Choroba legionistów

W 1976 podczas spotkania amerykańskich weteranów wojennych w Filadelfii doszło do tajemniczego zdarzenia. U 180 uczestników spotkania stwierdzono ciężkie zapalenie płuc, które pochłonęło 26 ofiar śmiertelnych. Lekarze stanęli przed trudną zagadką, gdyż źródłem epidemii okazał się nieznany dotąd zarazek.

Dopiero po pewnym czasie odkryto sprawcę - bakterię o nazwie Legionella pneumophila. Chorobę nazwano chorobą legionistów lub weteranów, od swoich pierwszych ofiar.

Do objawów stadium początkowego należą objawy przypominające grypę: bóle głowy i mięśni, nudności i gorączka. Następnie pojawia się ciężkie, najczęściej jednostronne, zapalenie płuc.

Przyczyny choroby legionistów

Bakteria Legionella pneumophila występuje niemal wszędzie, dobrze rozwija się w wodzie i mokrej glebie. Optymalne warunki dla rozmnażania bakterii to środowisko wilgotne oraz temperatury od 30 do 45 stopni Celsjusza. Giną dopiero powyżej 55 stopni.

Do wywołania choroby potrzebne jest masowe występowanie tych bakterii.

Zakażenie nie następuje jednak przez wypicie wody, lecz przez powietrze. Bakterie przedostają się do dróg oddechowych i płuc wraz z maleńkimi kropelkami wody. Niebezpieczną pod tym względem mgiełkę wodną wytwarzają m.in. aparaty do inhalacji lub oszczędne baterie natryskowe, posiadające otworki małej wielkości. Bakterie choroby legionistów mogą znajdować się również w chłodzonym powietrzu urządzeń klimatyzacyjnych. Nie stwierdzono dotychczas przypadków zakażeń człowiek - człowiek.

Leczenie choroby legionistów

Terapia polega głównie na podawaniu choremu antybiotyków. Żeby zapobiec nawrotom, leczenie kontynuuje się przez okres około trzech tygodni.

Czy można coś zrobić samemu?

Można od czasu do czasu podgrzewać wodę w domowych systemach grzewczych do temperatury 60 stopni i przepuszczać silnym strumieniem przez kanalizację. Oznacza to jednak dosyć duży nakład energii.

Ważne jest także czyszczenie urządzeń klimatyzacyjnych, bowiem bakterie tej choroby chętnie rozwijają się właśnie w tego typu urządzeniach.

Kiedy należy udać się do lekarza?

Po zaobserwowaniu opisanych wyżej objawów początkowego stadium choroby i wystąpieniu gorączki. Innym symptomem jest spadek pulsu poniżej 60 uderzeń na minutę.

Jak postąpi lekarz?

Zleci wykonanie prześwietlenia klatki piersiowej, analizy krwi i kału.

Jeśli pojawi się podejrzenie choroby legionistów, chory zostanie skierowany do szpitala.

W celu potwierdzenia obecności zarazka wykonuje się specjalny test laboratoryjny polegający na analizie krwi lub innych płynów organicznych. Obraz choroby na zdjęciu rentgenowskim jest bowiem często mało wyraźny.

Jak można zapobiec chorobie legionistów?

Od czasu do czasu można podnosić temperaturę wody w domowych urządzeniach grzewczych do 60 stopni i przepuszczać silnym strumieniem przez kanalizację.

Po dłuższej nieobecności w domu przed umyciem się należy odkręcić na chwilę kurek z gorącą wodą.

Wymienić baterie prysznica, jeśli główka wyposażona jest w maleńkie otworki wytwarzające delikatną mgiełkę wodną.

Aparaty do inhalacji i nawilżania powietrza napełniać wyłącznie wodą przegotowaną.

Przebieg choroby legionistów

Okres inkubacji choroby wynosi od 2 do 10 dni. Najpierw pojawiają się objawy stadium początkowego, następnie wysoka gorączka, spadek pulsu i biegunka. Czasem u chorych obserwuje się zmienność nastroju począwczy od rozdrażnienia poprzez letarg i delirium.

Czy choroba legionistów jest niebezpieczna?

Choroba atakuje zazwyczaj osoby o już osłabionej kondycji fizycznej. Nie wykryta i nie leczona wykazuje dosyć wysoką średnią umieralności (15 - 20%). Ważne jest więc wczesne rozpoznanie choroby i podanie pacjentowi antybiotyku działającego wybiórczo.