przestaje przybierać na wadze, często wymiotuje i traci apetyt. Jednocześnie ilość stolca zwiększa się, ma mdły lub słodko-kwaśny zapach i przybiera jasną, piaskową barwę. Wiele dzieci cierpi na biegunki i zatwardzenie. Charakterystyczne jest wzdęcie brzucha kontrastujące z chudym ciałem. Na ramionach, udach i siedzeniu, zamiast pościółki tłuszczowej tworzą się fałdy.

Czy celiakia jest niebezpieczna?

Jeżeli nie dochodzi do zmiany sposobu odżywiania się, celiakia może prowadzić do śmierci.

Jak można zapobiec celiakii?

Celiakii nie można zapobiec, ale jeśli zastosuje się odpowiednią dietę, można żyć w miarę normalnie. Często zdarza się, że chorzy po długoletniej diecie lekkomyślnie z niej rezygnują.

Dieta w przypadku celiakii

W przypadku celiakii nie wolno spożywać: pszenicy, żyta, jęczmienia, owsa, orkiszu i wszystkich pozostałych produktów, jak np. makaronu, chleba, pieczywa, ciasta, bułki tartej, kaszek pełnoziarnistych, puddingu, piwa słodowego, kawy słodowej, cukierków słodowych, piwa.

Gruczoły potowe

2010-03-04T23:11:00.005+01:00

Gruczoły potowe to gruczoły cewkowe o kłębkowej części wydzielniczej i spiralnym przewodzie wyprowadzający. Gruczoły potowe są usytuowane na pograniczu skóry i tkanki podskórnej. Wyróżnia się gruczoły potowe ekrynowe i apokrynowe.

Gruczoły potowe ekrynowe występują na całej skórze, mają ujścia na jej powierzchni i wydzielają, który w 99% składa się z wody.

Gruczoły potowe apokrynowe są większe i rozpoczynają funkcjonowanie po okresie dojrzewanie. Są rozmieszczone w okolicach pach, narządów płciowych, odbytu, brodawek sutkowych i powiek.

Gruczoły apokrynowe nie biorą udziału w termoregulacji organizmu. Ich zadaniem jest kształtowanie charakterystycznego dla danego człowieka zapachu. Wydzielają one gęstą, mleczną substancję, która rozkłada się na powierzchni skóry.

Funkcje gruczołów potowych

Pot spełnia trzy ważne funkcje. Pierwsza z nich to termoregulacja organizmu, która jest niezbędna do utrzymywania stałej temperatury ciała, wynoszącej około 37 st. C.

Gruczoły potowe ekrynowe stale wydzielają niewielkie ilości potu, który natychmiast się ulatnia. Wysoka temperatura otoczenia, praca fizyczna, choroba, stres i zbyt obfite odżywianie się sprawiają, że temperatura ciała wzrasta. Wówczas ekrynowe gruczoły potowe produkują więcej potu, który chłodzi powierzchnię ciała, pośrednio krew i w efekcie powoduje spadek temperatury.

Kolejnym zadaniem potu jest uwalnianie organizmu z niektórych substancji. Pot zawiera bowiem chlorek sodowy, mocznik, lotne kwasy karboksylowe i cholesterol.

Oprócz tego pot chroni skórę przed atakiem zarazków chorobotwórczych, wytwarzając na jej powierzchni tzw. kwaśny płaszcz ochronny.

Choroby gruczołów potowych

Tak jak inne gruczoły, również gruczoły potowe mogą ulegać stanom zapalnym (hydradenitis). U osób dorosłych dochodzi do zapalenia gruczołów apokrynowych u dzieci ekrynowych. Przyczyną są zazwyczaj bakterie.

Potówka

Do chorób gruczołów potowych należy potówka, której objawem są pęcherzyki wielkości prosa powstające w ujściach gruczołów potowych.

Hypohydrosis

Hypohydrosis polega na zmniejszonym wydzielaniu potu na skutek uszkodzenia gruczołów potowych, przemieszczenia się ich ujść lub zaburzeń na tle nerwowym.

Hypohydrosis towarzyszy takim chorobom jak: niedoczynność tarczycy, moczówka prosta (diabetes insipidus), niewydolność nerek, schorzenia neurologiczne (zapalenie nerwów, uszkodzenie nerwu współczulnego), choroby dermatologiczne (na przykład hiperkeratoza - zgubienie warstwy rogowej skóry).

Anhydrosis

Jest to zmniejszone wytwarzanie potu lub jego brak. Przyczyną jest uszkodzenie lub brak ekrynowych gruczołów potowych.

Hyperhydrosis

Objawem hyperhydrosis jest nadmierne wydzielanie potu. Źródłem choroby są schorzenia endokrynologiczne (na przykład nadczynność tarczycy), zaburzenia pochodzenia nerwowego (uszkodzenie nerwu współczulnego), zażywanie niektórych leków (na przykład kortykosteroidów, kwasu salicylowego) oraz szkodliwy wpływ chemikaliów.

Przyczyną wzmożonego wydzielania potu mogą być również silne przeżycia (strach, ból, stres), noszenie nieprzewiewnej odzieży i ciasnych butów, co często powoduje powikłania w postaci grzybicy skóry.

Może również wystąpić niedorozwój gruczołów potowych apokrynowych i ekrynowych, który powoduje poważne zaburzenia wydzielania potu.

Leczenie chorób gruczołów potowych

Aby zapobiec powstawaniu ropni oraz w stanach zapalnych stosuje się środki antyseptyczne i antybiotyki. Czasami miejsce ze zmianami chorobowymi trzeba nakłuć.

W przypadku zaburzeń funkcjonowania gruczołów potowych należy udać się do lekarza dermatologa. Jego zadaniem będzie także wykrycie ewentualnej choroby pierwotnej, która może się okazać przyczyną zaburzeń działania gruczołów potowych.

Co można zrobić samemu?

Często przyczyną nadmiernego pocenia się jest stres, otyłość, niektóre używki oraz noszenie nieprzewiewnej odzieży. W takich przypadkach poceniu się można w pewnym stopniu zaradzić samemu. Jeśli nawet nie można wyeliminować samych przyczyn dolegliwości, należy chociaż częściej się myć, używać tylko specjalnych mydeł zaleconych przez lekarza, nosić przewiewną odzież i często ją zmieniać.

Próchnica

2010-03-04T01:20:00.003+01:00

Próchnica jest jedną z najszerzej występujących obecnie chorób cywilizacyjnych. Polega ona na rozmiękaniu dziąsła oraz szkliwa zęba, a zaatakowane miejsca przybierają barwę brązową. Z ankiet statystycznych wynika, że próchnica występuje u 95% Europejczyków.

Przyczyny próchnicy

Przy przeżuwaniu i nawilżaniu śliną pożywienia, powstają kwasy fermentacyjne, które mogą wymywać wapń ze szkliwa zęba. Sprzyjają temu dodatkowo bakterie znajdujące się w nalocie nazębnym. Jednak rozkład węglowodanów to tylko jedna z przyczyn próchnicy. Innymi czynnikami są: nieprawidłowa higiena jamy ustnej, niedokładne rozgryzanie pokarmu oraz genetyczne skłonności poszczególnych osób. Pewną rolę odgrywa również kształt i ułożenie zębów. Rozwojowi próchnicy sprzyjają oprócz tego stany zapalne dziąseł, zbyt obszerne kieszonki dziąsłowe oraz paradontoza. Duże znaczenie maja właściwości śliny: jeśli jest zbyt gęsta lub wydzielana w zbyt małych ilościach, nie może spełniać prawidłowo swoich naturalnych funkcji oczyszczających.

Leczenie próchnicy

Zaatakowane miejsca rozwierca się, oczyszcza oraz wypełnia odpowiednim materiałem, natomiast zębu bardzo silnie zajęte próchnicą trzeba niestety usunąć.

Co można zrobić samemu?

Najważniejsza jest właściwa higiena jamy ustnej. Po każdym posiłku należy starannie wyszczotkować zęby (przez przynajmniej 3 minuty). Jeśli nie jest to zawsze możliwe, dobrze jest użyć w zastępstwie polecanej przez dentystów gumy do żucia. Po ostatnim myciu zębów przed snem nie powinno się już nic jeść, zwłaszcza słodyczy. Przestrzenie między zębami również wymagają oczyszczenia, służą do tego nici dentystyczne lub specjalnie profilowane wykałaczki.

Jak często należy odwiedzać dentystę?

Profilaktycznie, a więc także mimo braku dolegliwości, należy zgłaszać się u stomatologa dwa razy w roku. Lekarz może usunąć kamień nazębny, a także wykryć niewielkie, niewidoczne ubytki, które jeszcze nie dają się we znaki.

Jak postąpi lekarz?

Dentysta rozwierci zajęte przez próchnicę miejsca oraz oczyści je. Jeśli zabieg może być bolesny, stosuje się znieczulenie miejscowe. Następnie ubytek zostanie wypełniony odpowiednim materiałem, np. amalgamatem, porcelaną, złotem lub tworzywem sztucznym. Oprócz tego wykonuje się lakowanie zębów specjalną emalią lub żelem. W przypadku daleko posuniętej próchnicy, zakłada się koronę, lub usuwa zaatakowany ząb.

Przebieg próchnicy

Próchnica może przerzucać się na przyległe zęby poprzez kontakt stykających się ze sobą powierzchni. Następnie dochodzi do uszkodzenia szkliwa zęba, wniknięcia bakterii do zębiny oraz miazgi zęba. W ten sposób powstaje stan zapalny (pulpitis).

Czy próchnica jest chorobą niebezpieczną?

Mniejsze ubytki zębów, leczone na bieżąco, nie stwarzają zagrożenia. Należy jednak pamiętać, że stan zapalny zębów osłabia organizm i w niektórych wypadkach może nawet wywołać choroby serca i reumatyzm.

Zapobieganie próchnicy

Oprócz systematycznych kontroli u dentysty oraz właściwej higieny jamy ustnej, ważne jest korygowanie wad zgryzu (ortodoncja). W niektórych krajach do wody pitnej dodaje się fluor, który wzmacnia szkliwo zębów. W krajach tych wskaźnik zachorowalności na próchnicę znacznie się obniżył. Trzeba jednak dodać, iż wpływ fluoru na organizm ludzki nie został jeszcze dokładnie zbadany. Dzieciom do drugiego roku życia podaje się tabletki zawierające fluor, wzbogacone dodatkowo witaminami. Oprócz tego związki fluoru wchodzą w skład past do zębów, płynów do płukania jamy ustnej, a także gum do żucia oraz soli kuchennej.

Ostra niewydolność nerek

2010-03-03T23:20:00.001+01:00

Nerki człowieka codziennie wytwarzają około 1500 mililitrów moczu. Jest on następnie wydalany przez drogi moczowe. Mocz zawiera tzw. ciała azotowe, czyli zbędne produkty przemiany materii, takie jak mocznik (produkt końcowy przemiany białek), kwas moczowy (produkt końcowy przemiany puryn) oraz kreatyninę, powstającą w wyniku metabolizmu mięśni.

Z różnych przyczyn zdarza się, że nerki wytwarzają zbyt mało moczu, bądź też w ogóle przestają go wytwarzać. Takie zaburzenie. które występuje nagle, nazywa się ostrą niewydolnością nerek. Stanowi ona poważne zagrożenie dla życia pacjenta, który może zatruć się nieusuniętymi z krwi szkodliwymi produktami przemiany materii.

Przyczyny ostrej niewydolności nerek

Przyczyny ostrej niewydolności nerek należy zazwyczaj szukać poza samymi nerkami. Wśród głównych przyczyn schorzenia należy wymienić następujące czynniki:

Tzw. zaburzenia krążenia nerkowego, wynikające ze spadku ciśnienia krwi. Może on być spowodowany dużymi stratami krwi, głównie na skutek urazów. Zaburzenia krążenia nerkowego powoduje także ogólne odwodnienie, gdy utrata płynów wywołana jest na przykład silnymi wymiotami, długotrwałą biegunką, rozległymi oparzeniami skóry lub ostrym zapaleniem trzustki. Zaburzenia krążenia nerkowego są przyczyną około 80 procent przypadków ostrej niewydolności nerek.
Obecność we krwi toksyn, które powodują ostrą niewydolność nerek w prawie wszystkich pozostałych przypadkach.

Toksyczne mogą być substancje powstałe w organizmie (toksyny endogenne) lub pochodzące z zewnątrz (toksyny egzogenne). Do toksyn egzogennych zalicza się takie środki chemiczne, jak: związki glikolu, E605, metanol, fosfor i mydło oraz metale ciężkie: arsen i ołów. Ostrą niewydolność nerek może też powodować zażywanie niektórych leków, na przykład barbituranów i niektórych antybiotyków.

Toksyny endogenne powstają przykładowo podczas rozpadu mięśni na skutek chorób mięśni lub urazów. Również w wyniku zwiększonego rozpadu krwinek czerwonych oraz przy zatruciach tlenkiem węgla.

Leczenie ostrej niewydolności nerek

Celem leczenia jest usunięcie przyczyny, która doprowadziła do ostrej niewydolności nerek. Aby zapobiec całkowitemu zatruciu organizmu substancjami toksycznymi, przeprowadza się płukanie krwi, tzw. dializę. Podczas dializ krew oczyszczana jest z substancji toksycznych za pomocą specjalnego urządzenia, tzw. dializatora.

Co można zrobić samemu?

Ostrej niewydolności nerek nie można leczyć samemu. Należy niezwłocznie udać się do lekarza.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Do wizyty u lekarza powinien skłonić wyraźny spadek ilości wydalanego moczu. Najczęściej jednak już same przyczyny niewydolności nerek (na przykład utrata dużej ilości krwi, oparzenia) zmuszają do poddania się leczeniu.

Jak postąpi lekarz?

Lekarz musi przede wszystkim stwierdzić, czy rzeczywiście ma do czynienia z ostrą niewydolnością nerek. W tym celu zleci wykonanie szeregu badań krwi i moczu. Potem spróbuje znaleźć i usunąć przyczynę niewydolności nerek. Skierowanie pacjenta na dializy krwi jest prawdopodobne.

Przebieg ostrej niewydolności nerek

Przebieg ostrej niewydolności nerek jest zazwyczaj taki sam, niezależnie od jej przyczyny.

W pierwszej fazie choroby w momencie uszkodzenia nerek, brakuje istotnych objawów mogących wskazywać na ostrą niewydolność nerek. Jedynymi widocznymi oznakami są te wynikające bezpośrednio z choroby pierwotnej lub zatrucia.
W drugiej fazie, trwającej średnio od dziewięciu do jedenastu dni, stopniowo maleje ilość wydalanego moczu. Badanie krwi wskazuje na podwyższenie poziomu ciał azotowych.
W trzeciej fazie, trwającej od dwóch do trzech tygodni, wraca na jakiś czas prawidłowa czynność nerek. Ilość wydalanego moczu jest początkowo nawet większa niż normalnie, potem wraca do wartości prawidłowej. Chorzy znajdujący się w tej fazie ostrej niewydolności nerek są szczególnie narażeni na infekcje i niedobór składników mineralnych.
W fazie czwartej, która może rozciągać się na kilka tygodni lub nawet miesięcy, czynność nerek ostatecznie wraca do normy. Ilość moczu i poziom ciał azotowych są całkowicie prawidłowe, takie jak przed zachorowaniem.

Rokowanie przy ostrej niewydolności nerek

Ostrą niewydolność nerek i jej bezpośrednie skutki można leczyć osiągając dobre wyniki. Mimo to wciąż jeszcze śmiertelność pacjentów sięga 60-70 procent. Przyczyną śmierci są zazwyczaj choroby pierwotne lub obrażenia - zatrucie krwi, duże rany oparzeniowe - będące też bezpośrednimi przyczynami ostrej niewydolności nerek.

