Mięsień sercowy pracuje bez przerwy przez całe życie ludzkie. Jego zapotrzebowanie na tlen i substancje odżywcze jest bardzo duże. Dostarczane są one specjalnymi "kanałami dostawczymi" - naczyniami wieńcowymi. Odchodzą one bezpośrednio od łuku aorty, w miejscu gdzie krew jest najbardziej utleniona. Stąd rozgałęziają się na całe ciało.
Brak wystarczającej ilości substancji odżywczych
Niedobór substancji odżywczych może być spowodowany zwężeniem naczyń wieńcowych. Brak wystarczającej ilości tlenu w komorze mięśniowej serca wywołuje bóle.
Ból wieńcowy nie jest jedyną przyczyną bólów klatki piersiowej i serca. Mogą być one wywołane także przez choroby serca, tętnicy, płuc, przełyku, żołądka, złamanie żeber i półpasiec. Udzielający pierwszej pomocy osobie, u której pochodzenie bólu wieńcowego nie zostało wcześniej zidentyfikowane, powinien zadbać o to, by poszkodowany został poddany badaniu lekarskiemu w celu wyjaśnienia przyczyny jego dolegliwości.
Jak rozpoznaje się ból wieńcowy
Umiejscowienie bólu
- Z przodu serca.
- Promieniowanie bólu od lewego barku lub obu barków, ramion, brzucha, karku lub szczęki, co objawia się charakterystycznym uczuciem dławienia.
Rodzaj bólu
- Dławiący.
- Ściskający.
- Kurczowy.
- Uwierający i palący.
Siła bólu
- Od lekkiej do niemożliwej do wytrzymania.
Objawy towarzyszące
- Duszności.
- Lęki.
- Bladość i wyczerpanie.
- Pocenie się.
- Częste mdłości.
Długość trwania bólu
- Od 2 do 5 minut, najdłużej 15 minut.
- Jeżeli ból utrzymuje się dłużej, istnieje podejrzenie zawału serca.
Czynniki powodujące ból
- Przemęczenie fizyczne.
- Przyczyny psychiczne np. stres.
- Mroźna i wietrzna pogoda oraz pełny żołądek.
Co powinna uczynić osoba udzielająca pierwszej pomocy?
- Podeprzeć górną część ciała chorego
- Rozluźnić krępujące elementy ubrania (zdjąć krawat, rozpiąć guziki koszuli i spodni).
- Zapewnić dopływ świeżego powietrza.
- Cały czas kontrolować puls i oddech oraz źrenice chorego.
- Uspokajająco przemawiać do niego.
- Polecić mu głęboko i spokojnie oddychać.
- Powstrzymać przed podejmowaniem wysiłku.
- Ochronić go przed spojrzeniami gapiów.
- Jeżeli chory używa leków przeciw bólowi wieńcowemu (chodzi tu przede wszystkim o tabletki nitrogliceryny) i ma je przy sobie, powinno mu się pomóc w ich zastosowaniu.
- Zadzwonić po pogotowie jeśli ból nie ustanie po 15 minutach.
Pomocna nitrogliceryna
W przypadku gwałtownego ataku nitrogliceryna jest najbardziej pomocnym lekiem. Zażywa się jej w formie tabletek. Nitrogliceryna rozszerza naczynia krwionośne i powoduje ustanie bólu w ciągu kilku minut. Jeżeli bóle utrzymują się mimo zażycia nitrogliceryny, to osoba udzielająca pierwszej pomocy powinna wezwać pogotowie.