Pierwsza pomoc na miejscu wypadku

Ratownikiem może być świadek wypadku lub osoba, która jako pierwsza przybyła na miejsce. Pierwsza pomoc udzielana przez ratownika często decyduje o życiu i zdrowiu osoby poszkodowanej. Rola ratownika polega nie tylko na udzieleniu pierwszej pomocy, ale również na zawiadomieniu odpowiednich służb w celu udzielenia rannemu dalszej, profesjonalnej już pomocy.

Zadania ratownika

Jednym z zadań ratownika jest zabezpieczenie miejsca wypadku oraz zapamiętanie jak największej ilości szczegółów zdarzenia oraz wydarzeń, które nastąpiły bezpośrednio po wypadku. Jest to ważne zarówno dla leczenia poszkodowanych, jak i rekonstrukcji zdarzeń. Po udzieleniu pierwszej pomocy, rannych należy nadal mieć pod opieką i uważnie obserwować ich stan, aż do chwili przybycia Pogotowia Ratunkowego. Dzięki temu ratownik będzie w stanie udzielić lekarzowi informacji czy stan chorego uległ pogorszeniu, oraz w jaki sposób doszło do powstania uszkodzeń ciała.

Oczywiście na tym nie kończy się rola ratownika. Jak już wspomniano, jednym z jego głównych zadań jest zabezpieczenie miejsca wypadku, co pozwala uniknąć dalszych ofiar i szkód.

Jak zapobiec dalszym szkodom?

Pierwszym krokiem w celu zabezpieczenia miejsca wypadku samochodowego jest postawienie trójkąta ostrzegawczego, który sygnalizuje o kolizji i utrudnieniu w ruchu drogowym oraz zmusza kierowców do zachowania szczególnej ostrożności na danym odcinku jezdni. Dopiero po wykonaniu tych czynności ratownik powinien przystąpić do udzielania pomocy rannym.

Pierwsza pomoc może zdecydować o życiu i zdrowiu ofiary wypadku.

Weźmy przykładowo zapaść oddechową. Po 5 minutach blokady dopływu tlenu, w mózgu człowieka zachodzą nieodwracalne zmiany. 5 minut nie zawsze wystarczy, aby lekarz dotarł na miejsce wypadku i przejął opiekę nad ofiarą. Do tego czasu bardzo wiele zależy od postępowania ratownika, jego opanowania i sprawności działania.

Schemat działania

Zupełnie naturalną reakcją w sytuacjach nagłych wypadków jest zdenerwowanie, również ze strony ratownika. Pomocny będzie wówczas poznany wcześniej schemat działania, który wskazuje kolejność czynności:
  1. Zabezpieczenie miejsca wypadku
    Od ratownika nie można wymagać ryzykowania własnego życia lub zdrowia. Może on udzielić pierwszej pomocy tylko wtedy, gdy jemu samemu nie zagraża niebezpieczeństwo, w przeciwnym razie może również on stać się ofiarą. Dlatego najpierw należy w miarę możliwości wyeliminować czynniki ryzyka utrudniające przeprowadzenie akcji ratowniczej.
  2. Pierwsza pomoc
    Następnym krokiem po zabezpieczeniu miejsca wypadku jest udzielenie pomocy poszkodowanym. Również tutaj działanie musi być sprawne i przemyślane. Przede wszystkim należy zorientować się, czy poszkodowany jest przytomny, czy nie. Osoba przytomna sama może udzielić informacji zarówno o samym wypadku, jak i o swoim stanie. U osoby nieprzytomnej należy sprawdzić jej stopień oddychania.
Wezwać pogotowie i straż pożarną

W razie wypadku należy jak najszybciej zawiadomić odpowiednie służby, czyli Pogotowie Ratunkowe oraz Straż Pożarną.

Dopiero wtedy można rozpocząć udzielanie pierwszej pomocy ofiarom wypadku (właściwe ułożenie rannego, nałożenie prowizorycznych opatrunków).

Jeśli na miejscu jest kilka osób, wtedy po zabezpieczeniu miejsca wypadku, jeden ze świadków powinien wezwać Pogotowie, a pozostali zająć się rannymi.

Kolejność działania w skrócie

Są to podstawowe trzy kroki, według których ratownik powinien ustalić kolejność działania:
  1. Rozpoznanie przyczyny wypadku
    Co się stało? Jakie są skutki wypadku? Ile osób jest poszkodowanych?
  2. Zaplanowanie pomocy
    Czy samo miejsce I rodzaj wypadku nie stwarza dalszego zagrożenia dla ofiar i świadków wypadku? Z jakimi uszkodzeniami ciała mamy do czynienia?
  3. Działanie
    Udzielanie pierwszej pomocy nie może być działaniem chaotycznym i pochopnym. Przede wszystkim należy rozpoznać rodzaj uszkodzeń ciała u ofiar. Bez sensu byłoby np. zajmowanie się tamowaniem krwi, podczas gdy poszkodowany ma problemy z oddychaniem. W pierwszym rzędzie należy więc przywrócić oddychanie za pomocą sztucznego oddychania, następnie zatamować silny krwotok. Trzecią rzeczą jest łagodzenie szoku oraz właściwe ułożenie rannego.