Arnika górska

2010-03-03T01:13:00.001+01:00

Arnika górska to roślina posiadająca zrośniętą z podłożem rozetę liści, z której wyrasta około 70 centymetrowa, pokryta włoskami łodyga. Kwiaty arniki pojawiają się w czerwcu oraz lipcu, mają świetlistą, złółtopomarańczową barwę i wydzielają silny aromat. Jesienią rosnące poziomo kłącze wypuszcza małe korzonki, z których wyrastają nowe roślinki.

Występowanie arniki górskiej

Ta piękna roślina koszyczkowa nazywana również kopalnikiem górskim, znajduje się obecnie pod ochroną, ponieważ stała się prawdziwą rzadkością. Arnikę spotkać można czasem na nieurodzajnych łąkach, w przerzedzonych i naświetlonych lasach, ale prawdziwym i ulubionym jej rewirem są obszary górskie.

Działanie lecznicze arniki górskiej

W starych książkach pochodzących jeszcze ze średniowiecza pisze się, że arnika górska była wśród ludu dobrze znana i powszechnie używana. Była lekiem na wszelkiego rodzaju skaleczenia, potłuczenia i rany. Przepis mówił, iż garść ziela arniki należy zagotować z piwem, pić gorącu napój raz dziennie, najlepiej rano. Zaraz po wypiciu trzeba pozostać jeszcze w łóżku dobrze się okryć i wygrzać. Arnika miała ponadto chronić przed czarami i uderzeniem pioruna.

Włosi określali arnikę mianem "górskiej tabaki", gdyż jej listki spalano tak jak tytoń, stosując przeciw kaszlowi oraz zapaleniu oskrzeli. Podobnie postępowali Szwedzi.

Wybitny niemiecki poeta Goethe kazał przyrządzać sobie herbatkę z kwiatów arniki, która łagodziła bóle serca. Nowoczesne naukowe badania rzeczywiście potwierdziły skuteczność arniki w chorobach krążenia. Jej działanie polega mianowicie na wspomaganiu procesu krążenia.

Obecnie ziele arniki górskiej stosuje się przede wszystkim zewnętrznie, najczęściej w postaci nalewki.

Ostrożnie dawkować

Stosując ziele arniki - zwłaszcza wewnętrznie - należy pamiętać o tym, iż działa ono bardzo szybko, dlatego przy dawkowaniu należy zachować dużą ostrożność. Sposób zastosowania najlepiej uzgodnić z lekarzem, który ustali odpowiednią dla pacjenta dawkę. Przedawkowanie arniki grozi bowiem wystąpieniem niebezpiecznych działań niepożądanych, a nawet zaburzeniami pracy serca. Nalewka z arniki górskiej wspomaga proces ukrwienia oraz działa przeciwzapalnie. Stosowana zewnętrznie jest wspaniałym środkiem gojącym na wszelkiego rodzaju rany i krwawe wybroczyny. Ziele arniki wykazuje także dobroczynne działanie w przypadku zwichnięć, zmiażdżeń, obrzęków i innych kontuzji.

Sięgając po ziele arniki górskiej, należy zawsze przeczytać dołączoną do opakowania ulotkę i ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania oraz sposobu przyjmowania leku.

Jakie części rośliny mają działanie lecznicze?

Najczęściej zbiera się same główki kwiatków arniki, rzadziej natomiast całą część naziemną lub korzenie rośliny. Niektórzy wybierają tylko pojedyncze kwiaty z dna kwiatowego i przyrządzają z nich bardzo delikatna nalewkę. Korzenie arniki górskiej wykopuje się wczesną wiosną, części naziemne natomiast w okresie kwitnienia, czyli w czerwcu i lipcu. Roślinę należy suszyć w przewiewnym i chłodnym miejscu.

Jakie substancje czynne zawiera arnika górska?

Arnika górska zawiera 0,4% olejków eterycznych, a także garbniki, glikozydy flawonowe, gallus, cholinę, kwas jabłkowy.

Herbatka z ziela arniki górskiej

Herbatkę można stosować zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie. W tym celu 1 lub 2 łyżeczki ziela należy zalać 1/4 litra wrzącej wody i pozostawić na 10 minut do naciągnięcia, a następnie przecedzić. Tak przyrządzony napój pije się powoli, niewielkimi łykami. Do płukania stosuje się chłodną herbatkę, a do okładów należy ją rozcieńczyć taką samą ilością wody.

Biegunka

2010-03-03T00:37:00.001+01:00

Jest to częste oddawanie płynnego kału z domieszką śluzu, krwi lub ropy. Biegunka występuje wówczas, gdy w jelicie wchłania się z pożywieniem zbyt mało wody lub gdy jelito pracuje na zwiększonych obrotach.

Biegunka u dzieci

U niemowląt i małych dzieci biegunki są dosyć częstym zjawiskiem. Przyczyną może być nieprawidłowy skład, zbyt zimne lub gorące pożywienie. Czasem organizm po prostu nie toleruje jednego ze składników, np. mleka. Przyczyną biegunki u dziecka może być zjedzenie zanieczyszczonego pożywienia, brudny smoczek lub butelka. Biegunki występują przy przeziębieniach, przegrzaniu organizmu, w okresie ząbkowania. Towarzyszą zapaleniu jelit oraz wielu innym chorobom. Istotną rolę odgrywają również przyczyny o podłożu psychicznym jak strach lub zdenerwowanie.

Przyczyny biegunki

Ostre ataki biegunki, połączone nierzadko z wymiotami, są skutkiem infekcji bakteryjnych i wirusowych, towarzyszą również zatruciom, zakażeniom grzybiczym i pasożytniczym (glista ludzka i tęgoryjec dwunastnicy często występują u dzieci).

Biegunka pojawia się jako działanie uboczne zażywania niektórych leków np. penicyliny i wielu innych antybiotyków.

Przewlekłe ataki biegunki występują w chorobach jelitowo-żołądkowych, przy alergiach na określone składniki pożywienia oraz zaburzeniach przemiany materii.

Dość częstą przyczyną biegunki u dzieci jest po prostu nieprawidłowe żywienie - nadmiar cukru i tłuszczów w diecie; u starszych dzieci biegunkę może wywołać duża ilość owoców.

Leczenie biegunki

Najlepszym sposobem walki z biegunką jest, w razie ostrego ataku, dwu lub trzydniowa głodówka. Można pozwolić sobie jedynie na picie słabej czarnej herbaty z odrobiną cukru. Ulgę przyniesie również herbatka z wysuszonych czarnych jagód lub listków jeżyny. Jeśli biegunka wystąpi u małego dziecka, nawet u niemowlaka, nie należy podawać mu pożywienia, aż głośno i energicznie zacznie się o nie dopominać.

Po ataku biegunki można zacząć podawać dziecku kleik ryżowy, utarte jabłko i marchewkę. Trochę starsze dzieci mogą jeść ryż, sucharki i grzanki bez dodatków. Kilka dni po biegunce dziecko nie powinno jeść słodyczy, płatków owsianych, ani pić mleka.

Co można zrobić samemu?

Najlepszym sposobem zwalczania biegunki jest głodówka. Żeby wyrównać poziom płynów w organizmie, należy pić herbatę z zawartością soli i cukru. Cukier obecny w napojach zwiększa wchłanianie soli z przewodu pokarmowego, a z kolei wyższa zawartość soli w płynach ustrojowych wspomaga absorbcję wody w jelicie.

Jeśli biegunka nie ustąpi po upływie dwóch dni lub wystąpią inne niepokojące objawy, należy zgłosić się z dzieckiem do lekarza.

Kiedy należy udać się do lekarza?

W przypadku dorosłych, wizyta u lekarza nie jest konieczna przy każdym ataku biegunki, natomiast u dzieci wskazana jest duża ostrożność. Organizm dziecka jest bowiem dużo bardziej podatny na odwodnienie, a poza tym biegunka może być objawem innej choroby.

Jeśli więc biegunka wystąpi u dziecka, należy postąpić w następujący sposób:

Wezwać lekarza, gdy dziecko:

Sprawia wrażenie osłabionego, jest blade, ma zapadnięte oczy i ciemiączko, wysuszone usta i popękane wargi.
Oddaje kał zabarwiony krwią lub wyglądem przypominający odwar z ryżu.

Z dzieckiem należy udać się do lekarza, gdy:

Biegunce towarzyszy gorączka lub wymioty.
Istnieje podejrzenie, że przyczyną biegunki jest przepisany dziecku lek.
Ataki biegunki występują często.

Jak postąpi lekarz?

Ustali odpowiednią dietę, aby przywrócić równowagę układu trawiennego. W niektórych przypadkach lekarz przepisuje środki farmakologiczne. Przy ostrych, ciężkich i długotrwałych atakach biegunki, stosuje się kroplówkę, aby uzupełnić w organizmie poziom utraconych płynów i zapobiec odwodnieniu.

Czy biegunka jest niebezpieczna?

Biegunki z pewnością nie można lekceważyć, głównie z powodu niebezpieczeństwa odwodnienia organizmu. Podczas biegunki organizm traci duże ilości wody, cukru i elektrolitów, których nie można tak łatwo uzupełnić. W przypadku, gdy biegunce towarzyszą wymioty, należy bezzwłocznie udać się do lekarza.

Wygląd języka a diagnoza

2010-03-02T16:47:00.002+01:00

Pewne zmiany w wyglądzie języka np. osad, wystrzępione brzegi, czerwone plamy, mogą świadczyć o zaburzeniach chorobowych pewnych narządów. W tej kwestii zarówno medycyna tradycyjna, jak i alternatywna, stoją na podobnym stanowisku.

Badanie języka w medycynie tradycyjnej

Jeszcze do niedawna, niejeden lekarz rozpoczynając badanie, najpierw prosił pacjenta o pokazanie języka. Język traktowano więc jako pomocnicze źródło wiedzy na temat stanu zdrowia pacjenta.

Obecnie wiadomo już, że wygląd języka owszem jest pomocny, ale w razie podejrzenia obecności niektórych tylko chorób zakaźnych. W takim wypadku oglądając język, lekarz szuka potwierdzenia postawionej już diagnozy.

I tak na przykład u chorych na płonicę, język ma kolor ciemnoczerwony, a brodawki smakowe są uniesione. Przy czerwonce odcień języka jest niebieskawy (podobny kolor pojawia się na języku przy chorobach związanych z niedotlenieniem). Brunatny osad powstaje przy tyfusie, natomiast tzw. język czarny może świadczyć o cholerze.

Dla medycyny tradycyjnej, sam wygląd języka nie jest wystarczającym objawem, na podstawie którego można postawić pewną diagnozę. Język bardzo łatwo zmienia wygląd pod wpływem substancji zawartych w pożywieniu i płynach. Pewne zmiany w kolorze występują również u palaczy - język jest wtedy brunatny, "brudny". Po kuracji antybiotykowej i stanach gorączkowych brodawki nitkowate są uniesione nad powierzchnię języka.

Badanie języka w medycynie alternatywnej

Lekarze zajmujący się medycyną niekonwencjonalną są przekonani o tym, że na podstawie obserwacji języka, można wysnuć wnioski na temat schorzeń takich narządów jak: żołądek, trzustka, dwunastnica, wątroba, pęcherzyk żółciowy, jelito cienkie i grube.

Aby uzyskać możliwie dokładny obraz wszelkich zmian, na godzinę lub dwie przed badaniem, pacjent nie powinien nic jeść. Lekarz nie poprzestaje na samym badaniu języka, lecz wyniki diagnozy zawsze potwierdza stosując dodatkowe metody.

Badanie języka w medycynie chińskiej

W tradycyjnej medycynie chińskiej, badanie języka stanowi elementarną, nieodłączną część badania każdego pacjenta.

Według chińskich lekarzy, wygląd języka odzwierciedla postęp zmian chorobowych w organizmie. W początkowym stadium choroby warstwa nalotu na języku jest cienka i wilgotna. Na dalszych etapach, zmiany chorobowe sięgają "w głąb" organizmu, toteż warstwa nalotu staje się gruba, ma kolor biały, później przechodzi w żółty.

Język zwierciadłem organizmu

Do podstawowych pojęć medycyny chińskiej należą "ciepło" i "zimno", które kojarzą się z rodzajem zmian chorobowych. Oznaką "zimna" jest jasne zabarwienie języka, cienki, wodnisty i przezroczysty osad. Oznaką zakłócenia "ciepła" organizmu jest zaczerwienienie języka, suchy, żółty nalot.

Wygląd języka wskazuje na chory narząd, jego umiejscowienie oraz rodzaj zmian chorobowych. Pewne części języka przyporządkowane są określonym organom, a zmiany w wyglądzie tych partii świadczą o schorzeniach konkretnych narządów.

Obszary języka

Tak jak ma się to w przypadku ucha, tak też język został podzielony na poszczególne sektory odpowiadające narządom ciała. I tak, tylna część języka świadczy o stanie nerek, środkowa - żołądka i trzustki. Prawa i lewa część języka jest przyporządkowana wątrobie, czubek języka odpowiada pęcherzykowi żółciowemu, sercu i jelicie cienkiemu, natomiast brzegi odzwierciedlają stan śledziony.

Niektóre objawy zaburzeń widoczne na języku

Biały nalot na czubku języka: zapalenie błony śluzowej żołądka.
Biały nalot na środku języka: schorzenia dwunastnicy.
Biały nalot w tylnej części języka: zapalenie jelita.
Żółty nalot: zapalenie wątroby lub marskość wątroby.
Brązowy nalot: choroby pęcherzyka żółciowego.
Język suchy, popękany: cukrzyca.

Funkcje narządu słuchu

2010-03-02T12:20:00.001+01:00

Jest to jeden z najważniejszych narządów, pozwalających człowiekowi na odbieranie bodźców płynących z otoczenia. Chodzi tu szczególnie o możliwość porozumiewania się z innymi ludźmi. Bez słuchu nie wykształciłaby się mowa, nie byłoby muzyki, a możliwość pełnego kontaktu z otoczeniem byłaby znacznie ograniczona.

Fale dźwiękowe trafiające do uszu z małżowiny usznej to drgania pochodzące z powietrza lub wody - w próżni nie można wytworzyć żadnych dźwięków. Jeżeli drgania te przenoszone są przez przedmioty stałe, mówimy o dźwiękach materiałowych. Częstotliwość dźwięku mierzona jest w hercach (Hz), które określają liczbę drgań w ciągu jednej sekundy. Granica zasięgu słuchu człowieka mieści się przeciętnie w częstotliwościach od 16 Hz, które odbieramy jako dźwięki bardzo niskie, do około 20000 Hz, odbieranych jako dźwięki bardzo wysokie. Częstotliwości znajdujące się poniżej granicy słyszalności człowieka określa się jako infradźwięki, natomiast leżące powyżej tej granicy jako ultradźwięki. W uchu znajdują się również kanały półkoliste z narządem równowagi zwanym narządem przedsionkowym.

Górna granica zasięgu słuchu

Dźwięki o częstotliwości sięgającej granicy 20 000 herców są w stanie odbierać tylko dzieci i ludzie młodzi. Dla ludzi starszych zazwyczaj nie jest ona już dostępna.

Funkcjonowanie narządu słuchu człowieka

Małżowina uszna działa na zasadzie lejka. Odbiera ona dźwięk, który prawie podwójnie wzmocniony dociera poprzez przewód słuchowy zewnętrzny do błony bębenkowej. Błona ta oddziela ucho zewnętrzne od środkowego.

Ucho środkowe

Składa się ono z trąbki słuchowej oraz jamy bębenkowej, w której znajdują się 3 kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko oraz strzemiączko. Kosteczki słuchowe przesyłają dźwięk dalej: drgania błony bębenkowej wprawiają w ruch młoteczek, który uderza w kowadełko. Ono z kolei przekazuje bodziec strzemiączku, leżącemu na membranie okienka przedsionka.

