Jak przeprowadza się histerosalpingografię?
Badanie zazwyczaj przeprowadza lekarz ginekolog. Przez pochwę i szyjkę macicy, za pomocą specjalnych instrumentów, wprowadza do macicy środek cieniujący, śledząc jednocześnie cały proces radiologicznie.
Na obrazie rentgenowskim można obserwować, jak środek kontrastujący rozchodzi się w macicy i jajowodach.
Histerosalpingografię można uznać za metodę dość bezpieczną: nie wymaga ona narkozy.
Jakie schorzenia można rozpoznać za pomocą histerosalpingografii?
Środek cieniujący wypełnia całe wnętrze macicy i uwidacznia jej kształt na obrazie rentgenowskim. Dzięki temu można z łatwością rozpoznać ewentualne nieprawidłowości w budowie macicy, na przykład stwierdzić występowanie tzw. macicy dwurożnej (podwójnej)czy nawet brak macicy.
Dalszy etap badania sprowadza się do obserwowania drogi środka cieniującego w jajowodach. Na obrazie rentgenowskim jajowody są widoczne w postaci dwóch przewodów, łączących się po obu stronach z górnym kątem macicy. Ginekolog może stwierdzić obecność ewentualnych zawężeń, blokad lub zupełny brak jajowodów.
Histerosalpingografię wykonuje się między siódmym a dwunastym dniem cyklu owulacyjnego. W żadnym wypadku nie wolno przeprowadzać badania po jajeczkowaniu, gdyż wzrasta wówczas ryzyko ciąży pozamacicznej.
Kiedy przeprowadza się histerosalpingografię?
Wskazaniem do przeprowadzenia histerosalpingografii jest głównie podejrzenie tzw. niepłodności mechanicznej, czyli wynikającej z nieprawidłowego przemieszczania się plemników lub zapłodnionych jajeczek. Częstą przyczyną takiej niepłodności jest niedrożność jajowodów, rzadziej powodują ją wady rozwojowe macicy.
Wykonanie histerosalpingografii pozwala zadecydować o podjęciu leczenia zachowawczego (na bazie antybiotyków) lub operacyjnego, które jednak daje oczekiwane rezultaty tylko w niewielkiej liczbie przypadków.
Kiedy nie można wykonywać histerosalpingografii?
Histerosalpingografii nie można wykonywać u kobiet ciężarnych, gdyż najprawdopodobniej doszłoby do przerwania ciąży. Przed badaniem lekarz musi wykluczyć możliwość ciąży, a w razie najmniejszego podejrzenia z badania trzeba zrezygnować. Oprócz tego histerosalpingografii nie należy przeprowadzać w przypadku stwierdzenia infekcji, obecności złośliwych nowotworów narządów płciowych, jak również przy krwawieniach z macicy.
Jakich schorzeń nie można wykryć przez histerosalpingografię?
Za pomocą histerosalpingografii można w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości stwierdzić niedrożność macicy i jajowodów, wynikającą z wad rozwojowych lub zmian patologicznych. Nie można natomiast wykluczyć zaburzeń ich funkcji.
Jedną z przyczyn niepłodności, której nie można zdiagnozować przez histerosalpingografię, może być uszkodzenie błony śluzowej jajowodów. Błona ta jest pokryta włoskami odpowiedzialnymi za przemieszczenie jaja do macicy. Histerosalpingografia nie pomoże też wykryć również chorób tzw. lejków jajowodu, które zawierają strzępki jajowodu. W celu zbadania tych części jajowodów trzeba przeprowadzić wziernikowanie jamy brzusznej (laparoskopia). Wziernikowanie jamy brzusznej jest zabiegiem bardziej skomplikowanym, dlatego ginekolog zawsze najpierw wykonuje histerosalpingografię, dopiero po niej ewentualnie wziernikowanie.
Jakie wady ma histerosalpingografia?
Tak jak każde badanie rentgenowskie, tak i histerosalpingografia łączy się z naświetlaniem. Nie pozostaje to dla organizmu bez znaczenia, zwłaszcza w przypadku gruczołów płciowych. Wstrzyknięcie środka kontrastującego niesie ryzyko przedostania się zarazków chorobotwórczych do macicy i jajowodów oraz powstania stanów zapalnych. Oprócz tego, niektóre kobiety odczuwają ból podczas wprowadzania środka kontrastującego do macicy.