Ucho wewnętrzne

Poprzez membranę fale przekazywane są do ślimaka, gdzie znajduje się narząd Cortiego. Ruch falowy w postaci impulsów elektrycznych dociera do mózgu za pomocą nerwu słuchowego w przewodzie słuchowym wewnętrznym. W tym właśnie momencie człowiek odbiera wrażenia słuchowe.

Przekazywanie dźwięku przez kosteczki słuchowe

Część fal dźwiękowych dociera do ucha wewnętrznego bezpośrednio przez kości czaszkowe, szczególnie przez kość skroniową. Tłumaczy to fakt, dlaczego odbieramy pewne wrażenia słuchowe nawet wtedy, gdy zewnętrzny przewód słuchowy jest zaczopowany lub uszkodzona jest błona bębenkowa.

Zaburzenia narządu słuchu

Oto kilka spośród wielu chorób atakujących ucho:

Zapalenie ucha środkowego
Otoskleroza
Pogorszenie słuchu

Zapalenie ucha środkowego

(Ottis media) - może mieć zarówno łagodny jak i ciężki przebieg. Często występuje ostry ból, a choroba może mieć poważne następstwa. Zapalenie ucha wewnętrznego, która jest często powikłaniem tej choroby, może mieć groźne następstwa. Konieczne jest zatem badanie i opieka lekarska.

Otoskleroza

W przypadku otosklerozy (Otosclerosis) mamy do czynienia z prawdopodobnie dziedzicznie uwarunkowanym przytępieniem słuchu. Ewentualna poprawa możliwa jest poprzez zabieg operacyjny.

Pogorszenie słuchu

Nagłe osłabienie słuchu może w skrajnym przypadku doprowadzić do całkowitej głuchoty. Przyczyną są najczęściej zaburzenia dopływu krwi do ucha wewnętrznego. Pomoc lekarska polega na zastosowaniu środków wspomagających ukrwienie.

Badanie wydolności płuc

2010-03-01T13:32:00.001+01:00

W celu sprawdzenia funkcji płuc stosuje się rozmaite metody, które dostarczają dokładnych danych na temat stanu tego niezwykle ważnego narządu. Celem badania wydolności płuc jest sprawdzenie, czy płuca należycie zaopatrują organizm w tlen i uwalniają od dwutlenku węgla.

Stosuje się różne metody badania płuc: pomiar objętości wdychanego powietrza, siły wdechu, osłuchiwanie szmerów płuc oraz prześwietlenia płuc.

Upośledzenie funkcji płuc prowadzi do chorób dróg oddechowych oraz stanów gorączkowych. Przyczyną upośledzenia czynności płuc mogą być schorzenia innych organów np. w obrębie klatki piersiowej i jamy brzusznej.

Przebieg badania wydolności płuc

Warunkiem wykonania dokładnego badania wydolności płuc jest najpierw zbadanie ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Badanie ogólne

Pacjent rozbiera się do połowy, siada na kozetce z nogami opuszczonymi w dół. Lekarz będzie chciał zaobserwować ruchy klatki piersiowej oraz brzucha podczas oddychania, dlatego należy starać się oddychać spokojnie i równomiernie. Lekarz porówna obydwie połowy klatki piersiowej i zwróci uwagę na ewentualne różnice w ich wyglądzie. Zmiany takie mogą świadczyć o zapadnięciu się jednego płuca lub o uszkodzeniu organu. Badanie to pozwala również wykryć zniekształcenia klatki piersiowej.

Następnym etapem jest zbadanie głębokości i częstotliwości oddechu, wykrycie tzw. oddechu płytkiego lub kaszlu. Ważna jest też obserwacja warg i paznokci u rąk pod kątem niebieskawego zabarwienia. Również z wyglądu plwocin lekarz może wysnuć wnioski na temat stanu zdrowia pacjenta i ewentualnych chorzeniach płuc. Ciągnąca wydzielina o żółtawym kolorze świadczyć może o infekcji w organizmie, pianista o chorobie serca, suchy kaszel o schorzeniach płuc. Jeśli podczas ostukiwania palcem klatki piersiowej powstają charakterystyczne odgłosy, wówczas prawdopodobieństwo choroby płuc jest bardzo wysokie.

Prześwietlenia płuc

Wykonanie prześwietlenia płuc pozwala stwierdzić zmiany nowotworowe, stany zapalne oraz odmę płucną.

Szczególną formą badania rentgenowskiego płuc jest scyntygrafia. Jest to ogólna metoda badania przepływu w narządach i tkankach żywego ustroju związków chemicznych znakowanych wskaźnikami izotopowymi. Badanie polega na wprowadzeniu do płuc niewielkiej ilości radioaktywnego środka, który gromadzi się we krwi płuc. Specjalny sterowany komputerowo aparat, na podstawie podziału krwi, rejestruje dokładny obraz płuc oraz proces krążenia krwi w płucach.

Spirometria

Spirometria to metoda badania układu oddechowego za pomocą spirometru, mającą na celu określenie, mającą na celu określenie pojemności płuc. Za pomocą odpowiedniego aparatu bada się również skład wydychanego powietrza, przy czym szczególnie ważny jest stosunek zawartości tlenu do dwutlenku węgla.

Oddech życia

Najnowocześniejszą metodą obrazowania narządów wewnętrznych, również płuc, jest technika magnetycznego rezonansu jądrowego (metoda MRI - magnetic resonance imagining), która pozwala uzyskać wysokiej rozdzielczości obraz przekrojów płuc. Pacjent nabiera pełne płuca powietrza zawierającego pewien izotop helu lub ksenonu. Następnie wstrzymuje oddech na 10 sekund, podczas których zostaje poddany badaniu metodą MRI.

Czy badania płuc są nieprzyjemne dla pacjenta?

Badania nie są bolesne. Jedynie test sprawdzający wydolność płuc, może być trochę wyczerpujący, gdyż pacjent musi przez chwilę "jechać" na specjalnym rowerku zwanym ergometrem. Całe badanie trwa około pół godziny.

Badanie ginekologiczne

2010-02-28T17:31:00.001+01:00

Badanie ginekologiczne, które przeprowadza lekarz ginekolog, polega na zbadaniu zewnętrznych i wewnętrznych narządów płciowych kobiety. Jego celem jest wykrycie i zdiagnozowanie wszelkich zmian chorobowych. Istotne znaczenie ma przy tym: odpowiednie ułożenie pacjentki, obserwacja wyglądu zewnętrznych narządów płciowych, badanie za pomocą wziernika, zbadanie pochwy za pomocą palca wskazującego (badanie palpacyjne przez pochwę) oraz badanie dotykiem za pomocą dłoni.

W niektórych przypadkach stosuje się również badanie kolposkopowe, USG, badanie piersi, badanie pod narkozą, pobranie wymazu oraz badanie przez odbyt.

Etapy badania ginekologicznego

Bardzo istotne jest właściwe ułożenie pacjentki na fotelu ginekologicznym. Odpowiednia pozycja powoduje rozluźnienie mięśni, które pod wpływem uczucia wstydu z powodu obnażenia, strachu lub bólu, mogą być napięte. Jest to zupełnie normalna reakcja obronna organizmu. Ułożenie pacjentki na fotelu ginekologicznym powoduje automatyczne ugięcie odcinka lędźwiowego kręgosłupa, rozluźnienie mięśni brzucha i blokadę typowej w takich sytuacjach reakcji obronnej w postaci napięcia mięśni.

Obserwacja zewnętrznych narządów płciowych

Najpierw ginekolog bada zewnętrzne narządy płciowe kobiety. Już na tym etapie można zauważyć objawy pewnych schorzeń, np. stany zapalne lub wypadanie macicy.

Badanie za pomocą wziernika

Wziernik to niewielkie, metalowe lustereczko wprowadzane do pochwy w celu zbadania wewnętrznych narządów płciowych kobiety. W ten sposób lekarz może zbadać pochwę oraz Portio vaginalis - część pochwową macicy.

Ginekolog pobiera czasem wymaz, który zostaje oddany do analizy. Jest to bezbolesny zabieg, do którego lekarz wykorzystuje drewnianą pałeczkę owiniętą wacikiem.

Analiza mikroskopowa pozwala wykryć stany zapalne lub zmiany w strukturze komórek. Dzięki temu bardzo prostemu badaniu można z 90-98% pewnością stwierdzić raka szyjki macicy.

Jeśli istnieje podejrzenie chorobowych zmian w obrębie macicy, wówczas przeprowadza się badanie za pomocą kolposkopu. Kolposkop, który jest zaopatrzony w lupę z bardzo silnym źródłem światła, daje obraz macicy w dziesięcio-piętnastokrotnym powiększeniu. W ten sposób można wykryć zmiany struktury zewnętrznych warstw komórek oraz układu naczyń kapilarnych (naczynka krwionośne), których nie można stwierdzić gołym okiem.

Badanie palpacyjne

Następnym etapem jest badanie palpacyjne przez pochwę. Za pomocą palca wskazującego lekarz bada ścianki pochwy, przeponę miednicy, sklepienie pochwy oraz szyjkę ujścia macicy. Ginekolog sprawdza elastyczność tkanki, miejsca wrażliwe na ból oraz wszelkiego rodzaju nienaturalne stwardnienia i guzki.

Lekarz bada także macicę oraz jajniki. W tym celu jedną dłoń płasko kładzie na brzuchu, a palec wskazujący drugiej dłoni wprowadza do pochwy.

Badanie przez odbyt

Wykonując badanie przez odbyt można stwierdzić ewentualne zmiany chorobowe na ścianach jelita, tylnej ścianie macicy oraz w części miednicy mniejszej.

Badanie pod narkozą

Badanie pod narkozą wykonuje się tylko wtedy, gdy równocześnie zachodzi konieczność wyłyżeczkowania macicy lub przeprowadzenia punkcji.

Badanie ultrasonograficzne

Ma ono na celu potwierdzenie diagnozy lekarskiej w przypadkach pewnych wątpliwości np. w razie podejrzenia ciąży lub obecności torbieli i mięśniaków (nowotwory łagodne).

Badanie piersi

Badanie piersi należy u kobiet od 30 roku życia do badań profilaktycznych. U młodszych pacjentek wykonuje się je w razie ewentualnych dolegliwości lub gdy należą do grup ryzyka.

Samobadanie piersi

Każda kobieta powinna wnikliwie obserwować zmiany zachodzące w swoim organizmie: przebieg cyklu płciowego, wygląd zewnętrznych narządów płciowych, badanie piersi. 80% przypadków nowotworów piersi kobiety mogą wykryć same. Ginekolog wyjaśni, jak powinno wyglądać samobadanie.

Mammografia

Jest to rentgenowskie prześwietlenie piersi. Zdaniem ginekologów, każda kobieta po ukończeniu 35 roku życia, powinna raz w życiu wykonać profilaktyczne badanie mammograficzne. Dotyczy to zwłaszcza kobiet, u których w rodzinie wystąpiły już przypadki raka piersi. W Polsce aż około 60-80% zmian nowotworowych wykrywanych jest za późno m.in. przez brak upowszechnienia badań mammograficznych.

Badanie mammograficzne nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Dawka promieniowania wykorzystywana podczas mammografii jest niewielka i nawet przy powtarzaniu badania nie stwarza zagrożenia dla zdrowia. Badanie to natomiast pozwala wcześnie wykryć zmiany nowotworowe.

Błędnik

2010-02-28T15:47:00.001+01:00

Błędnik zwany również narządem przedsionkowym znajduje się w uchu wewnętrznym i składa się z części kostnej o błoniastej. W błędniku kostnym znajdują się, oprócz ślimaka i przedsionka, trzy pary kanałów półkolistych. Dwa z nich leżą w płaszczyźnie pionowej, a trzeci w płaszczyźnie poziomej.

W błędniku błoniastym znajduje się przewód ślimakowy, wodociąg ślimaka, worek endolimfatyczny, woreczek, łagiewka oraz przewody półkoliste. Przewody półkoliste posiadają zgrubienia zwane bańkami. W każdej bańce znajdują się komórki zmysłowe zaopatrzone w rzęski. Woreczek i łagiewka również zaopatrzone są w komórki rzęskowe zlepione galaretowatą masą, która zawiera kryształy soli mineralnych zwane otolitami.

Uszkodzenia błony bębenkowej

Jeżeli błona bębenkowa jest uszkodzona, wówczas - chociażby podczas kąpieli - do ucha środkowego może przedostać się woda. Woda o temperaturze różnej od ciepłoty ciała oziębia lub ogrzewa okolicę kanału półkolistego wywołując ruch galaretowatej masy i pobudzenie receptorów. Do mózgu trafia mylna informacja o ruchu ciała.

Funkcje błędnika

Błędnik służy utrzymywaniu równowagi ciała oraz uzyskiwaniu orientacji przestrzennej. Funkcji tych nie spełnia samodzielnie, ale w układzie równowagi pełni rolę nadrzędną. Sprawność układu równowagi jest bowiem uzależniona od współdziałania błędnika z móżdżkiem, narządem wzroku oraz zakończeniami nerwowymi w mięśniach i stawach.

Wszystkie bodźce płynące z tych organów trafiają do móżdżku i śródmózgowia, gdzie zostają przetworzone na określone wrażenia. Zachwianie współdziałania tych narządów może powodować zaburzenia równowagi ciała.

Mechanizm działania błędnika

W woreczku znajdują się komórki czuciowe zaopatrzone w niezwykle delikatne rzęski zlepione galaretowatą masą, która zawiera maleńkie kryształki soli wapniowych. istotną rolę w całym procesie odgrywa reakcja woreczka na siłę ciążenia.

Zmiana położenia ciała powoduje bowiem nacisk kryształków soli mineralnych na rzęski. Pod wpływem takich bodźców komórki zmysłowe przesyłają do mózgu informację o aktualnym położeniu ciała.

Reakcje błędnikowe

Błędnik charakteryzuje się określoną aktywnością bioelektryczną. W stanie spoczynku aktywność ta jest wartością stałą, natomiast zaburzenie równowagi bioelektrycznej wyzwala w błędniku reakcje hamujące lub pobudzające. Pojawienie się pewnych bodźców wynikających np. z ruchu obrotowego powoduje przemieszczenie się płynów wewnątrzbłędnikowych i ucisk kryształków soli mineralnych na komórki zmysłowe.

Pobudzenie receptorów błędnika jest m.in. następstwem działania bodźców kinetycznych (np. ruch obrotowy). Ich wpływ może wywołać takie reakcje jak zawroty głowy oraz odruchy wegetatywne o różnym nasileniu.

Przyczyną zaburzeń równowagi błędnika może być uszkodzenie komórek zmysłowych spowodowane np. niedokrwieniem, neuroinfekcjami lub urazami.

Tkanka mięśniowa

2010-02-28T12:11:00.001+01:00

Tkanka mięśniowa jest szczególną tkanką. Jej komórki mają niezwykłą zdolność zmieniania swojego stanu napięcia w ogromnym zakresie. Mogą się kurczyć i rozkurczać umożliwiając w ten sposób ruch ciała.

Tworzenie się tkanki mięśniowej rozpoczyna się już w życiu płodowym, około 17 dnia po zapłodnieniu. U noworodka wszystkie mięśnie są już wykształcone. U przeciętnego człowieka mięśnie stanowią 40% wagi ciała.

Ból mięśniowy

Każdy zna to uczucie, gdy po wyjątkowo dużym wysiłku wszystkie ruchy są bolesne. Odpowiedzialne są za to produkty przemiany materii, przede wszystkim kwas mlekowy odkładający się w tkance mięśniowej. Również minimalne naderwanie włókien mięśniowych może powodować uczucie bólu. Jeżeli dolegliwości są silne, konieczny jest wypoczynek. Lżejszy ból mięśniowy ustępuje najłatwiej, jeżeli bolesnym mięśniem wykona się niewielki wysiłek. Gorąca kąpiel po ciężkiej pracy lub treningu zapobiega powstawaniu bólów mięśni.

Rodzaje mięśni

Pod względem budowy rozróżnia się mięśnie gładkie i poprzecznie prążkowane. Szczególnym przypadkiem jest mięsień sercowy, który co prawda jest mięśniem poprzecznie prążkowanym, ale jego ruch jest niezależny od woli człowieka.

Mięśnie poprzecznie prążkowane

Mięśnie poprzecznie prążkowane stanowią znacznie większą część tkanki mięśniowej - wszystkie mięśnie przyczepione do szkieletu należą do tej grupy.

Mięśnie poprzecznie prążkowana zbudowane są z długich rozciągliwych włókien, których średnica wynosi od 0,01 do 0,06 mm. Ich długość jest różna i dochodzi do 10 cm. Poszczególne włókna są połączone tkanką łączną w wiązki (pęczki mięśniowe). Od zewnątrz są one chronione stabilną otoczką - omięsną. Na końcu pęczki mięśniowe przechodzą w ścięgna, które łączą mięśnie ze szkieletem lub w postaci długich włókien doprowadzają do kości.

Każde pojedyncze włókno mięśniowe składa się z bardzo cienkich włókien inaczej zwanych miofibrylami. Dzięki ich budowie powstaje poprzeczne prążkowanie mięśni. W skład komórek miofibryli wchodzą cząsteczki białka w kształcie nitek. Nazywają się one aktyna i miodyna. Ułożone są bardzo regularnie i dzięki temu powodują, że miofibryle oglądane pod mikroskopem mają poprzeczne prążkowanie.

Mięśnie gładkie

Mięśnie gładkie znajdują się głównie w narządach jamy brzusznej, a więc w żołądku, jelitach, pęcherzu moczowym oraz w naczyniach krwionośnych.

Tkanka mięśni gładkich składa się z wrzecionowatych komórek. Nie tworzą one pęczków lecz układają się w cienkie błony lub warstwy. Pod mikroskopem poszczególne włókna nie wykazują poprzecznego prążkowania.

Mięsień sercowy

Ruchy mięśni poprzecznie prążkowanych są zależne od woli człowieka, mięśni gładkich natomiast - nie. Szczególnym przypadkiem jest mięsień sercowy. Przypomina on co prawda mięsień poprzecznie prążkowany, jednak na jego czynność nie można świadomie wpływać. Również w budowie różni się on od mięśni szkieletu.

Zadania mięśni

Mięśnie posiadają tylko zdolność kurczenia się. Nawet jeśli poszczególny mięsień rozciągnie się, to dzieje się tak tylko dzięki skurczowi (kontrakcji) innego. Mięsień kurczy się pod wpływem bodźca pochodzącego z nerwów ruchowych, na które można świadomie wpływać. Dlatego też mięśnie te są zależne od naszej woli.

Mięśnie gładkie

Ruch mięśni gładkich zależy od bodźców biegnących z układu nerwowego wegetatywnego. Człowiek nie może świadomie wpływać na ich funkcję i dlatego mięśnie te nazywamy autonomicznymi. Zadaniem mięśni gładkich jest, poprzez kurczenie się, przesuwanie treści znajdującej się w narządach jamistych (np. w jelitach) lub jak np. w naczyniach krwionośnych regulacja ich szerokości.

Mięśnie poprzecznie prążkowane szkieletowe

Mięśnie poprzecznie prążkowane szkieletowe (mięśnie serca są wyjątkiem) są odpowiedzialne za celowe ruchy ciała. Siłę ich można zwiększyć dzięki treningowi.

Nazwa ich pochodzi od czynności, jaką wykonują: odwodziciel (abductor), przywodziciel (adductor), mięsień obrotowy (rotator), zginacz (flexor), prostownik (extensor).

Opatrunki z chusty trójkątnej

2010-02-27T19:34:00.002+01:00

Chusta trójkątna, podobnie jak opaska lub plaster, służy do umocnienia i zapewnienia stabilności opatrunku. Należy pamiętać, że bezpośrednio na ranę nakłada się sterylny wacik lub miękką warstwę ochronną.

Przy użyciu chusty można bardzo łatwo i szybko nałożyć opatrunek na ranę niemal każdej części ciała. Ze względu na mało skomplikowany sposób przygotowania takiego opatrunku, chusta trójkątna sprawdza się w razie nagłych wypadków i należy do podstawowego wyposażenia każdej apteczki pierwszej pomocy.

Chusta trójkątna składa się z następujących elementów: najszersza krawędź zwana jest podstawą, lewy i prawy róg - końcami chusty. Róg prostopadły do podstawy nazywany jest wierzchołkiem chusty.

Zakładanie opatrunku z chusty trójkątnej

Generalnie istnieją dwa sposoby nakładania opatrunku z chusty trójkątnej. Przy pierwszym rzeczywiście wykorzystuje się - jak sama nazwa mówi - trójkątny kształt chusty, natomiast drugi sposób polega na zwinięciu chusty w rulon. W obu przypadkach należy przestrzegać następujących zasad:

Węzła nie wolno zawiązywać na wysokości rany, gdyż podczas ruchu będzie uwierał i podrażniał bolące miejsce. Jedynym wyjątkiem jest opatrunek uciskowy.
Chusty nie wolno zawiązywać zbyt mocno.
Opatrunek nie może być również zbyt luźny, gdyż sterylny gazik musi przylegać do rany i nie powinien przesuwać się pod chustą.
Przy nakładaniu opatrunku z chusty trójkątnej może przydać się pomoc samego poszkodowanego, który najlepiej kontroluje np. czy opatrunek uciska lub jest zbyt luźny.

Rodzaje opatrunków z chusty trójkątnej

Istnieją następujące rodzaje opatrunków z chusty trójkątnej:

Opatrunek głowy
Opatrunek stopy lub dłoni
Opatrunek pięty
Opatrunek kolana
Opatrunek łokcia
Opatrunek ręki
Opatrunek podudzia

Opatrunki nakłada się w następujący sposób:

Opatrunek głowy

Bezpośrednio na ranę nałożyć wyjałowiony gazik.
Chustę ułożyć na głowie tak, aby długi wierzchołek zwisał nad nosem, a podstawa chusty znajdowała się na karku.
Chwycić końce chusty, lekko napiąć podstawę o końce zawiązać nad czołem.
Wierzchołek chusty podciągnąć do góry i wsunąć za węzełek.

Opatrunek stopy lub dłoni

Na ranę nałożyć jałowy gazik.
Stopę (dłoń) ułożyć na chuście palcami w kierunku wierzchołka.
Wierzchołek przełożyć nad grzbietem dłoni lub stopy.
Końce chusty owinąć wokół stawu lub stopy i zawiązać węzełek.

Opatrunek łokcia

Nakłada się go podobnie jak opatrunek kolana.

Opatrunek ręki

Bezpośrednio na ranę nałożyć sterylny gazik.
Jeden koniec chusty położyć na ramieniu, wierzchołek na stawie dłoni.
Zwisający drugi koniec chusty lekko napiąć i owinąć wokół ręki.
Koniec leżący na ramieniu zawinąć w kierunku przedramienia i zawiązać węzełek.

W podobny sposób nakłada się opatrunek podudzia.

Chusta trójkątna składana

Nie tylko otwarta, ale również składana chusta trójkątna jest bardzo pomocna w sporządzaniu opatrunków. Używa się jej często do przytwierdzania sterylnego opatrunku na ranie. Niektóre opatrunki muszą być dodatkowo umocowane. W tym celu służą chusty trójkątne w formie krawatów. Krawat może być różnej szerokości, ale nie powinien mieć szerokości mniejszej niż 4-5 cm, w przeciwnym wypadku może za bardzo uciskać ranę.

Rodzaje opatrunków z chusty składanej

Opatrunki z chusty trójkątnej składanej - krawata - ułatwiają szybkie i skuteczne założenie właściwego opatrunku. Można je bowiem składać na żądaną szerokość i kombinować ze sobą.

Prosty opatrunek

Ranę przykrywa się sterylnym opatrunkiem.
Krawat z chusty trójkątnej związuje się ponad raną. Osoba udzielająca pierwszej pomocy musi zwrócić szczególną uwagę na to, żeby węzły krawata nie dotykały rany.

Opatrunek dolnej szczęki

Na ranę zakłada się opatrunek sterylny.
Krawat składa się tak, żeby był w jednym miejscu otwarty, w ten sposób tworzy się podwójny rulon z przerwą w środku.
Do szczęki przykłada się chustę miejscem, gdzie nie jest złożona, następnie krawat zostaje okręcony z lewej i prawej strony brody.
Końce chusty przeprowadzane są wzdłuż skroni, gdzie powinny się przeciąć.
Końce chusty przechodzą przez czoło i potylicę na drugą stronę głowy, gdzie są następnie zawiązywane. Jeżeli nie jest to możliwe ze względu na zbyt mały rozmiar chusty, końce są zawiązywane na najwyższym punkcie głowy. Dla pewności wokół czoła zawiązuje się drugi krawat.

Otwarta chusta trójkątna a krawat

Udzielając pierwszej pomocy często zmuszonym się jest zastosować kombinację opatrunku z chusty trójkątnej otwartej i chusty w formie krawata. Oto przykłady takich opatrunków:

Opatrunek na biodra

Do rany przykłada się sterylny opatrunek.
Pierwszą chustę trójkątną owija się luźno wokół bioder. Jej koniec zwrócony jest w kierunku górnej części ciała.
Chustę zwija się 2 cm przy podstawie i zawiązuje na udach.
Brzeg otwartej chusty wkłada się w fałdę krawata i zwija na zewnątrz.
Po zwinięciu zakłada się krawat na talię i zawiązuje.

Opatrunek na ramiona i barki

Do rany przyłożyć opatrunek.
Otwartą chustę trójkątną układa się na ramieniu, tak aby jej prostokątny koniec zwrócony był w kierunku szyi.
Chustę zwija się 2 cm przy podstawie i zawiązuje pod ramieniem.
Brzeg otwartej chusty wkłada się w fałdę krawata i zwija na zewnątrz. W miarę możliwości, dłuższy koniec krawata powinien zwisać wzdłuż pleców.
Końce krawata przerzuca się na ukos przez klatkę piersiową, a następnie związuje się z przodu.

Fetyszyzm

2010-02-27T14:34:00.001+01:00

Pojęcie "fetyszyzm" posiada dwie różne definicje. Z punktu widzenia religii, w wierzeniach ludów pierwotnych występował kult fetyszów, czyli przedmiotów uważanych za wcielenie bóstwa lub rzekomo obdarzonych nadprzyrodzonymi właściwościami. Słowo "fetysz" pochodzi z języka francuskiego i oznacza tyle co "bożyszcze".

Obecnie pojęcie fetyszyzmu używane jest jednak głównie w dziedzinie seksuologii i oznacza skłonność polegającą na tym, że oglądanie lub dotykanie części ciała, lub przedmiotów należących do osobnika płci odmiennej, sprawia przyjemność, lub nawet jest w stanie zastąpić normalny akt płciowy.

Charakterystyka zachowań fetyszysty

Obiektem pożądania fetyszysty nie jest osoba jako całość, lecz określone części ciała np. stopy, długie włosy, piersi. Pragnienia fetyszysty mogą być również skierowane na konkretne przedmioty, lub też na konkretne sytuacje. Można tu na przykład wymienić osoby, które podnieca i zaspokaja jedynie akt płciowy z kobietą, która przeżywa swój pierwszy w życiu stosunek.

Damska bielizna

Obiektem pożądania fetyszysty jest często damska bielizna, rajstopy, buty na wysokich obcasach, rękawiczki, kożuchy, kosmetyki lub odzież skórzana. W przypadku fetyszyzmu obecność fetysza nie wynika z chęci urozmaicenia swojego życia seksualnego, lecz jest warunkiem niezbędnym do osiągnięcia określonego stopnia podniecenia organizmu.

Obiekty pożądania

Część fetyszystów oddaje się swojej namiętności potajemnie, całując i pieszcząc swój fetysz podczas masturbacji. Inni uprawiają seks ze swoją partnerką tylko wtedy, gdy ma ona na sobie fetysz lub znajduje się on w zasięgu wzroku fetyszysty. Niektórym wystarcza jedynie własny zbiór fetyszów, poszerzany co jakiś czas o nowy obiekt.

Częstotliwość występowania fetyszyzmu

Nie istnieją żadne dane na temat liczby fetyszystów. Przyczyną jest fakt, że fetyszyści zazwyczaj nie ujawniają swoich skłonności. Osiągają satysfakcję seksualną, więc nie widzą potrzeby ujawniania swoich namiętności. Przypuszcza się jednak, że fetyszyzm jest jedną z najczęściej występujących postaci zaburzeń seksualnych.

Przyczyny fetyszyzmu

Psychoanaliza upatruje w fetyszyzmie objaw tzw. kompleksu kastrata. Podstawą tej teorii jest stwierdzenie, że zadaniem fetysza jest zastąpienie fallusa u kobiety. Chłopiec obserwując żeńskie genitalia może wysnuć wniosek, że kobieta została pozbawiona członka i odczuwać strach przed kastracją. Niemożność pokonania strachu przed utratą męskości może doprowadzić do rozwoju fetyszyzmu, gdyż energia seksualna zostaje skierowana na symbole, zamiast na konkretne osoby.

Istnieją również teorie zakładające, iż źródło fetyszyzmu tkwi w młodzieńczych aktach i fantazjach masturbacyjnych związanych z określonymi sytuacjami i przedmiotami. Praktyki takie mają rzekomo prowadzić do uzależnienia od konkretnych obiektów i okoliczności, w których dochodzi do aktu płciowego.

Wewnętrzna potrzeba fetyszyzmu

Fetyszyzm może przybierać postać bardzo nasiloną, która wręcz determinuje postępowanie człowieka. I tak na przykład fetyszysta, którego obiektem pożądania są damskie buty, może zdecydować się na pracę w sklepie obuwniczym, mimo, że być może posiada znacznie wyższe kwalifikacje.

Fetyszyzm - choroba?

Na pytanie to nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Dopóki fetyszysta nie wyrządza krzywdy innym, fakt istnienia tego rodzaju skłonności pozostaje zazwyczaj przemilczany. Fetyszyzm jest uważany za perwersję seksualną, formę zachowania odrzuconą i nie akceptowaną przez społeczeństwo, gdyż nie odpowiada przyjętym i ogólnie uznawanym normom.

Psychologia interpretuje fetyszyzm jako rodzaj zaburzenia na tle psychoseksualnym i przyporządkowuje go do tej samej kategorii, co transwestytyzm oraz ekshibicjonizm. Są to mianowicie zaburzenia natury seksualnej występujące u mniejszości. Przypadki fetyszyzmu stwierdzono dotychczas u mężczyzn.

Leczenie fetyszyzmu

Pierwszym kierunkiem w psychologii, który zajął się leczeniem tego schorzenia, była psychoanaliza. Metoda ta daje pozytywne wyniki, lecz jest bardzo czasochłonna.

Jedną z innych metod leczenia fetyszyzmu jet terapia awersji. Jest to metoda dosyć radykalna, ale efekty leczenia są dużo szybsze, niż przy zastosowaniu psychoanalizy. Na przykład fetyszyście, którego obiektem pożądania są buty, podczas oglądania fetysza podaje się środek wymiotny lub traktuje prądem elektrycznym. Pacjent musi oczywiście wyrazić zgodę na takie metody leczenia. Dodatkowo stosuje się terapię, której celem jest przywrócenie poczucia własnej wartości u pacjenta, godności oraz odnalezienie swojej roli w życiu.

Dalszym celem leczenia jest reorientacja reakcji seksualnych pacjenta. Powinien on nauczyć się odpowiadać na bodźce i sytuacje, które dotychczas wydawały się seksualnie nieatrakcyjne.

Kołatanie serca

2010-02-27T12:31:00.002+01:00

W normalnych warunkach człowiek nie odczuwa bicia serca. Tylko przy bardzo dużym wysiłku fizycznym, przy nagłym przestrachu lub zdenerwowaniu, czy przy określonych zaburzeniach rytmu, czynność serca staje się odczuwalna. Powodem tego jest szybsze i silniejsze kurczenie się mięśnia sercowego. Czujemy to jako kołatanie (palpitacje) serca.

Pojawienie się szybkiej czynności serca bez żadnej z wyżej wymienionych przyczyn jest najczęściej oznaką niegroźnych zaburzeń. W ten sposób mogą się jednak objawiać też poważne choroby serca.

Przyczyny kołatania serca

Kołatanie serca może mieć różne przyczyny. Do najważniejszych należą:

Nerwica serca

Choroba ta ma podłoże nerwicowe i czasami jest określana jako fobia lub dystonia neuro-wegetatywna. Kołatanie serca pojawia się napadowo i trwa od 5 minut do godziny. Odczuwa się wtedy silny lęk i często podwyższa się także ciśnienie tętnicze. Może również wystąpić ból w lewej połowie klatki piersiowej i duszność. Nerwica serca jest jedną z najczęściej występujących chorób psychosomatycznych. Nie jest to niebezpieczna dolegliwość. Jeżeli odpowiednio wcześnie rozpocznie się psychoterapię, choroba na ogół ustępuje.

Zespół hiperkinetyczny

Również ta dolegliwość objawia się kołataniem serca i jest właściwie niegroźna. Hiperkinetyczny oznacza dosłownie "zbyt ruchliwy".

W zespole hiperkinetycznego serca, serce pracuje szybciej niż jest to potrzebne. Najczęściej dolegliwość ta występuje u młodych mężczyzn, którzy oprócz tego mają zupełnie zdrowe serce.

Nie ustalono jeszcze konkretnej przyczyny zespołu hiperkinetycznego. Na ogół objawy ustępują po pewnym czasie samoistnie.

Nadczynność tarczycy

W tym wypadku występowanie kołatania serca ma podłoże organiczne. Hormony tarczycy produkowane w nadmiernej ilości pobudzają serce do szybszej i silniejszej pracy, niż jest to potrzebne.

Towarzyszą temu objawy nerwicowe, spadek wagi ciała oraz nadmierne pocenie się. Terapia polega w tym przypadku na leczeniu choroby podstawowej.

Nierówne bicie serca

Niektóre zaburzenia rytmu serca pochodzenia komorowego objawiają się jako krótkotrwałe serie szybkich uderzeń. Świadczy to o występowaniu tzw. przedwczesnych skurczy, które zakłócają rytm. Mogą one występować sporadycznie lub regularnie nawracać.

Jeżeli objawy te występują często, wymaga to przeprowadzenia badań lekarskich. Często jest to związane z niegroźnym schorzeniem, ale może oznaczać również poważną chorobę serca.

Gorączka

Podwyższony puls jest naturalną reakcją organizmu na wysoką temperaturę. Świadczy o prawidłowej i zdrowej reakcji chorego na gorączkę i nie powinno być powodem do niepokoju.

Używki

Kołatanie serca może być spowodowane spożyciem dużych ilości kofeiny, nikotyny, alkoholu i kokainy.

Zapobieganie kołataniu serca

Jeżeli pojawi się kołatanie, należy położyć się lub usiąść, aby odciążyć pracę serca.
Trening autogeniczny lub inne metody pozwalające rozluźnić się mogą pomóc.
Występowanie kołatania serca po dużym wysiłku lub zdenerwowaniu jest całkowicie normalne i nie wymaga żadnych zabiegów.

Właściwa pielęgnacja noworodka

2010-02-27T00:19:00.001+01:00

Dziecko po urodzeniu, w pierwszych tygodniach i miesiącach życia, potrzebuje przede wszystkim intensywnej pielęgnacji. Mały organizm nie potrafi się jeszcze bronić przed zarazkami. Dlatego tak wielką rolę odgrywa ochrona przed chorobami właśnie poprzez właściwą pielęgnację.

Zapobieganie zakażeniom u noworodka

U noworodka uwagę trzeba poświęcić przede wszystkim pielęgnacji rany po odcięciu pępowiny. Jak długo matka pozostaje w szpitalu, wszystkie zabiegi pielęgnacyjne przeprowadzają pielęgniarki i lekarze w szpitalu. Potem całą opiekę i pielęgnację niemowlęcia przejmują rodzice, głównie matka.

Powstała po odcięciu pępowiny rana stanowi dla bakterii bardzo dobre, a dla noworodka niebezpieczne podłoże. Musi być ona troskliwie pielęgnowana, bowiem tylko w ten sposób można zapobiec infekcjom pępka. Ranę należy chronić sterylnym kawałkiem gazy albo wyjałowionym opatrunkiem. Przed wymianą opatrunku należy starannie umyć ręce. Porządne mycie z zasady wystarczy; kto chce być zupełnie pewny, może wysterylizować dłonie specjalnym środkiem aptecznym.

Zawilgocony kawałek gazy należy ostrożnie zdjąć, ranę przypudrować i przykryć czystą gazą.

Opatrunek należy wymieniać przy każdym przewijaniu, to znaczy pięć, do sześciu razy dziennie i tak długo, aż rana nie będzie zupełnie sucha. Po około dziesięciu dniach rana powinna się zagoić. W przeciwnym wypadku trzeba koniecznie udać się z dzieckiem do lekarza.

Ochrona skóry noworodka

Płynne i stałe wydaliny niemowlęcia tworzą razem amoniak, który jest substancją żrącą. Może ona uszkodzić skórę niemowlęcia i uczynić ją podatną na infekcje. Pieluchy należy dlatego zmieniać możliwie często, co najmniej co cztery godziny. Rytm ten należy zmieniać i dostosowywać do potrzeb niemowlęcia: przewijać wtedy, kiedy tylko się zmoczy.

Mycie

Mokre pieluchy trzeba bezzwłocznie zmienić na suche, a okolicę odbytu starannie oczyścić. Nadaje się do tego ciepła woda; pośladki i pachwiny niemowlęcia można także czyścić wacikiem albo kawałkiem gazy, zwilżonym oliwką dla niemowląt. Dermatolodzy ostrzegają przed zbyt częstym używaniem mydła - niszczy ono naturalną warstwę ochronną skóry, a to z kolei ułatwia przedostawanie się bakterii.

Gdy skóra jest już czysta, trzeba ją przypudrować, albo posmarować kremem. Wystarczy cienka warstwa, powietrze powinno docierać do skóry bez przeszkód.

Oliwki i pudru nigdy nie wolno stosować razem, w przeciwnym razie tworzą się gródki, które pod pieluchą drażnią skórę.

Pielęgnacja oczu i uszu noworodka

Oczy i uszy, podobnie jak dziurki do nosa, należy czyścić wilgotną myjką. Trzeba uważać, żeby nie czyścić tych otworów zbyt głęboko. Nie używać wacików na patyczkach, gdyż łatwo wtedy wepchnąć brud głębiej do przewodu słuchowego, czy nosa.

Pieluszkowe zapalenie skóry u noworodka

Mimo starannej pielęgnacji, w okolicy odbytu może dojść do pieluszkowego zapalenia skóry. Można temu zapobiec poprzez częstą zmianę pieluch.

Należy też uważać, żeby pieluszek nie wiązać zbyt mocno i nie krępować w ten sposób ruchów niemowlęcia. Nie wolno lekceważyć pieluszkowego zapalenia skóry: może ono doprowadzić do infekcji bakteryjnych albo grzybiczych.

Niemowlęciu trzeba możliwie często pozwalać na swobodne machanie nóżkami, bez pieluchy. W ten sposób zapewnia się dostęp powietrza do skóry i wszelkie podrażnienia lepiej się goją. Podrażnioną skórę należy ostrożnie oczyścić oliwką, przetrzeć wacikiem zamoczonym np. w rumianku i pozwolić wyschnąć na powietrzu.

Dopiero potem można założyć czystą pieluchę. Jeżeli jednak zapalenie jest silne, albo pojawia się często, należy iść z dzieckiem do lekarza.

Kąpiel niemowlęcia

Skóra niemowlęcia nie potrafi tak szybko jak skóra dorosłego człowieka odnawiać swojego płaszcza ochronnego z naturalnych baterii kwasu mlekowego. Częsta kąpiel wysusza skórę, co ułatwia dostęp wszelkim zarazkom. W kąpieli skórę niemowlęcia trzeba chronić specjalnym natłuszczającym płynem do kąpieli dla niemowląt.

Należy być ostrożnym ze stosowaniem pianek do kąpieli. Niszczą one warstwę ochronną skóry, co także może powodować jej podrażnienie i pękanie.

Niemowlę absolutnie nie musi być kąpane codziennie. Na ogół wystarczą dwie, trzy kąpiele w tygodniu.

Bolesne oddawanie moczu

2010-02-25T23:46:00.003+01:00

Podrażnienie bądź zapalenie cewki moczowej lub pęcherza powoduje ból podczas oddawania moczu, w momencie przepływania moczu przez chore miejsce.

Najczęściej odczuwalny jest ból w postaci pieczenia, kłucia lub ucisku, który może być tak silny, że chory odruchowo lub celowo przestaje oddawać mocz. Jednocześnie nieustannie występuje bardzo silne parcie na pęcherz moczowy i potrzeba oddawania moczu.

Przyczyny bolesnego oddawania moczu

Najczęściej przyczyną bólu są infekcje (stany zapalne) narządów układu moczowego.

Infekcje u kobiet

Infekcje narządów moczowych występują częściej u kobiet niż u mężczyzn, gdyż cewka moczowa kobiety ma tylko kilka centymetrów długości i posiada ujście bezpośrednio przed pochwą. W związku z tym zapalenia narządów rodnych, urazy związane z pożyciem seksualnym lub porodem odgrywają znaczną rolę w wystąpieniu tego typu infekcji. Zakażenia wywołują gonokoki, bakterie, grzyby lub inne mikroorganizmy pochodzące z pochwy lub obszaru analnego (odbytu).

Infekcje u mężczyzn

Infekcje pęcherza i cewki moczowej u mężczyzn mogą być wynikiem chorób wenerycznych. Jednak jeszcze częściej przyczyną bolesnego oddawania moczu są u nich stany zapalne nerek, miedniczek nerkowych, cewki lub pęcherza moczowego. Stany zapalne często prowadzą do wystąpienia objawów ogólnych infekcji, gdyż zarazki chorobotwórcze mają ułatwiony dostęp do osłabionych zapaleniem błon śluzowych narządów moczowych.

Bolesne oddawanie moczu może również towarzyszyć kamieniom nerkowym lub pęcherza moczowego, zwłaszcza wtedy, gdy kamień utknie w cewce moczowej i uniemożliwi swobodny przepływ moczu. Oprócz tego kamienie podrażniają narządy moczowe i wywołują stany zapalne.

Inną przyczyną bolesnego oddawania moczu mogą być nowotwory narządów moczowych. Początkowo ból występuje tylko podczas oddawania moczu, później stale.

Wykrywanie nieprawidłowości w oddawaniu moczu

Lekkie pieczenie podczas oddawania moczu nie zawsze musi być objawem choroby. Ból może pojawić się po długotrwałym przetrzymywaniu moczu, podczas opróżniania pęcherza pierwszy raz po przebudzeniu się oraz po stosunku. O nieprawidłowościach można mówić dopiero wtedy, gdy pieczenie lub ból utrzymują się do końca oddawania moczu lub występują każdorazowo.

Samodzielne zapobieganie bolesnemu oddawaniu moczu

Należy unikać przeciągów szkodliwych dla nerek, narządów moczowych i rodnych znajdujących się w podbrzuszu oraz nie siadać na zimnym podłożu, gdyż zwiększa to podatność wrażliwych na choroby narządów moczowych.

Chorobom wenerycznym można zapobiegać między innymi stosując prezerwatywy podczas stosunków seksualnych z partnerem.

Oprócz tego należy pamiętać o codziennej higienie intymnej i pić dużo płynów (dziennie co najmniej 2l), gdyż wspomaga to pracę nerek.

Leczenie bolesnego oddawania moczu

Bolesne oddawanie moczu jest często symptomem poważnej choroby, którą należy leczyć. W przypadku, gdy przyczyną jest obecność kamieni w drogach moczowych, stosuje się środki rozkurczające, które usuwają napięcie mięśni moczowodów. Mięśnie rozkurczają się, dzięki czemu chociaż te najmniejsze kamienie mogą przedostać się na zewnątrz przez drogi moczowe.

Infekcje (stany zapalne) dróg moczowych lub nerek leczy się za pomocą antybiotyków i środków przeciwzapalnych.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Bolesne oddawanie moczu jest poważnym symptomem, którego nie wolno lekceważyć, gdyż może sygnalizować ciężką chorobę. Już przy pierwszych objawach należy udać się do lekarza urologa.

Jak postąpi lekarz?

W sposób bezbolesny pobierze wymaz z cewki moczowej, który zostanie poddany analizie na obecność bakterii i innych drobnoustrojów chorobotwórczych. Dalsze możliwe badania to prześwietlenie rentgenowskie, endoskopia, USG oraz analizy krwi. Badania te mają w niektórych przypadkach charakter uzupełniający.

U każdego pacjenta wykonuje się analizę próbki moczu, gdyż na podstawie jego składu, lekarz może wyciągnąć wnioski o przyczynie choroby.

Kości

2010-02-25T23:06:00.003+01:00

U kręgowców i u człowieka kości tworzą szkielet ciała. Do nich przyczepiona jest większość mięśni. Po zębach kości są najmocniejszymi elementami budowy ciała. Służą one nie tylko jako rusztowanie, ale również jako ochrona wewnętrznych narządów ciała. Najlepszym przykładem są kości czaszki, które chronią mózg oraz kręgi osłaniające delikatny rdzeń.

Zapobieganie krzywicy kości

Niedobór witaminy D może spowodować u noworodków i małych dzieci zaburzenia w gospodarce fosforanowapniowej. Prowadzi to do niedostatecznego uwapnienia kości, które stają się miękkie. Chorobę tę nazywamy krzywicą. Aby nie dopuścić do jej rozwoju, wszystkie niemowlęta obecnie otrzymują profilaktycznie witaminę D w postaci kropli.

Budowa kości

Wszystkie kości ciała zbudowane są zasadniczo tak samo. Od zewnątrz są otoczone mocną warstwą łącznotkankową, czyli okostną. Poprzez okostną kość jest odżywiana. Kieruje ona również przyrostem kości na grubość.

Pod okostną znajduje się właściwa tkanka kostna. W zależności od układu, jaki tworzą blaszki kostne, może występować w postaci istoty zbitej (na powierzchni kości) lub gąbczastej. Składa się ona przede wszystkim z kolagenu, giętkiej i elastycznej substancji białkowej. Pomiędzy jej włóknami odkładają się nieorganiczne związki wapnia (macierz kostna). To właśnie tkance kostnej kość zawdzięcza swoją wyjątkową wytrzymałość. Może ona udźwignąć obciążenie 10 kg na milimetr kwadratowy i nacisk 15 kilogramów na milimetr kwadratowy.

We wnętrzu kości znajduje się szpik kostny. Występuje on w dwóch postaciach: żółty, tłuszczowy szpik kostny i czerwony, produkujący komórki krwi.

Wzrost kości

Tworzenie kości rozpoczyna się już w życiu płodowym dziecka. Część z nich powstaje bezpośrednio z przekształcenia tkanki łącznej, inne natomiast rozwijają się z wykształconej wcześniej chrząstki. Do pierwszej grupy należą na przykład kości czaszki, obojczyki oraz szczęka i żuchwa. W drugiej grupie znajdują się żebra, kręgosłup, mostek, wszystkie kości rąk i nóg oraz inne.

Kości długie przyrastają wzdłuż dzięki chrząstkom wzrostu, które znajdują się na obu końcach. Pogrubienie trzonu kości zależne jest od okostnej. Kości rosną u mężczyzny do około 21 roku życia, u kobiet do 18 roku życia.

Rodzaje kości

Kości można podzielić ze względu na ich kształt. Rozróżnia się:

Kości długie (w kształcie rury)
Kości płaskie (szerokie)
Kości krótkie
Kości różnokształtne

Kości długie

Kończyny dolne i górne zbudowane są głównie z kości długich. Część środkowa tych kości, czyli trzon składa się ze zwartej substancji (istoty zbitej), w środku której znajduje się jama szpikowa z żółtym szpikiem tłuszczowym. Oba końce (nasady) zbudowane są z cienkiej warstwy istoty gąbczastej, otoczonej grubszą warstwą istoty gąbczastej. Powierzchnie stawowe pokryte są chrząstką szklistą. W nasadach znajduje się czerwony szpik kostny, odpowiedzialny za tworzenie komórek krwi.

Kości płaskie

Do tej grupy zaliczamy łopatki, kości miednicy i większość kości czaszki. Kości płaskie zbudowane są z blaszki zewnętrznej i wewnętrznej o strukturze kości zbitej. Pomiędzy nimi leży cienka warstwa kości gąbczastej, czyli śródkoście. W niej znajduje się czerwony szpik kostny.

Kości krótkie

Do kości krótkich zaliczamy na przykład kręgi oraz kości dłoni i stóp. Chociaż najczęściej ich budowa przypomina strukturę kości długich, nie zawierają one żółtego, lecz tylko czerwony szpik kostny.

Kości różnokształtne

W tej grupie znajdują się kości, których nie można zaklasyfikować do pozostałych grup.

Kości słuchowe

Szczególnym rodzajem kości są kości ucha środkowego. Są to przede wszystkim kosteczki słuchowe: młoteczek, strzemiączko i kowadełko. Ich rozmiar jest bardzo mały. Łączą się pomiędzy sobą stawami. W ten sposób mogą wypełniać swoje zadanie polegające na wzmocnieniu drgań błony bębenkowej.

Szkielet

Szkielet jest rusztowaniem dla całego organizmu. Jego kształt ma istotny wpływ na zewnętrzny wygląd człowieka. Medycznie szkielet określa się jako bierny aparat ruchowy, w przeciwieństwie do aktywnego, który składa się z mięśni.

Dzięki istnieniu stawów, połączeń między kośćmi, szkielet może się poruszać. Niektóre kości są połączone elastycznymi chrząstkami, należą do nich między innymi kręgosłup i żebra.

Stawy

Stawem nazywamy ruchome połączenie dwóch kości. Im więcej stawów, tym bardziej jest giętka. Typowym przykładem może być ręka.

Drugą ważną funkcją szkieletu jest ochrona narządów wewnętrznych. Czaszka na przykład otacza mózg, a kręgosłup - rdzeń kręgowy. Klatka piersiowa ochrania przed urazami serce, płuc, wątrobę i śledzionę.

Budowa szkieletu

Poniżej prezentujemy przegląd poszczególnych fragmentów szkieletu wraz z opisem ich budowy oraz funkcjami, które pełnią w organizmie.

Czaszka

Mózgoczaszka składa się ze sklepienia i podstawy. Tworzy puszkę kostną otaczającą mózg. Do czaszki mózgowej zaliczamy również 3 kostki słuchowe.

Kręgosłup

Składa się on z 7 kręgów szyjnych, 12 kręgów piersiowych i 5 kręgów lędźwiowych oraz kości krzyżowej i ogonowej. Kręgosłup elastyczność swoją zawdzięcza 23 krążkom międzykręgowym.

Pas barkowy

Składa się on z dwóch łopatek i dwóch obojczyków połączonych luźno za pomocą mięśni i wiązadeł z tułowiem. Trójkątne łopatki w górnym rogu maja wykształconą panewkę stawową.

Ramiona i dłonie

Kość ramienna jest połączona poprzez staw łokciowy z kością łokciową i promieniową. Przegub dłoni składa się z wielu drobnych kostek. Poprzez nadgarstek i kości śródręcza dłoń kończy się palcami.

Klatka piersiowa

Składa się ona z dwunastu kręgów, dwunastu par żeber oraz mostka. Mostek jest bezpośrednio połączony z siedmioma górnymi parami żeber.

Miednica

Miednica składa się z mocnych i szerokich kości. Łączy ona tułów z kończynami dolnymi. Po obydwu jej stronach zostały wykształcone panewki stawów biodrowych. Miednica u kobiet jest znacznie szersza niż u mężczyzn.

Nogi i stopy

Podczas gdy udo składa się tylko z jednej grubej kości - kości udowej, podudzie zbudowane jest z kości piszczelowej, podtrzymywanej przez kość strzałkową. Staw kolanowy chroni rzepka. Kończyny dolne połączone są z tułowiem dwoma stawami krzyżowo-biodrowymi oraz spojeniem łonowym.

Dzięki łukowatemu kształtowi stopy, może ona dźwigać cały ciężar ciała, mimo iż zbudowana jest z lekkich kości.

Największe i najmniejsze kości

Największą i najsilniejszą kością jest kość udowa. U dorosłego mężczyzny osiąga ona długość 50 cm i wytrzymuje obciążenie 750 kg. Najmniejszymi kośćmi są kostki słuchowe, ale nie należą one ściśle do kostnego aparatu słuchowego. Zaraz po nich ostatnie miejsce pod względem wielkości zajmuje kość grochowata nadgarstka.

Pokwitanie

2010-02-25T16:49:00.003+01:00

Mianem pokwitania określa się okres wykształcania się u chłopców i dziewcząt drugorzędnych cech płciowych oraz osiągnięcia dojrzałości płciowej. W okresie dojrzewania ustala się także równowaga hormonalna, w związku z tym następuje bardzo dynamiczny rozwój całego organizmu, wszystkich narządów i tkanek.

U dziewcząt pojawia się pierwsza miesiączka, najbardziej kobieca cecha dojrzewania płciowego; są zdolne do zajścia w ciążę. U chłopców osiągających dojrzałość płciową narządy płciowe zaczynają produkować nasienie; stają się oni zdolni do zapłodnienia.

Wieku rozpoczęcia pokwitania nie można dokładnie ustalić, zależy on bowiem od bardzo wielu czynników, m.in. od szerokości geograficznej. Obserwuje się również, że od czasu I Wojny Światowej wiek rozpoczęcia pokwitania stale się obniża. Dziewczęta wchodzą w ten okres wcześniej niż chłopcy.

Pokwitanie przypada u dziewcząt a około 11-16 lat, zaś chłopcy zaczynają osiągać dojrzałość płciową przeciętnie w wieku 12-17 lat. Należy jednak pamiętać, że u obu płci występują pod tym względem stosunkowo duże różnice osobnicze.

Dolegliwości okresu pokwitania

Zmiany hormonalne u dorastającej młodzieży wywołują typowe dolegliwości okresu pokwitania: twarz może być oszpecona przez trądzik młodzieńczy, wobec którego jest się bezradnym; podczas mutacji mogą wystąpić problemy z głosem. Takie objawy mogą wywoływać gwałtowne reakcje psychiczne, z tendencjami samobójczymi włącznie. Odpowiedzialni rodzice powinni więc poświęcić wtedy swojemu dziecku dużo czasu i porozmawiać z nim o jego problemach.

Rozwój fizyczny w okresie pokwitania

U dziewcząt zaczynają pojawiać się wtórne cechy płciowe. Najpierw pojawia się u nich owłosienie łonowe, a nieco później także owłosienie pachowe. Stopniowo też zaczynają powiększać się piersi, osiągając w końcowym okresie dojrzewania ostateczny kształt i pełny rozwój. Poza tym sylwetka dziewczynki zaczyna nabierać typowych kobiecych kształtów.

Na okres pokwitania przypada także ostatni, intensywny okres szybkiego wzrostu, tak zwany skok pokwitaniowy. W Europie Środkowej przeciętny wzrost dziewcząt na początku okresu pokwitania to 145 cm, a pod koniec osiągają średnio 166 cm wzrostu. Pomiędzy dwunastym a piętnastym rokiem życia narządy płciowe są na tyle dojrzałe, że u dziewcząt pojawia się pierwsza miesiączka.

U dojrzewających chłopców owłosienie łonowe pojawia się około dwunastego roku życia. Zarost i owłosienie pod pachami pojawiają się nieco później. Narządy płciowe - jądra i prącie powiększają się i stopniowo całkowicie dojrzewają. W okresie pokwitania chłopcy przechodzą mutację głosu, mają też pierwsze wzwody i wytryski nasienia.

Od około czternastego roku życia chłopcy zaczynają szybko rosnąć, dorastając przeciętnie ze 158 cm do 180 cm. Rozwija się u nich też typowo męska sylwetka ciała.

Naśladownictwo w okresie pokwitania

O ile wcześniej rodzice byli dla dziecka głównym wzorem do naśladowania, to w okresie pokwitania pojawiają się inni "idole". Są to zazwyczaj popularni muzycy lub aktorzy. Takie uwielbienie ma niejednokrotnie podtekst seksualny i uczuciowy i objawia się platoniczną miłością do idola.

Rozwój psychiczny w okresie pokwitania

Dojrzewanie to okres, w którym młody człowiek musi odnaleźć się w pełnej roli - mężczyzny lub kobiety. Musi nauczyć się samodzielności i podejmowania własnych decyzji. Poza tym czeka go również uporanie się ze swoim rozwojem płciowym i nauczenie się odpowiedzialności w związku partnerskim i kontaktach seksualnych.

Zadania te wywołują uczucia niepewności i zagubienia. U dojrzewającej młodzieży pojawiają się skrajne nastroje i zachowania. Często występują stany depresyjne, a niejednokrotnie nawet myśli samobójcze. W porównaniu z innymi grupami wiekowymi procent prób samobójczych jest u młodocianych stosunkowo wysoki.

O ile wcześniej dzieci są nastawione raczej na kontakty z rówieśnikami własnej płci, o tyle teraz pojawia się zainteresowanie płcią przeciwną, tworzą się pierwsze związki uczuciowe.

Partnerstwo i seksualność w okresie pokwitania

Na okres pokwitania często przypadają pierwsze doświadczenia seksualne. Młody człowiek wypróbowuje różne techniki seksualne - od pettingu po pełny stosunek płciowy. Rodzice powinni więc, najpóźniej w momencie, kiedy ich dziecko wkracza w okres pokwitania, porozmawiać z nim na temat seksu. Wyjaśnić znaczenie seksualności, ale również zwrócić uwagę na konieczność odpowiedzialnego podejścia do życia seksualnego.

Zadania rodziców w okresie pokwitania

Dla rodziców okres pokwitania ich dzieci często bywa bardzo trudny. Muszą oni zrozumieć i zaakceptować, że więzy dziecka z domem rodzinnym powoli zaczynają rozluźniać się i że w końcu pójdzie ono własną drogą.

Z drugiej strony rodzicom zależy, aby droga, jaka dziecko wybiera, nie była zła. Dlatego też często wybuchają kłótnie, np. o czas powrotu do domu lub spędzanie wakacji z chłopakiem czy dziewczyną. W okresie pokwitania wielu młodych ludzi popełnia nieprzemyślane wykroczenia takie jak kradzieże, pobicia, czy nadużywanie alkoholu.

Do wszystkich tych problemów rodzice powinni ustosunkować się ze zrozumieniem i miłością. Dziecko zawsze powinno czuć się kochane i akceptowane, nawet jeśli się przed tym broni.

Gorączka

2010-02-25T16:21:00.004+01:00

Przy temperaturze ciała wynoszącej od 38 do 39 stopni C mówimy o gorączce umiarkowanej, która najczęściej jest już oznaką stanu chorobowego. Jeśli sięga ona 40,5 stopnia C mamy do czynienia z wysoką gorączką. Natomiast temperatura ciała przekraczająca 40,5 stopnia C wskazuje już na niebezpieczne przegrzanie organizmu. Jest to tzw. hipertermia. Również duży wysiłek fizyczny może spowodować wzrost temperatury ciała do 39 stopni C. Nie jest to jednak stan chorobowy.

Gorączka nigdy nie występuje bez powodu

Gorączka sama w sobie nie jest chorobą lecz jej objawem, wskazującym na wystąpienie zapalenia, infekcji, zatrucia lub innych chorób. Towarzyszą jej często gęsia skórka, dreszcze, rozpalenie skóry i pocenie się. Łatwiej niż dorośli pocą się dzieci, u których czasem pojawiają się tzw. drgawki gorączkowe. Najczęściej jest to objaw zupełnie niegroźny, choć może również wskazywać na obecność niebezpiecznych chorób, np. zapalenia opon mózgowych.

Mierzenie temperatury

Temperaturę ciała można mierzyć w odbytnicy (rektalnie), w ustach (oralnie) lub pod pachą. W przypadku pomiaru wykonanego pod pachą, termometr wskazuje około 0,3 stopnia C do 0,5 stopnia C niższą temperaturę, niż w przypadku pozostałych metod. Czas trwania pomiaru przy użyciu mniej nowoczesnych termometrów powinien wynosić od 5 do 10 minut.

Rola gorączki

Za pomocą gorączki organizm walczy z chorobą. Dlatego też - pod warunkiem, że nie jest ona niebezpiecznie wysoka - w zasadzie nie zwalcza się samej gorączki, lecz przyczynę choroby. Wysoka gorączka bardzo obciąża układ krążenia, ponieważ wzmaga pracę serca. Zniszczeniu ulegają przy tym składniki komórek oraz niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu białka. W stanach gorączkowych ważną rzeczą są częste pomiary temperatury, ponieważ wyznaczona krzywa gorączkowa pozwala lepiej ocenić przebieg choroby.

Postępowanie w stanach gorączkowych

Wysoką gorączkę można zbić stosując zimne, często odświeżane okłady łydek.
U dzieci objawy gorączki są silniejsze niż u dorosłych. Gdy dziecko ma nawet lekko tylko podwyższoną temperaturę (od 37,5 do 37,9 C), powinno się ją kontrolować rano i wieczorem.
Jeśli gorączce towarzyszy pocenie się, oznacza to zazwyczaj, że gorączka ustępuje. Proces ten można przyśpieszyć okrywając chorego kocem oraz podając mu duże ilości najlepiej ciepłych płynów. Tę metodę stosuje się wówczas, gdy pacjent nie ma problemow z układem krążenia.
Lekarz może również przepisać środek przeciwgorączkowy.
W przypadku wystąpienia gorączki nie należy działać na własną rękę, zużywając na przykład pozostałości leków, które brało się przy innej okazji. Utrudni to później lekarzowi postawienie właściwej diagnozy.

Ciekawość

2010-02-25T14:26:00.003+01:00

"Ciekawa jestem, co wujek Stefan ma do opowiedzenia o swojej podróży do Indonezji", "Gapie utrudniali prowadzenie akcji ratowniczej". Dwa aspekty tej samej właściwości człowieka, który z natury jest ciekawy. Ciekawość niekiedy bywa nawet nazywana podstawową potrzebą człowieka. Warto jednak najpierw ustalić samo pojęcie ciekawości:

Ciekawość pozwala nam zaspokoić nasz pęd do wiedzy i pragnienie odmiany. Gdyby jej nie było, nasz cywilizacja wyglądałaby inaczej, a przedszkolanki, nauczyciele i dziennikarze byliby bezrobotni. Ciekawość jest więc czymś całkiem naturalnym, ponieważ dzięki niej dowiadujemy się i uczymy się nowych rzeczy. Dotyczy to dzieci zadających mnóstwo pytań, ale także dorosłych w każdym przedziale wiekowym.

Szkodliwa ciekawość

Naturalną ciekawość powinno się zaspokajać w sposób "dający się zaakceptować społecznie" - za pomocą mediów (książek, internetu, telewizji), albo taktownie pytając. Ciekawskim jest ten, kto czyni to nie zwracając uwagi na uczucia innych. Wścibskość - nieżyczliwe zainteresowanie sprawami innych ludzi jest już rzeczą bardzo uciążliwą i często obraca się przeciwko nam. O chorobliwej ciekawości świadczy posługiwanie się lornetką, kamerą wideo lub urządzeniami podsłuchowymi, za pomocą których chcemy wejść w życie innych.

Negatywne znaczenie ciekawości

Ciekawość staje się uciążliwa i należy ją oceniać jako coś złego, jeżeli ktoś interesuje się sprawami, które nie powinny go obchodzić, lub gdy zainteresowanie to przeszkadza bądź wręcz szkodzi innym.

Osoba zaglądająca do cudzych szaf, narusza intymność innych ludzi. Ktoś, kto po wypadku drogowym zatrzymuje się po drugiej stronie ulicy albo jadąc zwalnia tylko po to, aby zaspokoić swoją ciekawość, nie tylko blokuje ruch, lecz często utrudnia niesienie pomocy.

Tego rodzaju ciekawość nie wnosi do naszego życia niczego nowego. Nie dowiadujemy się niczego, co posunie nas do przodu albo wzbogaci duchowo.

Granice ciekawości

Jeżeli prawdą jest to, że ciekawość należy do naszych podstawowych potrzeb, to należy też pamiętać o tym, że potrzeba ta, jak wszystkie inne, nie może zostać zaspokojona zawsze i w każdym miejscu. Jej granice są tam, gdzie ciekawość może stać się niebezpieczna. Dzieciom na przykład nie pozwolimy na zaspokojenie ciekawości przez dotykanie rozpalonej płyty kuchennej. Nie wejdziemy też na teren, na którym mogą znajdować się niewypały z czasów wojny.

Istnieją też bariery społeczne. Swoją ciekawość należy poskromić wówczas, gdy z jej powodu moglibyśmy kogoś zranić. Tak, jak każdy człowiek ma prawo do prywatności, każdy też powinien zadać sobie trud respektowania prywatności innych ludzi. Chcąc zaspokoić ciekawość, powinniśmy zawsze pomyśleć o ewentualnych konsekwencjach dla nas i innych.

Ciekawość a prawo

Warto pamiętać, że niektóre zachowania wypływające z potrzeby zaspokojenia ciekawości mogą w konsekwencji stać się naruszeniem prawa. Tak jest, gdy przechodnie lub przejeżdżający kierowcy zatrzymują się i "gapią", zamiast udzielić pomocy. Przekraczają oni nie tylko granice cudzej prywatności, ale przede wszystkim popełniają przestępstwo z powodu zaniechania udzielenia pomocy lub utrudniania niesienia pomocy przez ekipę ratowniczą.

Zachowanie takie niełatwo jest wytłumaczyć, być może jest pozostałością po naszych zwierzęcych przodkach. Dobrze jest jednak być świadomym, że prawo i kultura wymaga od nas czegoś więcej.

Powstawanie ciekawości

Ciekawość powstaje przede wszystkim z głodu informacji, ale także z powodu informacji niepełnej. Ciekawość może być też sprowokowana. Na przykład z powodzeniem wykorzystują ją w swojej pracy ludzie reklamy. Na wystawach sklepowych można znaleźć informacje o "ofertach specjalnych", które zachęcają nas, abyśmy sprawdzili, co takiego można tam taniej kupić.

Jeżeli byłoby napisane "Sweter za jedyne 79 złotych", wiedzielibyśmy już wszystko, co chcielibyśmy wiedzieć. Nie byłoby wówczas powodu do sprawdzania ofert specjalnych.

Na podobnej zasadzie zajmują nas plotki - które z reguły mają postać niepełnych, lakonicznych sformułować - chcemy wiedzieć więcej, wszystko - bo może nas dotyczyć...

Postępowanie z ciekawskimi

Ciekawość bliźnich wzniecają też ludzie, którzy stale milcząc niczego nie zdradzają na swój temat. Taka "tajemniczość" bywa zręcznym, świadomym "chwytem", kiedy chce się wzbudzić czyjeś zainteresowanie - na przykład przy pierwszym spotkaniu kobiety i mężczyzny. Jednak i nieświadoma, i mająca na celu zamaskowanie czegoś tajemniczość, może spowodować plotki i pomówienia. Ludzie będą bowiem zawsze próbować zaspokoić swoją ciekawość. Różny może być tylko sposób, w jaki będą to robić.

Dlatego jedyną rozsądną wydaje się być rada; nie ukrywaj zbyt dużo informacji, lecz powiedz dokładnie tyle, abyś mógł zachować własną prywatność i dać innym poczucie, że darzysz ich zaufaniem.

W razie indagacji można spokojnie stwierdzić, że nie chce się mówić o czymś, lub zwrócić uwagę na to, że pytanie jest nie na miejscu - na przykład dotyczy ono zarobków.

Cukrzyca - Ryzyko dla serca i układu krążenia

2010-02-24T18:24:00.003+01:00

W Polsce jest ponad milion diabetyków (chorych na cukrzycę) a ocenia się, że kolejny milion osób choruje nie wiedząc o tym. Liczba chorych ciągle wzrasta. Cukrzyca oznacza niemałe ryzyko dla serca i układu krążenia. Dlatego diabetycy powinni dostosować tryb życia do zaleceń lekarzy i zrobić wszystko, żeby ryzyko to było jak najmniejsze.

Wczesne rozpoznanie cukrzycy

Wielu ludzi choruje na cukrzycę nie będąc tego świadomym. Tymczasem dla wczesnego rozpoznania choroby wystarczy prosty test paskowy. Po zanurzeniu odpowiedniego paska w moczu można stwierdzić, czy cierpi się na cukrzycę.

Test paskowy można kupić w aptece albo otrzymać od lekarza.

Od czasu do czasu kasy chorych i zespoły opieki zdrowotnej urządzają dni walki z cukrzycą. Wtedy można bezpłatnie zbadać poziom cukru we krwi.

Życie z cukrzycą

Jeżeli lekarz stwierdzi cukrzycę, chory musi zmienić swoje przyzwyczajenia żywieniowe. U dorosłych choroba przebiega stosunkowo łagodnie - właściwie należy głównie przestrzegać diety - u dzieci jednak wiąże się m.in. z przyjmowaniem zastrzyków, ścisłym przestrzeganiem i korygowaniem diety i kontrolowaniem ilości podawanej insuliny. Diabetycy miewają często infekcje dziąseł i zębów, drobne rany i otarcia skóry trudno się goją. Muszą ponadto wykonywać regularnie ćwiczenia fizyczne.

Sposób i ilość przyjmowanego jedzenia podlegają regułom:

Jedzenie trzeba ograniczać tak, żeby nie przytyć.
Zamiast trzech obfitych posiłków należy jeść raczej mniej, za to sześć do siedmiu razy dziennie.
W diecie nie może znaleźć się cukier. Uważać trzeba także na cukier zawarty w takich produktach jak jogurty, dżemy, napoje.
Należy dokładnie kontrolować zawartość tłuszczu w pożywieniu.
Ilość pożywienia trzeba ustalać według planu, korzystać z wagi i starannie odważać składniki.

Problemy socjalne

Chorzy na cukrzycę często mają poczucie, że są ze swoją chorobą pozostawieni sami sobie, a niezbędną samokontrolę odczuwają jako znaczne obciążenie. Dorośli dają się namówić na zjedzenie czegoś niedozwolonego, ponieważ nie mają odwagi mówić otwarcie o chorobie. Dla dzieci "inność" ich diety jest szczególnie ciężka do zniesienia.

Pomoc socjalna

Kasy chorych opłacają pobyt diabetyków na turnusach rehabilitacyjnych i w szpitalach uzdrowiskowych.

Dla dzieci i młodzieży chorych na cukrzycę organizowane są pobyty w specjalistycznych ośrodkach.

W niektórych rodzinach choroba dziecka powoduje problemy, z którymi nie zawsze można poradzić sobie bez wsparcia. Pomocy należy szukać w Poradniach Diabetologicznych, terenowych oddziałach Towarzystwa Przyjaciół Dzieci z Cukrzycą i Centrach Pomocy Rodzinie.

Podczas turnusów rehabilitacyjnych dzieci i ich rodziny są szkolone przez specjalnie przygotowane pielęgniarki edukacyjne, jak radzić sobie z chorobą. Tutaj otrzymują także wsparcie psychologiczne.

Turnusy rehabilitacyjno-szkoleniowe dofinansowują terenowe Centra Pomocy Rodzinie.

Książki kucharskie dla cukrzyków

W księgarniach można znaleźć książki kucharskie z przepisami przygotowanymi specjalnie dla chorych na cukrzycę. Czasem takie przepisy opracowują także producenci syntetycznych środków słodzących i proponują jako bezpłatne broszury.

Pomoc dla cukrzyków

W całej Polsce działają oddziały Polskiego Towarzystwa Stowarzyszenia Diabetyków, które udzielają rad i pomocy. Można tam uzyskać adres najbliższej grupy wsparcia, gdzie diabetycy wspólnie próbują rozwiązywać swoje problemy i uczą się żyć z chorobą.

Polskie Stowarzyszenie Diabetyków wydaje dwa czasopisma dla chorych, zawierające cenne wskazówki, informacje i adresy.

Także Polskie Towarzystwo diabetologiczne prowadzi serwis edukacyjny o cukrzycy.

Wiek szkolny

2010-02-24T01:38:00.001+01:00

Mianem wieku szkolnego określa się okres między rozpoczęciem nauki szkolnej a początkiem pokwitania. U dziewczynek odpowiada to podziałowi wieku od sześciu do jedenastu lat, u chłopców od sześciu do dwunastu.

Jak sama nazwa wskazuje, ważnym elementem tego okresu jest uczęszczanie do szkoły. Konieczność systematycznej nauki, podporządkowanie się rygorom obowiązującym w szkole i stałe kontakty z innymi dziećmi mają duży wpływ na wszechstronny rozwój: fizyczny, umysłowy oraz społeczny.

Traktujmy dzieci poważnie

Dzieci w wieku szkolnym robią wszystko, by uchodzić za dorosłe. Niechętnie zadają się z młodszymi dziećmi, preferują towarzystwo rówieśników lub osób starszych, przejmując wiele zachowań dorosłych. Dlatego konieczne jest poważne traktowanie dziecka i jego potrzeb. W wieku szkolnym kształtuje się ważna umiejętność współżycia z innymi ludźmi oraz postawy moralne i etyczne.

Rozwój fizyczny w wieku szkolnym

Jedną z najbardziej widocznych zmian w wyglądzie fizycznym dziecka w wieku szkolnym jest utrata zębów mlecznych i wykształcenie się uzębienia stałego. Pierwszy mleczny ząb wypada zazwyczaj w drugiej połowie szóstego roku życia.

Na początku wieku szkolnego dzieci rosną raczej wolno; gwałtowne przyspieszenie wzrostu następuje dopiero tuż przed rozpoczęciem okresu pokwitania. Ośmioletnie dziecko ma średnio 130 cm wzrostu; przed rozpoczęciem okresu pokwitania dziewczynki osiągają około 145 centymetrów, chłopcy zaś średnio 152 cm.

Waga ciała (na początku wieku szkolnego wynosi około 21 kilogramów) wzrasta potem do średnio 36 kg u dziewczynek i 40 kg u chłopców.

Od mniej więcej dziesiątego roku życia u dziewczynek zaczyna się wykształcać typowo żeńska sylwetka ciała. Tkanka tłuszczowa zaczyna odkładać się na twarzy i biodrach, dając charakterystyczne kobiece krągłości.

Rozwój psychiczny w wieku szkolnym

W pierwszych latach wieku szkolnego znacznie powiększa się zasób słownictwa używanego przez dziecko. O ile przed wejściem w wiek szkolny dziecko używa mniej więcej 1500 słów, o tyle sześciolatek zna ich już około tysiąc więcej.

Poza tym dziecko wysławia się coraz poprawniej. Przyswaja sobie zasady gramatyki i tworzy określony, indywidualny styl wypowiedzi. Pomijając niektóre subtelne szczegóły i nabyte później upodobania do pewnych sformułowań, można przyjąć, iż z chwilą wkroczenia w wiek pokwitania rozwój mowy już się zakończył.

U dziecka w wieku szkolnym około siódmego roku życia, następuje szybki rozwój myślenia abstrakcyjnego i logicznego. Tym samym coraz rzadziej zdarza się wyłącznie emocjonalne i bezpośrednie przeżywanie konkretnych zdarzeń. Dziecko zaczyna postępować racjonalnie, potrafi przemyśleć swoje przeżycia i wyciągnąć z nich wnioski. Dziecko zaczyna też opierać się na zdobytym już doświadczeniu. Samodzielnie myśląc, powoli uczy się logicznego przewidywania określonych zdarzeń na podstawie pewnych przesłanek oraz znajdowania przyczyn, które doprowadziły do znanych mu skutków.

Normy etyczne i moralne w wieku szkolnym

Wykształcenie się własnych norm etycznych i moralnych przypada najpóźniej na dziewiąty, dziesiąty rok życia. Dziecko na ich podstawie ocenia postępowanie swoje i innych. Wartości te są zazwyczaj przejmowane od rodziców; w późniejszym okresie mogą jednak ulec poważnym zmianom pod wpływem środowiska.

"Reguły gry" w wieku szkolnym

W stosunkach z rówieśnikami dzieci stosują szereg zasad, których nie wolno łamać. Na przykład uzgadniają niektóre gry i zabawy, które przebiegają z zachowaniem określonego rytuału. W ten sposób kształtują się pewne relacje między rówieśnikami, które pozwolą wyznaczyć uniwersalne normy współżycia i postępowania wobec innych ludzi, mające zastosowanie w dorosłym życiu.

Rozwój społeczny w wieku szkolnym

Dzieci w tym wieku, uczęszczają do szkoły, zaczynają bliżej poznawać i interesować się osobami spoza własnej rodziny, chociaż początkowo dotyczy to głównie rówieśników tej samej płci. Sprzyja to zarówno stopniowemu rozwijaniu więzi społecznych, jak i powolnemu uniezależnianiu się od rodziców. Więzi z rodzicami są wciąż bardzo silne, mimo to dziecko odczuwa potrzebę bycia od czasu do czasu samodzielnym i niezależnym. Stąd też wiele dzieci chciałoby na przykład częściej nocować u kolegów i koleżanek.

W swoim postępowaniu dziecko staje się coraz bardziej stanowcze i konsekwentne, wytrwalej dąży do celu. Potrafi dłużej skupić się na danej czynności, na przykład rysując obrazek lub pomagając w czymś rodzicom.

Wspieranie zachowań społecznych

Już ośmiolatki chciałyby czasem pomóc w "poważnych" czynnościach. Pomoc w zmywaniu, nakrywaniu stołu lub zakupach potęguje u dziecka poczucie bycia potrzebnym i ważnym. Rodzice powinni wspierać takie zachowania, nie należy ich jednak bezwzględnie egzekwować. Dziecko w tym wieku może bowiem nie być w stanie sprostać nadmiernym oczekiwaniom.

Padaczka

2010-02-23T14:52:00.001+01:00

Padaczka, zwana również epilepsją to choroba objawiająca się nagłymi napadami drgawek, utratą przytomności i toczeniem piany z ust. Jest to w zasadzie zespół objawów, występujący w wyniku nadmiernego wyładowania komórek nerwowych. Padaczka nie jest chorobą psychiczną.

Przyczyną padaczki mogą być choroby na tle zaburzeń przemiany materii, zaburzeń hormonalnych lub centralnego układu nerwowego oraz choroby i urazy mózgu. W większości przypadków (70%) nie można rozpoznać właściwej przyczyny choroby i określa się ją jako padaczkę samoistną.

Epilepsję leczy się farmakologicznie lub, jeśli jej powodem są nowotwory albo krwiaki, operacyjnie. Celem leczenia jest wyeliminowanie źródła ataków lub przynajmniej ich złagodzenie. Padaczka jest chorobą, która może wystąpić u każdego w każdym wieku (jakkolwiek częściej u dzieci) i dotyczy około 1% populacji. Pojedyncze ataki, nie klasyfikujące się jeszcze jako choroba, występują o wiele częściej. Nie są znane metody zapobiegania chorobie.

Wiedza na temat padaczki

Brak informacji na temat padaczki, sposobów jej leczenia oraz postępowania w przypadku ataku, jest ogromnym utrudnieniem dla chorych i stanowi przeszkodę w procesie ich integracji zawodowej i społecznej. Wciąż jeszcze funkcjonuje wyobrażenie epilepsji jako choroby umysłowej. Takie podejście sprawia, że epileptycy zamykają się w kręgu swojej choroby i nie wykorzystują szans na normalne funkcjonowanie w społeczeństwie.

Z tych względów bardzo potrzebne jest dostarczenie społeczeństwu informacji o padaczce, przyczynach i sposobach jej leczenia. Ważne jest również wskazywanie na trudności, z jakimi często spotykają się zarówno sami chorzy, jak i ich najbliżsi.

Chory na padaczkę, mimo że ogólnie biorąc może prowadzić normalny tryb życia, jest obłożony mnóstwem zakazów i nakazów, które dotyczą zarówno diety, jak i pewnych form spędzania czasu itp. Chory nie może także pracować w niebezpiecznych warunkach, prowadzić samochodu, pływać bez opieki czy wspinać się. Aktywność psychoruchowa jest jednak wskazana.

Pomoc w leczeniu padaczki

Po postawieniu diagnozy lekarz udzieli pacjentowi oraz opiekunowi wskazówek na temat choroby oraz sposobu postępowania w razie ataku. W ciężkich przypadkach można skorzystać z pomocy specjalnych organizacji zajmujących się pacjentami cierpiącymi z powodu epilepsji.

Pomoc dla epileptyków

Zarówno sami chorzy jak i ich najbliżsi mogą skorzystać z porad organizacji, których celem jest pomoc epileptykom, doskonalenie lekarzy oraz dokształcanie specjalistów zajmujących się rehabilitacją pacjentów z epilepsją. Ponieważ problem "wstydliwości" choroby nie dotyczy tylko naszego kraju, zarówno Światowa Organizacja Zdrowia, jak i Międzynarodowa Liga Przeciwpadaczkowa prowadzą kampanie na rzecz pogłębiania wiedzy o tej chorobie w społeczeństwie.

Grupy samopomocy

Na terenie całej Polski organizowane są grupy oferujące pomoc dla chorych na epilepsję i służące radą dla osób z otoczenia pacjenta. Celem tych organizacji jest również szerzenie wiedzy o epilepsji, pomoc w zerwaniu z izolacją oraz integracja chorych w społeczeństwie.

Ciąża urojona

2010-02-22T15:11:00.001+01:00

Zjawisko ciąży urojonej jest fenomenem natury psychologicznej. Mimo, że kobieta nie zaszła w ciążę, to występują u niej wszystkie objawy charakterystyczne dla ciąży.

Dopiero nowoczesne metody badań pozwoliły na szybkie rozpoznawanie ciąży urojonej - wcześniej zdarzały się przypadki kierowania do szpitala kobiet z rzekomo dziewięciomiesięczną ciążą. Przypadki takie notowano zarówno u młodych dziewcząt krótko w okresie dojrzewania, jak również u kobiet starszych, matek kilkorga dzieci.

Przyczyny ciąży urojonej

Objawy ciąży urojonej powstają na tle psycyhiczno-nerwicowym, a samo zjawisko ciąży urojonej jest w psychiatrii zaliczane do zespołów histeriogennych. Kobieta jest przekonana, że zaszła w ciążę, zaczyna mocno wczuwać się w swoją nową rolę, a zachowanie prowadzi do wystąpienia rzeczywistych objawów ciąży.

Fizyczne objawy ciąży urojonej są uwarunkowane hormonalnie, a przyczyny tych zmian mogą mieć różnorodne podłoże. U kobiet starszych przyczyną ciąży urojonej jest często niespełnione pragnienie posiadania potomstwa, u młodszych natomiast jest to swoista reakcja obronna organizmu i strach przed niepożądaną ciążą.

Przyczyną ciąży urojonej może być również tzw. wtórny brak miesiączki (do trzech miesięcy). Na powstawanie tego typu sytuacji mogą mieć wpływ zaburzenia emocjonalne lub seksualne, wystąpienie konfliktowych sytuacji i stresujących okoliczności, np. rozłąka z rodziną. Ciąża urojona może być również specyficzną reakcją obronną organizmu przed osiągnięciem dojrzałości płciowej.

Przebieg ciąży urojonej

Ciąża urojona może wykazywać bardziej lub mniej wyraziste symptomy. Kobieta przestaje miesiączkować, brzuch powiększa się, biust staje się pełniejszy - sutki wypełniają się siarą i wykazują typowe dla ciąży zmiany barwnikowe. Kobieta przybiera na wadze i z czasem rzekomo odczuwa coraz bardziej intensywne ruchy płodu.

Zdarzają się także ekstremalne przypadki, kiedy dochodzi nawet do "porodu" - kobieta odczuwa klasyczne bóle porodowe, które kończą się... niczym, nie licząc wstydu.

Leczenie ciąży urojonej

Obecnie lekarz bardzo szybko potrafi rozpoznać ciążę urojoną. Mogą to wykazać rutynowe badania takie, jak: EKG, USG oraz analiza hormonalna. Na ich podstawie ginekolog stwierdzi, że ma do czynienia z przypadkiem ciąży urojonej.

Opieka nad pacjentką z objawami ciąży urojonej należy do ginekologa, mimo, że fenomen ten występuje na tle zaburzeń psychicznych. Lekarz musi zbadać przyczyny wystąpienia tego zjawiska u danej pacjentki i zająć się bardziej kwestią jej zdrowia psychicznego niż fizycznego.

Lekarz musi delikatnie wyjaśnić kobiecie zjawisko ciąży urojonej, porozmawiać szczerze o przyczynach dotyczących jej indywidualnego przypadku.

U większości pacjentek już sama rozmowa z lekarzem sprawia, że symptomy ciąży urojonej cofają się. Jeśli kobieta jest nadal przekonana o swojej ciąży, wówczas konieczna jest psychoterapia pod okiem psychoterapeuty, połączona zazwyczaj z leczeniem farmakologicznym. Pod wpływem środków hormonalnych dochodzi do krwawienia i wszystko powraca do normy.

Nie powinno się mylić przypadków ciąży urojonej z objawami, które występują niekiedy u bliźniaczek, kiedy jedna z nich jest w ciąży.

Groźba nawrotów ciąży urojonej

Źródłem ciąży urojonej jest tak naprawdę niedojrzałość psychiczna pacjentki. Czasem wystarcza leczenie pod opieką ginekologa lub specjalisty psychoterapeuty, aby objawy ustąpiły bezpowrotnie. W niektórych przypadkach dochodzi jednak do nawrotów.

Ciąża urojona wywoływana w celach leczniczych

Stan charakterystyczny dla ciąży urojonej można również wywołać w sztuczny sposób w celach leczniczych,np. wówczas, gdy u pacjentki występuje niedorozwój macicy lub piersi. W tym celu przez okres 8-12 tygodni kobieta przyjmuje zwiększoną dawkę hormonalnego preparatu estrogenowo-gestagenowego. Żeby utrzymać efekt leczenia wskazane jest stosowanie maści estradiolowo-progesteronowej. Terapia jest dobrze tolerowana przez organizm.

Posiłki w ciągu dnia

2010-02-22T00:27:00.003+01:00

Wielu ludzi postępuje zgodnie ze starym przysłowiem: Jeść śniadanie jak cesarz, obiad jak szlachcic, a kolację jak żebrak. Jednak zgodnie z najnowszymi badaniami naukowymi zalecenia te należy zdecydowanie odrzucić. Kto chce się zdrowo odżywiać, nie tylko powinien myśleć o tym co, i ile je, ale także przyjąć zasadę dzielenia dziennej dawki pokarmu na możliwie dużo posiłków.

Badania wykazały, że współczesny człowiek powinien między trzy główne posiłki wkomponowywać co najmniej trzy dodatkowe przekąski. Należy bezwzględnie pamiętać o tym, aby dostarczana w ten sposób jednorazowo energia, nie przekraczała 10 procent.

Oznacza to, że:

Śniadanie powinno pokrywać 20% dziennego zapotrzebowania na kalorie.
Pierwsza przekąska (około dwóch godzin po śniadaniu) - 10% zapotrzebowania.
Druga przekąska (jeszcze przed obiadem) - kolejne 5%.
Obiad można traktować jako wyważony, jeżeli nie przekracza 20% dziennego zapotrzebowania na energię.
Trzecia mała przekąska dnia to kolejne 10%.
Czwarta - 5%.
Kolacja nie powinna przekraczać 20%.
Ostatni posiłek przed snem powinien się zmieścić w 10%.

Nawyki żywieniowe

Każdy ma własne nawyki żywieniowe, od których tak łatwo nie odstępuje. Włączenie w nie jednak kilku (zdrowych) przekąsek pozwoli uzyskać pozytywne efekty: w ten sposób można zapobiec "zgłaszaniu" przez organizm uczucia głodu - i zaspokajaniu go byle czym, co w efekcie prowadzi do nieprawidłowego odżywiania się i tycia. Równie ważne jest jeszcze to, że przy pomocy zdrowych przekąsek można pobudzać swoją sprawność fizyczną i niwelować naturalne, uwarunkowane biologicznie, spadki sprawności organizmu w ciągu dnia.

Zdrowe przekąski

Dobra przekąska jest uboga w kalorie i jednocześnie bogata w niezwykle ważne składniki, które nie dostarczają energii, ale za to są źródłem witamin, minerałów i substancji balastowych. Najbardziej zalecane są z pewnością owoce. Jeżeli ktoś po obiedzie, kiedy osiągnięty został minimalny poziom sprawności, zje banana, po krótkim czasie znów poczuje się w pełni sił i energii. Poza tym w ten sposób organizm zaopatrywany jest w odpowiednią ilość witamin i substancji odżywczych. Efektem tego jest brak często odczuwanego po jedzeniu zmęczenia.

Jako przekąski doskonale nadają się też produkty nabiałowe, sałatki i chleb razowy. Także popularne musli z dodatkiem suszonych owoców może być doskonałą przekąską. Należy jednak pamiętać o tym, aby poziom cukru był możliwie jak najniższy.

Przerwy pomiędzy posiłkami

Większość tych, którzy przestawili swój program żywieniowy na sześć czy siedem posiłków, szybko jest w stanie stwierdzić, kiedy zapotrzebowanie na energię jest większe, a kiedy mniejsze. Obowiązuje tu żelazna zasada: W zależności od składu głównych posiłków na strawienie pokarmu organizm potrzebuje dwóch do trzech godzin. W tym czasie należy unikać wyczerpującej aktywności fizycznej, np. sportu (zwłaszcza, że i tak uprawianie go bezpośrednio po jedzeniu byłoby znacznie utrudnione).

Przyjmowanie napojów w ciągu dnia

Organizm potrzebuje dziennie około 1,5 - 2 litrów wody. Żołądek z łatwością może przyjąć 0,2-0,25 litra płynu co 15 minut. Zdrową przekąską może też być więc napój. Zwłaszcza dla tych, którzy pracują fizycznie, znacznie bardziej wskazane jest wypicie koktajla mlecznego lub jogurtu jako przekąski niż zjedzenie kromki ulubionego pieczywa chrupkiego. Należy pamiętać, że człowiek poci się także zimą, nawet jeśli nie odczuwa tego tak silnie, jak w okresie upałów.

Piramida żywieniowa w praktyce

Każdy organizm jest zbudowany inaczej i ma inne zapotrzebowanie na substancje odżywcze. Powinniśmy wybrać dla siebie w tzw. piramidzie żywieniowej te środki spożywcze, które nam najbardziej smakują, i które dostarczają organizmowi wszystkiego, czego potrzebuje. Wśród środków spożywczych nie istnieje wprawdzie żadna "lista przebojów", ale oferta jest duża i każdy znajdzie dla siebie coś, co pozwoli mu odżywiać się zdrowo i smacznie.

Senes wąskolistny

2010-02-21T18:59:00.002+01:00

Senes wąskolistny to roślina krzaczasta osiągająca wysokość 1-2 metrów, o jasnozielonych, lancerowatych listkach długości około 2-6 cm i szerokości 1 cm. Z żółtych kwiatów rozwijają się nerkowatych kształtów małe owoce, pokryte delikatną, brązowo-zieloną, zamszową skórką, pod którą znajduje się 5-7 twardych nasion.

Występowanie senesu wąskolistnego

Roślinę można spotkać głównie na obszarach podzwrotnikowych, jej ojczyzną jest Arabia, a obecnie jest uprawiana głównie w Indiach. Krewną Cassia angustifolia (Senesu wąskolistnego) jest Cassia senna pochodząca z Afryki północno-wschodniej, a uprawiana w Dolinie Nilu. Dostępne na naszych rynkach preparaty zawierające senes wąskolistny pochodzą głównie z Indii i Sudanu.

Herbatka z senesu wąskolistnego

Z Senesu wąskolistnego można przyrządzić herbatkę. Poniżej prezentuję sposób, w jaki należy ją zaparzyć.

1/2 - 1 łyżeczki suszonych liści lub strąków rośliny zalać 150 ml gorącej (ale nie wrzącej) wody, następnie po około 10 minutach przecedzić przez sitko. Pić raz dziennie rano lub wieczorem. Nalewkę z senesu wąskolistnego przygotowuje się zalewając ziele zimną wodą i pozostawiając do naciągnięcia na około 3 godziny.

Właściwości lecznicze senesu wąskolistnego

Senes wąskolistny należy do najczęściej stosowanych środków przeczyszczających pochodzenia roślinnego. Jest stosowany w ostrych zaparciach, przy hemoroidach, po zabiegach operacyjnych okolicy analnej oraz przed i po operacjach narządów jamy brzusznej.

Substancje czynne zawarte w roślinie zaczynają działać pod wpływem kontaktu z bakteriami jelit, po upływie około 10-12 godzin od zażycia leku.

Senes wąskolistny jest łagodnym środkiem przeczyszczającym, występującym w postaci różnych gotowych preparatów. Substancje czynne działające przeczyszczająco wchodzą również w skład herbatek odchudzających i oczyszczających.

Które części rośliny wykorzystuje się do celów leczniczych?

W medycynie wykorzystuje się liście i strąki. Dzieciom lepiej podawać preparaty ze strąków, gdyż działają łagodniej niż te z liści.

Jakie substancje czynne zawiera senes wąskolistny?

Najważniejsze to: sennozydy i flawonoidy. Za przeczyszczające działanie odpowiedzialne są głównie glikozydy antranoidowe, pobudzające perystaltykę jelita grubego, co ułatwia przesuwanie mas kałowych.

Ponadto składniki czynne senesu powodują zmiękczenie stolca poprzez zwiększenie wydzielania śluzu, z jednoczesnym hamowaniem zwrotnego wchłaniania wody z jelita.